Akwamaryn

Akwamaryn

Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny	Be3Al2Si6O18
Twardość w skali Mohsa	7,5–8
Przełam	muszlowy, często nierówny
Łupliwość	niewyraźna
Pokrój kryształu	pryzmatyczny do tabularnego, promienisty, trapiche, kolumnowy, ziarnisty, zwarty[1]
Układ krystalograficzny	heksagonalny, dwuheksagonalny dipiramidalny[1]
Właściwości mechaniczne	kruchy
Gęstość	2,6–2,9 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa	niebieskozielony, ciemnozielony, ciemnoniebieski (barwa zależy od obecności jonów żelaza dwuwartościowego)
Rysa	biała
Połysk	szklisty, żywiczny[1]
Współczynnik załamania	1,567–1,590 jednoosiowy[1]
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku

Akwamaryn (łac. aqua marina „woda morska”) – minerał, będący krzemianem glinu i berylu^[2]; błękitny lub niebieskozielony (w zależności od ilości domieszek związków żelaza) kamień szlachetny, będący przezroczystą odmianą berylu^[3].

Nazwę akwamaryn wprowadził w 1609 Anselmus de Boodt w swoim dziele Gemmarum et Lapidum Historiia^[4].

Jest oficjalnym kamieniem szlachetnym stanu Kolorado^[5].

• inkluzja – inkluzje w postaci długich, równolegle ułożonych do ścian słupa kryształu kanalików, często wypełnionych roztworem nadającym kryształom zabarwienie brązowe; zawierają także pęcherzyki powietrza. W niektórych kryształach mogą występować kropelki cieczy ułożone w kształcie gwiazdy. Akwamaryn zawiera ponadto kryształy biotytu, flogopitu, rutylu, pirytu, hematytu, ilmenitu oraz turmalinu.
• barwę uzyskuje dzięki domieszkom żelaza;
• najczęściej występuje w formie sześciobocznych słupów i dwuścianów podstawowych, rzadziej w postaci podwójnych piramid^[2];
• rzadko tworzy zbliźniaczenia^[6];
• nie wykazuje luminescencji oraz nie jest radioaktywny^[6];
• nie posiada fluorescencji UV^[6];
• posiada pleochroizm słaby do wyraźnego^[6];
• wykazuje niską dyspersję na poziomie 0,014^[6];
• jest przezroczysty do półprzezroczystego^[6];
• dwójłomność wynosi między 0.005 a 0.007^[6];

Cechą charakterystyczną jest jego wygląd na tle niemetalicznej powierzchni; w zależności od ustawienia kryształu może być niebieski lub bezbarwny (dichroizm – dwubarwność). Niektóre okazy mogą wykazywać efekt kociego oka, a wyjątkowo rzadko - asteryzm w kształcie sześcioramiennej gwiazdy^[7].

Minerał związany ze skałami granitowymi, szczególnie z pegmatytowymi i hydrotermalnymi. Towarzyszą mu najczęściej takie minerały jak muskowit, szerlit, albit, kwarc, kwarc dymny, skalenie, mikroklin, fluoryt i morganit^[8].

Brazylia – (Minas Gerais, Rio Grande do Norte, Ceará – najcenniejsze), Pakistan – Ousso, USA (Maine, Connecticut, Karolina Północna, Kolorado, Wyoming), Rosja (Syberia- Mursińsk, Ural), Madagaskar – najlepsze ciemnoniebieskie kryształy akwamarynu, Kolumbia, Sri Lanka, Namibia, Nigeria, Afryka południowo-wschodnia, Pakistan, Indie, Afganistan, Mjanma, Australia i Chiny. W Europie występuje głównie we Włoszech, Irlandii Północnej, Norwegii i na Ukrainie. W Polsce^[7] znany z Ptasich Gniazd w Karkonoszach^[7][8].

Znany i stosowany przez Greków i Rzymian od III wieku p.n.e. Często wykonywano z niego intaglia – brosze wklęsłymi rzeźbionymi motywami zazwyczaj o tematyce morskiej (kamień ten miał jakoby chronić podczas podróży morskich – przesąd).

Piękny kamień jubilerski ma zabarwienie od zielonawoniebieskiego do intensywnego błękitu. Cenny surowiec jubilerski. Najczęściej stosuje się szlif schodkowy^[9] oraz fasetkowy, rzadziej kaboszonowy^[7]. Szczególnie poszukiwane są kamienie niebieskie o masie powyżej 10 ct. Z tego powodu większość kamieni, po oszlifowaniu, poddawana jest ogrzewaniu, w czasie którego kamienie zielone lub zielononiebieskie zmieniają barwę na niebieską.

• 
  Dom Pedro(inne języki) - największy na świecie oszlifowany okaz wydobyty w Minas Gerais w Brazylii
• 
  Okaz błękitnego akwamarynu w towarzystwie zielonego fluorytu z Erongo w Namibii
• 
  W towarzystwie czarnego turmalinu z Erongo
• 
  na białym albicie z Pakistanu
• 
  na skaleniu ze Skardu w Pakistanie
• 
  beryl z muskowitem z Nagar w Pakistanie
• 
  szlifowany okaz
• 
  Akwamaryn i Albit z Minas Gerais w Brazylii

• Nikodem Sobczak: Mała encyklopedia kamieni szlachetnych i ozdobnych. Warszawa: Alfa, 1986. ISBN 83-7001-030-X.

• Aquamarine. mindat.org. [dostęp 2012-05-15]. (ang.).