Adam Binkowski

Adam Binkowski

podporucznik obserwator
Data i miejsce urodzenia	24 grudnia 1891 Mosina
Data i miejsce śmierci	16–19 kwietnia 1940 Katyń
Przebieg służby
Siły zbrojne	Armia Cesarstwa Niemieckiego Armia Wielkopolska Wojsko Polskie
Jednostki	14 eskadra wywiadowcza
Stanowiska	obserwator
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa wojna polsko-bolszewicka powstanie wielkopolskie II wojna światowa kampania wrześniowa
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Adam Binkowski także Bińkowski^[a] (ur. 24 grudnia 1891 w Mosinie, zm. 16–19 kwietnia 1940 w Katyniu) – podporucznik obserwator rezerwy Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Syn Adama i Marii z Wernerów urodzony 24 grudnia 1891 w Mosinie^[3][4][5]. Absolwent szkoły powszechnej w Mosinie, Szkoły Handlowej (1912) w Poznaniu. W 1918 powołany do armii niemieckiej, służył w kompanii karabinów maszynowych 245 pułku piechoty na froncie zachodnim. Wojnę zakończył w stopniu kaprala^[6].

Po powrocie do Polski wstąpił do wielkopolskich wojsk powstańczych i wziął udział w powstaniu wielkopolskim. W styczniu 1919 skierowany do 1 kompanii lotniczej Szkoły Obserwatorów Lotniczych w Poznaniu. Odbył trzymiesięczne szkolenie. Został awansowany do stopnia plutonowego, a następnie sierżanta.

27 kwietnia 1919 przydzielony do III eskadry lotniczej wielkopolskiej, późniejszej 14 eskadry wywiadowczej. W grudniu 1919 po zdaniu egzaminu został awansowany do stopnia podchorążego w korpusie osobowym oficerów lotnictwa. Walczył na froncie galicyjskim i litewsko-białoruskim. Został przedstawiony do odznaczenia Krzyżem Orderu Virtuti Militari.

W 1920 został bezterminowo urlopowany z wojska. 6 października 1925 prezydent mianował go podporucznikiem w rezerwie ze starszaństwem z dnia 1 lipca 1925 w korpusie oficerów aeronautycznych i 1. lokatą^[1][7]. W 1934, jako oficer rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III i posiadał przydział w rezerwie do 6 pułku lotniczego we Lwowie^[8].

W 1920, po zwolnieniu z wojska, pracował w Urzędzie Walki z Lichwą w Warszawie. W lipcu 1921 został dyrektorem drogeryjnym francuskiej firmy działającej w Polsce. Zamieszkał w Kobylinie^[6]. W latach 1937–1938 mieszkał w Poznaniu w Alejach Karola Marcinkowskiego 7 m. 13^[3]. Od 19 listopada 1937 był członkiem zwyczajnym Towarzystwa Powstańców Wielkopolskich z r. 1918-19, a 20 grudnia 1938 został przyjęty w poczet członków Związku Powstańców Wielkopolskich^[3].

W czasie kampanii wrześniowej 1939 w składzie Bazy Lotniczej nr 3^[9]. Po agresji ZSRR na Polskę w nieznanych okolicznościach wzięty do niewoli przez Sowietów i osadzony w obozie jenieckim w Kozielsku^[10]. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w lesie katyńskim i tam pogrzebany w bezimiennej mogile zbiorowej, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu^[11][12]. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne^[13]. W 1943 jego ciało w mundurze^[14] zidentyfikowano podczas ekshumacji prowadzonych przez Niemców pod numerem 2751^{[15][16][10][b]}. Przy zwłokach Adama Bińkowskiego odnaleziono dwie karty pocztowe^[6][14]. Figuruje na liście wywózkowej 029/3 z 14 kwietnia 1940^[10] i liście PCK (AM) 2751.

2 sierpnia 1922 ożenił się z Matyldą Charlotą z Liepeltów (ur. 1898), z którą miał syna Gerwazego Adama (ur. 1923) i córkę Monikę Stefanię (ur. 1926) ^{[4][3][10][17]}.

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień kapitana^[18][19][20]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

• Krzyż Walecznych nr 42486^[3][10]
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921^[3]
• Polowa Odznaka Obserwatora nr 76 – 11 listopada 1928 „za loty bojowe nad nieprzyjacielem w czasie wojny 1918–1920”^[21]
• Odznaka Pamiątkowa Wojsk Wielkopolskich nr 24308 – 20 listopada 1927^[3]
• Krzyż Żelazny II klasy^[6][3]

• jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
• obozy NKWD dla jeńców polskich
• ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
• Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
• Jędrzej Tucholski: Mord w Katyniu. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1991. ISBN 83-211-1408-3.
• Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
• Убиты в Катыни. Księga pamięci polskich jeńców wojennych – więźniów obozu NKWD w Kozielsku, rozstrzelanych decyzją Biura Politycznego Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (b) z 5 marca 1940 roku. Лариса Еремина (red.). Moskwa: Stowarzyszenie Memoriał, 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.