Amiga CD32

Amiga CD32

Typ	konsola gier wideo
Producent	Commodore
Generacja	piąta generacja
Premiera	Wielka Brytania: 16 lipca 1993[1][2] Polska: 12 sierpnia 1993[1][2] Europa: wrzesień 1993[3]
CPU	Motorola 68EC020 @ 14,3 MHz
GPU	układy AGA[2]
Pamięć operacyjna	2 MB RAM[2]
Nośniki danych	CD[2]
Kontrolery	gamepad[2]
Wsteczna kompatybilność	Amiga CDTV
Amiga CDTV —
Multimedia w Wikimedia Commons

Amiga CD32 – 32-bitowa konsola gier wideo z CD-ROM-em. Została zaprezentowana 16 lipca 1993 w Science Museum w Londynie^[1]. Konsola bazowała na podzespołach komputera Amiga 1200 i właściwie była A1200 pozbawioną klawiatury, stacji dyskietek, czy myszy, zamkniętą w innym opakowaniu (istniały jednakże przystawki, np. SX-1, ProModuleCD32 pozwalające podłączyć urządzenia peryferyjne, co czyniło z tej konsoli normalny komputer^[4]). Do nierozbudowanej Amigi CD32 można podłączyć standardową mysz do portu nr 2, natomiast klawiaturę do portu AUX.

Przedsiębiorstwo Commodore, znane z produkcji komputerów osobistych, próbowało wejść na coraz szybciej rozwijający się rynek konsol w Europie. Wczesne próby jak 8-bitowa konsola na bazie Commodore 64, czyli Commodore 64GS z 1990 roku oraz urządzenie multimedialne łączące komputer z konsolą czyli Amiga CDTV z 1991 roku, zakończyły się niepowodzeniem. Trzecią próbą była Amiga CD32, druga konsola 32-bitowa na świecie, zaprezentowana 16 lipca 1993 roku w Wielkiej Brytanii, 30 lipca 1993 roku w Niemczech oraz 12 sierpnia 1993 roku w Polsce. Sprzęt udostępniono na rynek we wrześniu tego samego roku^[2][3].

Największym rywalem systemu była Sega oraz jej przystawka do konsoli Mega Drive o nazwie Mega-CD, głównie ze względu na najbardziej zbliżone możliwości techniczne. Commodore sprzedawało swój sprzęt o połowę taniej niż konkurencja wraz z dołączonymi dwoma dyskami; pierwszy Demo Disk v 1.1 z wersjami demonstracyjnymi 4 gier i 4 programów oraz drugim z grami Oscar i Diggers. Rozpoczęło także agresywną kampanię reklamową przeciw japońskiemu przedsiębiorstwu. Pomimo takiej przewagi, popełniono błędy już na starcie a największym było trzymanie procesu tworzenia oraz wydania w tajemnicy przed mediami. Spowodowało to iż producenci gier nie mieli czasu zapoznać się z architekturą i musieli nauczyć się tworzenia gier, przez co z obiecanych 100 tytułów, w dniu premiery dostępnych było tylko 18 i w większości były portami gier z komputera Amiga. Jeszcze innym zmartwieniem były przedświąteczne problemy z dostawami części, które zmniejszyły liczbę wyprodukowanych urządzeń, jednak pomimo przeciwności udało się sprzedać 100 000 sztuk w całej Europie^[3][5].

Gdy liczba gier oraz problemy z łańcuchem dostaw zaczynały od początku nowego roku zanikać, Commodore zaczęło planować wydanie na rynek amerykański. Nigdy się to nie udało (poza Kanadą) a przedsiębiorstwo upadło w kwietniu 1994 roku. Amiga CD32 przetrwała, głównie dzięki dwóm oddziałom; brytyjskiemu i holenderskiemu, które zajmowały się dalszą dystrybucją pozostałych zapasów Amigi, aż do ich wyczerpania, z planem przejścia w nową generacje. Gdy aktywa Commodore przejęło w 1995 roku przedsiębiorstwo Escom, obiecano powrót odświeżonej wersji CD32 w 1996 roku, jednak do tego czasu Escom sprzedał prawa do Amigi, niezadowolony ze wyników obrotu komputerami tej marki. Dzięki dużej bazie konsol zainstalowanych na rynku oraz wiernym fanom, wielu znaczących wydawców nie zrezygnowało z wydawania gier na platformę i kontynuowała tworzenie nowych tytułów. Jednak w 1996 roku, ze względu na wyczerpanie zapasów, wycofanie się Escom oraz coraz silniejszą konkurencje ze strony Sega Saturn i Sony PlayStation, Amiga CD32 ostatecznie straciła byt na rynku^[3][6][7].

Trzecim państwem, w którym sprzęt miała premierę, była Polska. Prezentacja odbyła się 12 sierpnia 1993 w hotelu Sobieski, organizowana przez Biuro Przedstawicielskie Commodore w Polsce^[1][2]. Na przełomie lat 1994 i 1995, została okrzyknięta przez niektóre czasopisma za najpopularniejszą konsolę stacjonarną w Polsce spośród oryginalnych (czyli nie licząc Pegasusa). Powodem tego była niska cena sprzętu, spowodowana upadkiem przedsiębiorstwa Commodore oraz łatwy dostęp do gier i programów^[8]. Powstały na nią polskie akcesoria (jak CD32 ProModule produkcji Elsat^[9]) oraz programy (jak Scena PL wydana przez EXE^[10]).

Na konsolę wydano powyżej 150 gier.^[7] Wśród najlepiej ocenianych wymienia się m.in. Worms, Flink, Banshee, Guardian, Beneath A Steel Sky, Alien Breed: Tower Assault, D/Generation, Simon The Sorcerer, Zool^[11].

Konsola jest w pełni kompatybilna z grami dla Amiga CDTV.^[5]

• Akiko – emulator bazujący na WinUAE i przeznaczony dla systemu Windows.
• WinUAE – pewne elementy emulacji CD32 są od pewnego czasu wprowadzane do tego emulatora. Aby móc emulować Amigę CD32 potrzebujemy dodatkowo drugi ROM, "Extended Rom".