Elektrolit
Elektrolit (z gr. ḗlektron „bursztyn”, lytós „rozpuszczalny”[1]) – chemiczny termin definiujący substancję, która po stopieniu lub rozpuszczeniu (zwykle w wodzie, choć rozpuszczalnikiem mogą być też np. ciekły amoniak, ciekły dwutlenek siarki i in.[2]) ulega dysocjacji elektrolitycznej, a powstały roztwór może przewodzić prąd elektryczny[3]; elektrolitami mogą być związki jonowe, jak np. chlorek sodu (NaCl), lub niejonowe, jak np. chlorowodór (HCl) lub amoniak (NH3)[2][4][5].
W medycynie przez to pojęcie rozumie się zdysocjowane substancje zawarte w płynach ustrojowych lub podawane w płynach infuzyjnych oraz te płyny jako takie[potrzebny przypis].
Techniczna definicja elektrolitu
Termin ten z technicznego punktu widzenia oznacza każdą substancję zdolną do jonowego przewodzenia prądu elektrycznego, czyli przekazywania jonowo ładunku między elektrodami. Zgodnie z tym kryterium elektrolitem jest również roztwór przewodzący prąd elektryczny. Mogą występować w postaci ciekłej, stałej bądź żeli[6]. Elektrolity w pierwszym znaczeniu są zawsze również elektrolitami w drugim znaczeniu, natomiast elektrolity w drugim znaczeniu nie zawsze są nimi w pierwszym.
Przykładami elektrolitów tylko w drugim znaczeniu są[potrzebny przypis]:
- porowate gąbki lub materiały ceramiczne nasączone roztworami soli, kwasów i zasad
- usieciowane polimery posiadające kanały jonowe, czyli puste obszary, przez które mogą wędrować swobodne jony
- substancje krystaliczne, w których istnieją kanały jonowe, lub które są zdolne do absorbowania i uwalniania jonów okludowanych w sieci krystalicznej.
Elektrolity w chemii
Wodne roztwory soli, kwasów i zasad są przykładami elektrolitów w drugim znaczeniu – dzieli się je na mocne i słabe, w zależności od stopnia dysocjacji[1][6]:
- elektrolity mocne, zdysocjowane na jony (całkowicie, bądź prawie całkowicie, α≈1[1]): wodorotlenki litowców i berylowców, wyłączając wodorotlenek berylu oraz magnezu; kwasy, na przykład HCl, HI, HBr, H2SO4, HNO3, HClO4; większość nieorganicznych soli rozpuszczalnych w wodzie (sole takie zwykle tworzą kryształy jonowe; wśród wyjątków są sole rtęci – Hg(CN)2, Hg2Cl2 – w których wiązanie metalu z anionem jest w dużym stopniu kowalencyjne)
- elektrolity słabe, tylko częściowo zdysocjowane na jony, między innymi H2S, H2SO3, HNO2, CH3COOH.
Substancje, które w ogóle nie przewodzą prądu, to nieelektrolity[7][8]. Są to np. rozpuszczalniki organiczne, m.in. etanol i aceton[9].
Ponadto wyróżnia się elektrolity binarne, które dysocjują na kationy i aniony w takiej samej liczbie[10].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b c Czym charakteryzują się elektrolity mocne? [online], Zintegrowana Platforma Edukacyjna [dostęp 2025-11-24].
- ↑ a b Adam Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, wyd. 5, Warszawa: PWN, 2002, s. 334–335, ISBN 83-01-13654-5.
- ↑ Electrolyte, [w:] J.W. Gooch, Encyclopedic Dictionary of Polymers, Springer, 2011, s. 260, ISBN 978-1-4419-6247-8 (ang.).
- ↑ D.D. Ebbing, S.D. Gammon, General Chemistry, wyd. 9, Houghton Miffin Company, 2007, s. 125–128, ISBN 0-618-85748-6 (ang.).
- ↑ S.S. Zumdahl, S.A. Zumdahl, Chemistry, Brooks Cole, 2010, s. 132–136, ISBN 0-547-12532-1 (ang.).
- ↑ a b Elektrolit - definicja | Części elektroniczne. Dystrybutor i sklep online - Transfer Multisort Elektronik Polska [online], TME [dostęp 2025-11-24].
- ↑ W. Doroszewski (red.), nieelektrolit, [w:] Słownik języka polskiego [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-08-16].
- ↑ Elektroliza w roztworach wodnych, [w:] Zintegrowana Platforma Edukacyjna [online], Ministerstwa Edukacji Narodowej [dostęp 2025-08-16].
- ↑ Adam Juszkiewicz, Hydratacja jonowa i niejonowa w mieszaninach woda - nieelektrolit, „Prace IPPT”, 4/1987, Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN, s. 3 [dostęp 2025-08-16].
- ↑ Dissociation, [w:] Hans-Dieter Jakubke, Hans Jeschkeit, Mary Eagleson (red.), Concise Encyclopedia Chemistry, wyd. 2, Walter de Gruyter, 1988, s. 334, ISBN 978-3-11-011625-0 (ang.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.