1874
Rządzący państwami w 1874
Wydarzenia w Polsce
- 17 stycznia – w Drelowie na Podlasiu 13 unitów zostało zastrzelonych przez żołnierzy rosyjskich.
- 3 lutego – kardynał Mieczysław Ledóchowski zostaje na polecenie władz pruskich aresztowany i uwięziony w Ostrowie Wielkopolskim.
- 2 marca – odbyło się ostatnie nabożeństwo w kościele w Trzęsaczu, zniszczonego następnie w wyniku podmywania klifu przez Bałtyk.
- 30 maja – otwarto tunel kolejowy w Łupkowie na granicy polsko-słowackiej.
- 2 lipca – Mikołaj Zyblikiewicz został prezydentem Krakowa.
Wydarzenia na świecie
- 4 lutego – II wojna Brytyjczyków z Aszanti: wojska brytyjskie odniosły decydujące zwycięstwo, zdobywając i paląc miasto Kumasi na Złotym Wybrzeżu (obecnie Ghana).
- 15 marca – cesarz Annamu podpisał w Sajgonie traktat z Francją, w którym Wietnam, utrzymując suwerenność, zobowiązał się uzgadniać politykę zagraniczną z Francją i uznał jej panowanie w Kochinchinie.
- 18 marca – austriacki astronom Johann Palisa odkrył planetoidę (136) Austria.
- 21 marca – w Królestwie Węgier powstał rząd Istvána Bittó.
- 31 marca – papież Pius IX utworzył Metropolię Melbourne.
- 5 kwietnia – w Wiedniu miała swoją premierę operetka Johanna Straussa syna – Zemsta nietoperza.
- 12 kwietnia – austro-węgierska wyprawa polarna odkryła przylądek Fligely na Wyspie Rudolfa w archipelagu Ziemia Franciszka Józefa, najdalej na północ wysunięty punkt Europy i całej Eurazji.
- 17 kwietnia – została odkryta kometa Coggia.
- 21 kwietnia – astronom Johann Palisa odkrył planetoidę (137) Meliboea.
- 9 maja – uruchomiono tramwaje konne w Bombaju.
- 17 maja – na Węgrzech założono Partię Niepodległości.
- 22 maja – Ernest Courtot de Cissey został premierem Francji.
- 14 czerwca – Michel Dominique został prezydentem Haiti.
- 20 lipca – zdobyto szczyt zachodni Elbrusu.
- 9 października – w szwajcarskim Bernie założono Powszechny Związek Pocztowy.
- 1 listopada – odbył się pierwszy pogrzeb na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu.
- 2 listopada – ukazało się pierwsze wydanie japońskiego dziennika „Yomiuri Shimbun”.
- 17 listopada – 469 osób zginęło na południowym Atlantyku, w wyniku pożaru i zatonięcia płynącego z Anglii do Nowej Zelandii statku „Cospatrick”. Po 10 dniach uratowano trzech rozbitków.
- 24 listopada – Amerykanin Joseph Farwall Glidden opatentował drut kolczasty.
- 29 grudnia – Alfons XII został królem Hiszpanii; przywrócenie monarchii w kraju.
- W Paryżu miała miejsce pierwsza wystawa impresjonistów.
- Zakończono budowę opery Garnier.
- Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska została rozwiązana.
