Al-Kadir
| kalif | |
| Okres |
od 22 listopada 991 |
|---|---|
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | |
| Data i miejsce urodzenia |
28 września 947 |
| Data i miejsce śmierci |
29 listopada 1031 |
| Ojciec | |
| Matka |
Tammani lub Dimna |
| Dzieci |
Al-Ghalib, Al-Ka’im, Abu al-Kasim, Fatima |
| Moneta | |
 Złoty dinar Mahmuda z Ghazny z imieniem Al-Kadira jako kalifa | |
Abu'l-Abbas Ahmad ibn Iszak (arab. أبو العباس أحمد بن إسحاق), znany bardziej pod królewskim tytułem Al-Kadir (arab. القادر بالله, al-Qādir bi'llāh, "Uczyniony potężnym przez Boga"; ur. 28 września 947 w Bagdadzie, zm. 29 listopada 1031 tamże) – dwudziesty piąty kalif dynastii Abbasydów.
Życiorys
Abu'l-Abbas Ahmad urodził się 28 września 947 roku w Bagdadzie[1]. Jego ojcem był syn osiemnastego kalifa Al-Muktadira, książę Iszak[2]. Matką Abu'l-Abbasa Ahmada była niewolnica i konkubina Tammani lub Dimna[3][1].
Jako książę Abbasydów, Ahmad otrzymał dobre wykształcenie[1]. Ahmad miał przyrodnią siostrę, Aminę. To właśnie z nią pokłócił się o spadek. Doniosła na niego ich wspólnemu kuzynowi, kalifowi At-Ta’iowi, jakoby planował zastąpić go na stanowisku kalifa. Ahmad chcąc uniknąć schwytania ukrywał się przez około trzy lata w pobliżu Basry[1][4].
22 listopada 991 roku doszło do pojmania At-Ta’ia w trakcie zaplanowanej audiencji przez ludzi Baha al-Daula, ówczesnego emira Iraku. Podczas gdy pałac kalifa został splądrowany, kalif został owinięty w szatę i przyprowadzony do rezydencji emira, gdzie został aresztowany[5][4]. Powodem emira do obalenia kalifa była utrata pieniędzy na opłacenie armii[5][6][7]. Tego samego dnia Al-Kadir został mianowany jego następcą[4][8].
At-Ta’i pozostał aresztowany do września 992 roku, kiedy pozwolono mu przenieść się do pałacu kalifa. Pomimo wcześniejszych różnic, Al-Kadir traktował go dobrze[5]. W odróżnieniu od poprzednich kalifów, At-Ta’i nie został oślepiony i był traktowany, jak traktowano panującego kalifa[9].
Śmierć i sukcesja
Najstarszy syn Al-Kadira, Al-Ghalib zmarł w 1019 roku[10]. Z tego powodu Al-Kadir mianował swoim następcą swojego młodszego syna Abu Dża’fara, przyszłego Al-Ka’ima. Decyzję podjął całkowicie niezależnie od władców Bujidów[11]. Al-Kadir zmarł po chorobie 29 listopada 1031 roku. Początkowo został pochowany w pałacu kalifatu, ale w następnym roku został uroczyście przeniesiony do Al-Rusafa, rodzinnego mauzoleum, które mogło być tym samym, które zbudował jego ojciec, gdzie pochowani zostali również jego rodzice[12].
Życie prywatne
Al-Kadir dorobił się czówrki dzieci. Jego najstarszym dzieckiem był syn Al-Ghalib, który zmarł w 1019 roku. Drugim dzieckiem kalifa był syn Al-Ka’im. Trzecim dzieckiem Al-Kadira był Abu al-Kasim[3]. Miał on również córkę imienim Fatima[3], która zmarł w 1056 roku[13].
Przypisy
- ↑ a b c d Küçükaşcı 2001 ↓, s. 127.
- ↑ Sourdel 1978 ↓, s. 378.
- ↑ a b c Busse 2004 ↓, s. 201.
- ↑ a b c Busse 2004 ↓, s. 69.
- ↑ a b c Zetterstéen i Bosworth 2000 ↓, s. 25, 115.
- ↑ Demircan 2010 ↓, s. 447.
- ↑ Busse 2004 ↓, s. 69, 304.
- ↑ Zetterstéen i Bosworth 2000 ↓, s. 115.
- ↑ Busse 2004 ↓, s. 157-159.
- ↑ Busse 2004 ↓, s. 154.
- ↑ Busse 2004 ↓, s. 72.
- ↑ Busse 2004 ↓, s. 200-201.
- ↑ Louis Massignon, H. Masson: The Passion of Al-Hallaj, Mystic and Martyr of Islam. T. 2: The Survival of Al-Hallaj. Princeton University Press, s. 142, seria: Bollingen Series. ISBN 978-0-691-65721-9. (ang.).
Bibliografia
- Heribert Busse: Chalif und Grosskönig - Die Buyiden im Irak (945-1055). Würzburg: Ergon Verlag. ISBN 3-89913-005-7. [dostęp 2024-11-28]. (niem.).
- Tâi'-Lillâh. W: Adnan Demircan: TDV Encyclopedia of Islam. T. 39: Şeri̇f Paşa – Tanzanya. Turkiye Diyanet Foundation, Centre for Islamic Studies, 2010, s. 447-448. ISBN 978-975-389-632-0. (tur.).
- Mustafa Sabri Küçükaşcı: Kādir-Billâh. W: TDV Encyclopedia of Islam, Vol. 24 (Kāânî-i Şîrâzî – Kastamonu). Istambuł: Turkiye Diyanet Foundation, 2001, s. 127-128. ISBN 978-975-389-451-7. (tur.).
- Dominique Sourdel: al-Ḳādir Bi'llāh. W: Emeri van Donzel, Bernard Lewis, Charles Pellat, Clifford Edmund Bosworth: The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. T. IV: Iran–Kha. Lejda: Brill, s. 378-379. DOI: 10.1163/1573-3912_islam_SIM_3761. OCLC 758278456. (ang.).
- Karl Vilhelm Zetterstéen, Clifford Edmund Bosworth: al-Ṭāʾiʿ Li-Amr Allāh. W: Clifford Edmund Bosworth, Emeri van Donzel, Wolfhart Heinrichs, Charles Pellat: Encyclopaedia of Islam. Wyd. 2. T. 10: T–U. Leiden: E.J. Brill, 2000, s. 115. DOI: 10.1163/1573-3912_islam_SIM_7323. ISBN 978-90-04-11211-7. (ang.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.