Belote

Belote

Liczba graczy	4
Czas gry	do 30 min
Złożoność reguł	dosyć wysoka
Elementy strategii	w zależności od wersji - od średnioskomplikowanych do dosyć zaawansowanych
Wymagane umiejętności	Ocenianie prawdopodobieństwa, myślenie taktyczne, współpraca z partnerem.
Losowość	Wysoka

Belote (wymowa francuska: [bəlɔt]), w Polsce czasami nazywana belotką^[1], to popularna we Francji^[2] gra karciana dla 4 graczy, rozgrywana talią 32 kart. Uważana jest za narodową grę karcianą Francji, w którą gra się zarówno towarzysko, jak i hazardowo. Gra należy do rodziny gier jass, w której najsilniejszymi atutami są walet i dziewiątka atutowa.

Pojawiła się około 1900 roku we Francji i jest bliskim krewnym klaberjass (znanego również jako bela) i klaverjas. W blisko spokrewnione gry gra się na całym świecie. Ostateczne zasady gry opublikowano po raz pierwszy w języku francuskim w 1921 roku.

W terminologii gry słowo belote oznacza parę kart w kolorze atutowym: króla i damy, co prawdopodobnie dało początek samej nazwie gry.

W podobne gry gra się w Europie Środkowej, w Arabii Saudyjskiej (baloot) i na Cyprze (pilota).

W grę gra 4 graczy w stałych parach, za pomocą talii 32 kart (od asa do siódemki). Partnerzy siedzą naprzeciwko siebie. Gra składa się z:

1. rozdania kart,
2. 1 lub 2 rund licytacji,
3. rozgrywki ze zgłaszaniem meldunków
4. podliczenia punktów i dokonania zapisu.

W każdym rozdaniu jeden z kolorów jest kolorem autowym.

Starszeństwo w kolorach nieatutowych jest typowe dla gier w stylu tysiąca: (od najwyższej):

A, 10, K, Q, J, 9, 8, 7,

natomiast w kolorze atutowym walet i dziewiątka są promowane do najstarszych atutów:

J, 9, A, 10, K, Q, 8, 7.

Gra polega na braniu lew i zbieraniu punktów za karty oraz zgłaszane meldunki. Wartość kart przedstawiono w poniższej tabeli.

Hierarchia i wartość kart w belote
Kolor atutowy		Kolory nieatutowe
Karta	Wartość	Karta	Wartość
J	20	A	11
9	14	10	10
A	11	K	4
10	10	Q	3
K	4	J	2
Q	3	9	0
8	2	8	0
7	0	7	0

Dodatkowo ostatnia lewa jest warta 10 punktów. W lewach można zdobyć maksymalnie 162 punkty. Punkty można również zdobyć za określone kombinacje kart (deklaracje).

Każdemu graczowi rozdaje się 5 kart w partiach po 3 i 2. Jedna nierozdana karta zostaje odkryta. Następnie odbywają się jedna lub dwie rundy licytacji. Licytacja wyłania kolor atutowy. Pozostałe karty pozostają tymczasowo nierozdane. Gdy kontrakt jest uzgodniony, są rozdawane pozostałe karty – po trzy dla każdego gracza, z wyjątkiem deklarującego, który otrzymuje kartę ze środka i który otrzymuje tylko dwie dodatkowe karty.

Licytacja składa się z dwóch rund. W pierwszej rundzie każdy gracz, zaczynając od gracza siedzącego po lewej stronie rozdającego, jest pytany, czy bierze kartę i akceptuje jej kolor jako atutowy. Gracze mogą wziąć kartę i zostać rozgrywającym lub spasować. Jeśli wszyscy gracze spasują, rozpoczyna się druga runda. Ponownie każdy gracz jest pytany, czy bierze kartę i zostaje rozgrywającym. Tym razem gracze mogą wybrać dowolny kolor atutowy z wyjątkiem koloru odkrytej karty. Rozdający może wybrać dowolny kolor jako atut.