Urodzili się
- 1 stycznia – Hugo von Hofmannsthal, austriacki pisarz (zm. 1929)
- 2 stycznia – Aleksander Prystor, polski polityk, marszałek Senatu, premier RP (zm. 1941)
- 4 stycznia – Maria Patrocinio od św. Jana Giner Gómis hiszpańska karmelitanka klaretynka, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1936)
- 5 stycznia – Joseph Erlanger, amerykański fizjolog (zm. 1965)
- 8 stycznia – Antonio Palacios, hiszpański architekt (zm. 1945)
- 12 stycznia – Marta Wiecka, polska szarytka, błogosławiona katolicka (zm. 1904)
- 15 stycznia:
- Birger Gustafsson, szwedzki żeglarz, olimpijczyk (zm. 1969)
- Tadeusz Łopuszański, pedagog, twórca i dyrektor szkoły eksperymentalnej w Rydzynie, minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego (zm. 1955)
- 20 stycznia – Helena, rosyjska mniszka prawosławna (zm. 1950)
- 21 stycznia – Wincenty Witos, polski polityk, działacz ruchu ludowego, czterokrotny premier Rzeczypospolitej Polskiej (zm. 1945)
- 23 stycznia:
- Józef González Huguet, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1936)
- Juliusz Twardowski, polski prawnik, polityk (zm. 1945)
- 25 stycznia – William Somerset Maugham, pisarz i dramaturg angielski (zm. 1965)
- 28 stycznia – Mary Tourtel, brytyjska ilustratorka, autorka komiksów, najbardziej znana jako twórczyni postaci Ruperta (zm. 1948)
- 7 lutego:
- Józef Brudziński, polski neurolog, pediatra, wykładowca akademicki, działacz społeczny i polityczny (zm. 1917)
- Jan Miklaszewski, polski leśnik (zm. 1944)
- 9 lutego - Amy Lowell, amerykańska poetka (zm. 1925)
- 15 lutego – Ernest Shackleton, irlandzki podróżnik i odkrywca, badacz Antarktydy (zm. 1922)
- 16 lutego – Helena Ottawowa, polska pianistka, pedagog (zm. 1948)
- 18 lutego – Leon Supiński, polski prawnik, polityk, minister sprawiedliwości, pierwszy prezes Sądu Najwyższego (zm. 1950)
- 24 lutego – Pacyfik Salcedo Puchades, hiszpański kapucyn, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
- 26 lutego – Helena d’Abancourt de Franqueville, polska historyk sztuki, bibliotekarka (zm. 1942)
- 3 marca – Władysław Pilars de Pilar, polski historyk literatury, wykładowca akademicki, poeta (zm. 1952)
- 8 marca:
- Herbert Loveitt, brytyjski rugbysta (zm. 1909)
- Gabriel Scott, norweski poeta, dramaturg pochodzenia szkockiego (zm. 1958)
- Ethel Tawse Jollie, zimbabwejska polityczka kolonialna (zm. 1950)
- 12 marca – Zofia Atteslander, polska malarka (zm. ok. 1928)
- 13 marca – Wincenty Rubiols Castelló, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1936)
- 18 marca – Alice Gurschner, austriacka poetka, pisarka i felietonistka (zm. 1944)
- 24 marca – Harry Houdini, amerykański iluzjonista (zm. 1926)
- 26 marca – Robert Frost, amerykański poeta (zm. 1963)
- 28 marca – Stanisław Downarowicz, polski inżynier, polityk, minister spraw wewnętrznych (zm. 1941)
- 30 marca – Charles Lightoller, drugi oficer na RMS Titanic (zm. 1952)
- 15 kwietnia – Johannes Stark, niemiecki fizyk (zm. 1957)
- 18 kwietnia – Ivana Brlić-Mažuranić, chorwacka poetka, dziennikarka i eseistka (zm. 1938)
- 25 kwietnia – Guglielmo Marconi, włoski konstruktor radia, laureat Nagrody Nobla z fizyki w roku 1909 (zm. 1937)
- 4 maja – Juliusz Bonati, albański jezuita, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1951)
- 8 maja – Inessa Armand, rosyjska komunistka pochodzenia francuskiego, kochanka Włodzimierza Lenina (zm. 1920)
