Abraham Firkowicz
| |
| Pełne imię i nazwisko |
Abraham ben Szmuel Firkowicz |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód, zajęcie |
duchowny, działacz społeczny, literat, archeolog, kolekcjoner |
Abraham Firkowicz (wł. Abraham ben Szmuel Firkowicz, hebr. אברהם בן שמואל; ur. ok. 1786 w Łucku na Wołyniu, zm. 17 czerwca 1874 Czufut-Kale na Krymie) – karaimski uczony, duchowny, działacz społeczny, literat, archeolog i kolekcjoner starożytnych rękopisów[1].
Życiorys
Urodził się w patriarchalnej rodzinie karaimskiej w Łucku, gdzie podjął naukę w szkole karaimskiej, badając egzegezę Biblii hebrajskiej oraz dzieła teologii karaimskiej. W 1812 roku został nauczycielem religii w miejscowej szkole parafialnej, a sześć lat później został mianowany młodszym hazzanem. Niedługo później na skutek zatargu ze zwierzchnikami został zmuszony do opuszczenia rodzinnego miasta.
W 1830 roku rozpoczął działalność badawczą. Na początku udał się na pielgrzymkę do Ziemi Świętej. Odwiedził tam najstarszą kienesę karaimską w Jerozolimie, odnajdując w niej starożytne rękopisy hebrajskie. Otrzymał zaszczytny tytuł Hadżiego, czyli pielgrzyma. W 1831 roku w pracował w Konstantynopolu jako nauczyciel religii. W Stambule wydał Biblię w przekładzie karaimskim (edycja stambulska)[2]. Rok później wyjechał do Eupatorii, gdzie kontynuował działalność wydawniczą.
W 1839 roku rozpoczął badania archeologiczne w Mangup oraz na cmentarzu karaimskim w Czufut-Kale na Krymie. W 1843 roku wyjechał na Bliski Wschód, skąd przywiózł bogaty zbiór manuskryptów hebrajskich. Osiągnięcia, których dokonał, zyskały zainteresowanie rosyjskich środowisk orientalistycznych, a w 1856 roku najcenniejszą część zbiorów jego rękopisów zakupiła Cesarska Biblioteka Publiczna w Petersburgu[2].
Abraham Firkowicz pod koniec życia osiadł w Trokach koło Wilna. W 1856 roku został powołany do grona Wileńskiej Komisji Archeologicznej, która powstała z inicjatywy Eustachego hr. Tyszkiewicza. Został uhonorowany również członkostwem w odeskim i petersburskim towarzystwie naukowym. W 1871 roku odwiedził gminę karaimską w Haliczu. W trakcie przejazdu przez Wiedeń, na polecenie cesarza Franciszka Józefa I, został jedyny raz w życiu sfotografowany. Rok później wydał w Wilnie Awne Zikkaron zawierający zbiór inskrypcji z nagrobków karaimskich w Czufut-Kale, pamiętniki i opisy podróży na Wschód[1].
Dzięki swoim wpływom Firkowicz wyjednał u władz zaboru rosyjskiego zgodę na utworzenie niezależnego Karaimskiego Zarządu Duchownego z siedzibą w Trokach, co miało wpływ na autokefalię Karaimskiego Związku Religijnego w Polsce[3].
Zmarł w wieku 88 lat w Czufut-Kale, gdzie został pochowany. W swoich badaniach dotyczących historii i starożytności Karaimów Firkowicz zasłynął szczególnie tezą o ich przybyciu na Krym jeszcze przed śmiercią Jezusa. Oznaczało to, że są oni Żydami przedtalmudycznymi i z tego powodu nie powinno się ich traktować w Rosji jednakowo jak wyznawców judaizmu.
Przypisy
- ↑ a b Karaici w Polsce, [w:] Majer Bałaban, Studja historyczne, Warszawa: Księgarnia M. J. Freid i S-ka, 1927, s. 8-14.
- ↑ a b Mariusz Pawelec (Związek Karaimów Polskich): Śladami Abrahama Firkowicza na Dżufut Kale. awazymyz.karaimi.org (Awazymyz. Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów), kalendarium: 1874-06-17. [dostęp 2013-07-16].
- ↑ Firkowicz Abraham, ben Samuel. eduteka.pl, 2012-09-27. [dostęp 2013-07-16].
Bibliografia
- Muzeum Historii Polski: Zmarł Abraham Firkowicz, uczony karaimski. muzhp.pl, kalendarium: 1874-06-17. [dostęp 2023-02-02].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.