Bateria ogniw
Bateria ogniw, bateria elektryczna – zestaw dwóch lub więcej pojedynczych ogniw elektrycznych. Mimo że określenie „bateria” oznacza zestaw składający się z kilku elementów, potocznie jest używane także w odniesieniu do pojedynczych ogniw[1].
Oznaczenia i parametry baterii
Spotykane standardy konstrukcji baterii przedstawione są w tabeli. Podano oznaczenia ich typów: amerykańskie handlowe (USA), Międzynarodowej Komisji Elektrotechnicznej – International Electrotechnical Commission (IEC) oraz Amerykańskiego Instytutu Standaryzacji – American National Standards Institute (ANSI), a także inne spotykane w Polsce.
| USA | IEC | ANSI | inne | kształt | napięcie | wygląd |
|---|---|---|---|---|---|---|
| N | R1 | 910A | lady | walec L=30,2 mm, D=12 mm | 1,5 V | |
| AAAA | LR61 | 25A | MN2500 | walec L=42 mm, D=8 mm | 1,5 V | |
| AAA | R03 | 24A | mały paluszek, MN2400, AM4, UM4, HP16, micro | walec L=44,5 mm, D=10,5 mm | 1,5 V | |
| AAAL | walec L=50 mm, D=10,5 mm | 1,5 V | ||||
| AA | R6 | 15A | paluszek, MN1500, AM3, UM3, HP7, mignon | walec L=50 mm, D=14,2 mm | 1,5 V | |
| R10 | walec L=34 mm, D=21 mm | 1,5 V | ||||
| 2R10 | walec L=68 mm, D=21 mm | 3 V | ||||
| C | R14 | 14A | UM2, MN1400, HP11, baby | walec L=50 mm, D=23 mm | 1,5 V | |
| D | R20 | 13A | MN1300, UM1, HP2, mono | walec L=58 mm, D=33 mm | 1,5 V | |
| F | walec L=87 mm, D=32 mm | 1,5 V | ||||
| F | walec L=105 mm, D=32 mm | 1,5 V | ||||
| J | walec L=150 mm, D=2 mm | 1,5 V | ||||
| 3R12 | GP312S, bateria płaska | prostop.prostok. 67 × 62 mm × 22 mm | 4,5 V (∗) | |||
| lantern, 996 | prostop.kwadr. 68 mm kwadrat × 115 mm | 6 V (∗) | ||||
| PP3 | 6LR61, 6F22, 6R61 | 1604A | MN1604, block | prostop. prostok. 48 × 25 mm × 15 mm | 9 V (∗) | |
| 6F25 | prostop. kwadr. 48 × 25 mm × 25 mm | 9 V (∗) | ||||
| PP9 | 6F100 | 1603 | prostop. prostok. 51.6mm × 65.1 mm × 80,2 mm wys. | 9 V (∗) | ||
| 4R25X | 908 | MN908 | prostop. kwadr. 110 mm wys. × 67,7 mm kwadrat, wyprowadzenia sprężynowe | 6 V (∗) | ||
| 4R25 | 915A | prostop. kwadr. 110 mm wys. × 67,7 mm kwadrat, wyprowadzenia śrubowe | 6 V (∗) | |||
| 4LR25-2 | 918A | MN918 | prostop. prostok. 127 × 136,5 mm × 73 mm wys., wyprowadzenia śrubowe | 6 V (∗) | ||
| PC926 | prostop. prostok. 127 × 136,5 mm × 73 mm wys., wyprowadzenia śrubowe | 12 V (∗) | ||||
| lampowa A | bateria żarzenia do lamp elektronowych | prostop.prostok. różnych rozmiarów lub walec L=50 mm, D=17 mm |
1,5 V, 6 V | |||
| lampowa B | bateria anodowa do lamp elektronowych | prostop.prostok. różnych rozmiarów, często z kilkoma odczepami | 45 V, 60 V, 90 V itp. | |||
| lampowa C | bateria siatkowa do lamp elektronowych | prostop.prostok. różnych rozmiarów, często z kilkoma odczepami | 4,5 V, 6 V, 9 V itp. |
„prostop. prostok.” – oznacza prostopadłościan o podstawie prostokątnej,
„prostop. kwadr.” – prostopadłościan o podstawie kwadratowej,
a w konstrukcjach w postaci walca – „L” – długość, a „D” – średnicę
(∗) Baterie 4,5 V, 6 V, 9 V, i 12 V budowane są jako zestawy ogniw 1,5 V połączonych szeregowo.
Standardy europejskie opisano w IEC 60086-1 Primary batteries – Part 1: General (BS397 w Wielkiej Brytanii), natomiast amerykańskie opisano w ANSI C18.1 American National Standard for Dry Cells and Batteries-Specifications.