- 9 maja:
- Howard Carter, brytyjski archeolog, egiptolog (zm. 1939)
- Witold Celichowski, polski działacz polityczny, adwokat (zm. 1944)
- 10 maja – Mojżesz Schorr, rabin Wielkiej Synagogi w Warszawie, prawnik, historyk i orientalista, senator II RP (zm. 1941)
- 23 maja – Antoni Fertner, polski aktor (zm. 1959)
- 26 maja – Laura Montoya, kolumbijska zakonnica, święta katolicka (zm. 1949)
- 29 maja – Gilbert Keith Chesterton, pisarz angielski (zm. 1936)
- 2 czerwca – E. Alyn Warren, amerykański aktor (zm. 1940)
- 6 czerwca – Jan Carbonell Mollá, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1936)
- 12 czerwca – Charles L. McNary, amerykański polityk, senator ze stanu Oregon (zm. 1944)
- 18 czerwca – Jerzy Tupou II, król Tonga (zm. 1918)
- 19 czerwca:
- Michał de la Mora y de la Mora, meksykański duchowny katolicki, męczennik, święty (zm. 1927)
- Jörg Lanz von Liebenfels, niemiecki badacz zajmujący się rasami (zm. 1954)
- 3 lipca – Jean Collas, francuski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1928)
- 7 lipca – Władysław Grabski, ekonomista, polityk i historyk (zm. 1938)
- 14 lipca – Jerzy Żuławski, polski pisarz (zm. 1915)
- 28 lipca – Ernst Cassirer, niemiecki filozof (zm. 1945)
- 29 lipca – Auguste Giroux, francuski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1953)
- 2 sierpnia – Antoni Kucharczyk, polski poeta ludowy (zm. 1944)
- 13 sierpnia – Hagbart Steffens, norweski żeglarz, olimpijczyk (zm. 1932)
- 16 sierpnia:
- Gerhard Hessenberg, niemiecki matematyk (zm. 1925)
- Dmitrij Uljanow, radziecki lekarz, rewolucjonista, polityk (zm. 1943)
- Aleksander Własow, białoruski działacz narodowy, polityk, senator RP (zm. 1941)
- 18 sierpnia – Anna Czarnogórska, czarnogórska królewna (zm. 1971)
- 23 sierpnia – Wacław Szokalski, polski generał brygady (zm. 1956)
- 24 sierpnia – Aniela Bogusławska, polska aktorka (zm. 1931)
- 25 sierpnia – Ludwik Gdyk, polski polityk, wicemarszałek Sejmu (zm. 1940)
- 27 sierpnia:
- Carl Bosch, niemiecki inżynier-chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1940)
- John Burt, nowozelandzki rugbysta (zm. 1933)
- 16 września – Edward Puchalski, polski reżyser i scenarzysta filmowy, pionier polskiej kinematografii (zm. 1942)
- 1 października – Ignacy Król, polski taternik, turysta, narciarz, pedagog i przyrodnik (zm. 1951)
- 4 października – Félix Picon, francuski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1922)
- 8 października – István Bethlen, węgierski arystokrata, mąż stanu oraz premier Węgier w latach 1921–1931 (zm. 1946)
- 10 października – Jadwiga Dziubińska, polska działaczka ruchu ludowego, posłanka na Sejm Ustawodawczy (zm. 1937)
- 15 października – Selma Kurz, austriacka sopranistka (zm. 1933)
- 21 października – Stanisław Kostka Łukomski, polski duchowny katolicki, biskup łomżyński (zm. 1948)
- 22 października (lub 18 grudnia) – André lub Auguste Guerrier, francuski żeglarz (zm. 1948)
- 29 października – Adam Marceli Piwowar, polski geolog i polarnik, samorządowiec, prezydent Dąbrowy Górniczej (zm. 1939)
- 10 listopada – Donald Baxter MacMillan, amerykański żeglarz, podróżnik i badacz polarny (zm. 1970)
- 11 listopada – Bernard Fanning, nowozelandzki rugbysta (zm. 1946)
- 14 listopada:
- Adolf Brand, niemiecki działacz gejowski, dziennikarz i anarchista (zm. 1945)
- Johann Schober, polityk austriacki, kanclerz Austrii, pierwszy prezydent Interpolu (zm. 1932)
- 16 listopada – Aleksandr Kołczak (ros. Александр Васильевич Колчак), rosyjski oficer marynarki, admirał, badacz polarny, był jednym z organizatorów oraz przywódców białej armii (zm. 1920)
- 27 listopada – Chaim Weizman, izraelski naukowiec, polityk, pierwszym prezydentem Izraela (zm. 1952)
- 30 listopada:
- Winston Churchill, polityk brytyjski (zm. 1965)
- Lucy Maud Montgomery, pisarka kanadyjska (zm. 1942)
- 2 grudnia – Joseph Olivier, francuski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1901)
- 3 grudnia – Piotr Poveda Castroverde, hiszpański karmelita, założyciel Instytutu Terezjańskiego, męczennik, święty katolicki (zm. 1936)
- 4 grudnia – Edwin Sidney Broussard, amerykański polityk, senator ze stanu Luizjana (zm. 1934)
- 7 grudnia – Alice V. Morris, amerykańska działaczka społeczna (zm. 1950)
- 12 grudnia – Jadwiga Kowalczykówna, nauczycielka, która wraz z Jadwigą Jawurkówną założyła prywatną szkołę dla dziewcząt w Warszawie (zm. 1944)
- 18 grudnia (lub 22 października) – André lub Auguste Guerrier, francuski żeglarz (zm. 1948)
- 21 grudnia – Tadeusz Boy-Żeleński, polski pisarz (zm. 1941)
- 26 grudnia – Rosa Albach-Retty, austriacka aktorka (zm. 1980)
Data dzienna nieznana:
- Anna An (z domu Jiao), chińska męczennica, święta katolicka (zm. 1900)
- John Henry Birtles, brytyjski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1935)
- Nina Niovilla, pierwsza polska reżyserka (zm. 1966)
Zmarli
- 16 stycznia – Max Schultze, niemiecki anatom i histolog (ur. 1825)
- 17 stycznia – Chang i Eng Bunker, urodzili się złączeni tkanką chrzęstną w okolicy mostka, że zaś pochodzili z Królestwa Syjamu przyjęło się określenie tej wady rozwojowej mianem „bliźnięta syjamskie” (ur. 1811)
- 19 stycznia – August Heinrich Hoffmann von Fallersleben, autor tekstu hymnu niemieckiego (ur. 1798)
- 9 lutego – Jules Michelet, francuski historyk, pisarz i filozof (ur. 1798)
- 23 lutego – Edward Rastawiecki, polski historyk sztuki (ur. 1804)
- 8 marca – Millard Fillmore, trzynasty prezydent USA (ur. 1800)
- 28 marca – Peter Andreas Hansen, niemiecki astronom (ur. 1795)
- 22 maja – Maria Kalergis-Muchanow, polska pianistka i mecenas sztuki, hrabianka (ur. 1822)
- 8 czerwca – Cochise, wódz Apaczów (ur. ok. 1810–1815)
- 16 września – Maksymilian Gierymski, polski malarz (ur. 1846)
- 26 października – Peter Cornelius, niemiecki kompozytor, poeta (ur. 1824)
- 17 listopada – Rudolf von Carnall, niemiecki inżynier, geolog (ur. 1804)
- 7 grudnia – Konstantin von Tischendorf, niemiecki protestancki biblista, odkrywca ponad dwudziestu kodeksów majuskułowych (ur. 1815)
- 27 grudnia – Ernst Litfaß, niemiecki wydawca i drukarz, wynalazca słupa ogłoszeniowego (ur. 1816)
Zdarzenia astronomiczne
Święta ruchome
- Tłusty czwartek: 12 lutego
- Ostatki: 17 lutego
- Popielec: 18 lutego
- Niedziela Palmowa: 29 marca
- Wielki Czwartek: 2 kwietnia
- Wielki Piątek: 3 kwietnia
- Wielka Sobota: 4 kwietnia
- Wielkanoc: 5 kwietnia
- Poniedziałek Wielkanocny: 6 kwietnia
- Wniebowstąpienie Pańskie: 14 maja
- Zesłanie Ducha Świętego: 24 maja
- Boże Ciało: 4 czerwca
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Urania – Postępy Astronomii 1/2012, ISSN 1689-6009, s. 9.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.