Oznaczenia według IEC
- pierwsza litera – technologia wykonania:
- (brak) – ogniwo cynkowo-grafitowe (anoda: cynk; elektrolit: chlorek amonu lub chlorek cynku; katoda: tlenek manganu(IV)/grafit)
- A – ogniwo cynkowo-powietrzne (anoda: cynk; elektrolit: chlorek amonu lub cynku; katoda: tlen / węgiel)
- B – ogniwo litowo-węglowe (anoda: lit; elektrolit organiczny; katoda: monofluorek węgla); 3 V; ogniwa tego rodzaju używane są zamiennie z ogniwami litowo-manganowymi
- C – ogniwo litowo-manganowe (anoda: lit; elektrolit organiczny; katoda: tlenek manganu(IV)); 3 V
- E – ogniwo litowo-tionylowe (anoda: lit; elektrolit niewodny nieorganiczny; katoda: chlorek tionylu)
- F – (oznaczenie nieujęte w normie) ogniwo litowo-żelazowe
- H – (oznaczenie nieujęte w normie) ogniwo niklowo-metalowo-wodorkowe ładowalne (akumulator NiMH); 1,2 V
- K – (oznaczenie nieujęte w normie) ogniwo niklowo-kadmowe ładowalne (akumulator Ni-Cd); 1,2 V
- L – ogniwo alkaliczno-braunsztynowe (anoda: cynk; elektrolit: wodorotlenek metalu alkalicznego; katoda: tlenek manganu(IV))
- M –
- dawniej: ogniwo rtęciowe (anoda: cynk; elektrolit: wodorotlenek metalu alkalicznego; katoda: tlenek rtęci(II)) – stosowanie tego rodzaju ogniw zostało zabronione
- obecnie: ogniwo litowe ładowalne
- P – ogniwo alkaliczno-powietrzne (anoda: cynk; elektrolit: wodorotlenek metalu alkalicznego; katoda: tlen/węgiel); napięcie nominalne 1,4 V[a]
- S – ogniwo srebrowo-cynkowe (anoda: cynk; elektrolit: wodorotlenek potasu; katoda: tlenek srebra(I) lub tlenek srebra(II))
- Z – ogniwo niklowo-manganowe (Ni-Mn)
- druga litera – kształt ogniwa
- R – ogniwo cylindryczne
- F – ogniwo płytkowe
- S – ogniwo prostopadłościenne
- liczba – numer katalogowy.
W przypadku baterii pastylkowych rozpowszechnił się wymiarowy system oznaczania wielkości przy zachowaniu oznaczeń literowych IEC (choć spotyka się opuszczanie litery R). I tak np. LR1130 oznacza baterię alkaliczno-braunsztynową cylindryczną o wysokości 3,0 mm (dwie ostatnie cyfry) i średnicy 11 mm (według oznaczeń IEC – LR54), a SR621 baterię srebrową o wysokości 2,1 mm i średnicy 6 mm (IEC – SR60).
Wśród akumulatorów spotyka się oznaczenia wymiarowe według schematu średnica/wysokość (w mm): HR 11/45 (KR 11/45) – akumulator NiMH (Ni-Cd) formatu R3, HR 15/51 (KR 15/51) – akumulator NiMH (Ni-Cd) formatu R6.
Zobacz też
- bateria alkaliczna
- bateria srebrowa
- ogniwo wtórne (akumulator elektryczny)
- ogniwo pierwotne
Uwagi
- ↑ Baterie alkaliczno-powietrzne sprzedawane są z naklejoną folią zasłaniającą otworek; przed użyciem należy folię zerwać, by umożliwić dopływ powietrza celem rozpoczęcia reakcji chemicznej. Baterię należy zużyć w ciągu 3–4 miesięcy. Podczas eksploatacji napięcie spada do 1,2–1,3 V przy rozładowaniu. Ogniwa tego rodzaju używane są najczęściej w aparatach słuchowych.
Przypisy
- ↑ Słownik wyrazów obcych PWN. Opracowanie Lidia Wiśniakowska. Warszawa: PWN, 2004. ISBN 83-01-14197-2.
Linki zewnętrzne
- Polskojęzyczne
- Oznaczenia baterii pastylkowych
Karolina Głowacka i Monika Wilamowska-Zawłocka, Magazynowanie energii – idzie nowe w świecie baterii?, kanał „Radio Naukowe” na YouTube, 15 grudnia 2022 [dostęp 2023-09-20].
- Anglojęzyczne
- Buchmann.ca
- Oznaczenia baterii pastylkowych. cellpacksolutions.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-11-01)].
- Oznaczenia baterii pastylkowych
- Battery University – informacje o bateriach
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.