Rozgrywka składa się z ośmiu lew. Rozpoczyna ją osoba siedząca na lewo od rozdającego. Gracz wychodzący do nowej lewy może zagrać dowolną kartę, ale kolejni gracze muszą przestrzegać następujących zasad dokładania kart:

1. Trzeba dokładać do koloru.
2. Jeżeli pierwsza karta w lewie jest w kolorze autowym, trzeba zagrać kartę, która bije wszystkie dotychczasowe karty w lewie.^[3]
3. Jeżeli gracz nie może dołożyć do koloru nieatutowego i przeciwnik aktualnie wygrywa lewę, to trzeba dołożyć atuta jeżeli to możliwe (tzw. trumping). W przeciwnym wypadku można dołożyć dowolną kartę. Jeżeli partner aktualnie wygrywa lewę to nie trzeba dokładać atuta.
4. Jeżeli nie można dołożyć do koloru nieatutowego, przeciwnik zagrał atuta i aktualnie wygrywa lewę to trzeba przebić starszym atutem (tzw. overtrumping). Jeżeli nie ma się starszego atutu to trzeba dołożyć młodszego atuta (tzw. undertrumping) mimo, że się nie wygra lewy. Jeżeli partner aktualnie wygrywa lewę, to nie trzeba dokładać atuta.

Zwycięzca lewy rozpoczyna kolejną. Ostatnia lewa jest nieco bardziej znacząca, ponieważ jej zwycięzca otrzymuje 10 punktów. Nazywa się to Dix de Der.

Deklaracje (meldunki), z wyjątkiem belote, muszą zostać zgłoszone w pierwszej lewie:

sekwensy:

• sekwens 3 kart (tierce) - 20 pkt.,
• sekwens 4 kart (quarte) - 50 pkt.,
• sekwens 5 kart (quinte) - 100 pkt.,

kareta (carré):

• 4 walety - 200 punktów,
• 4 dziewiątki - 150 pkt.,
• 4 asy, króle, damy lub dziesiątki - 100 pkt. (siódemki i ósemki nie są punktowane),

belote:

• para król i dama w kolorze atutowym - 20 pkt.

Sekwensy są w kolejności „A K Q J 10 9 8 7” tego samego koloru.

Wystarczy określić rodzaj deklaracji (jedną z powyższych), natomiast dokładny kolor lub ranga nie są wymagane. Karta może uczestniczyć maksymalnie w jednej deklaracji.

Belote musi zostać zadeklarowane przy zagraniu pierwszej karty z pary (niekoniecznie w pierwszej rundzie). Gracze zazwyczaj deklarują rebelote przy zagraniu drugiej karty z pary. Punktowany jest tylko najwyższy meldunek, z wyjątkiem belote-rebelote, który jest zawsze punktowany.

Jeśli rozgrywający zdobyli co najmniej tyle punktów co przeciwnicy, obie drużyny zapisują swoje zdobyte punkty. Jeśli rozgrywający nie zdołali tego zrobić, nie zdobywają żadnych punktów, a obrońcy zapisują sobie zarówno swoje punkty, jak i punkty zdobyte przez rozgrywających.

Jeśli deklarujący wzięli wszystkie lewy, zdobywają 100 punktów zamiast 10 punktów Dix de Der, co daje 252 punkty. Jest to tzw. Capot.

Zwycięża para, która pierwsza zdobędzie 1000 punktów.

Belote coinche lub po prostu coinche to odmiana belote z dodaną licytacją w stylu brydżowym. Rozdawane są wszystkie karty. Gracze licytują o prawo do wskazania koloru atutowego, licytując liczbą punktów do zdobycia i kolorem. Licytacja rozpoczyna się od 80 punktów. Oprócz gry w kolor, gracze mogą również licytować bez atu (sans atout), gdzie hierarchia kart to

A 10 K Q J 9 8 7^[4]

we wszystkich kolorach i często, w zależności od zasad, wszystkie atuty (tout atut), gdzie obowiązuje kolejność starszeństwa

J 9 A 10 K Q 8 7^[4]

we wszystkich kolorach. We wszystkich atutach gracz musi zawsze dokładać wyższą kartę, o ile to możliwe.^[5]

Aby suma punktów w kontraktach bez atu i wszystkich atutach była równa 152 (162 z ostatnią lewą) wartości kart w tych kontraktach są zmodyfikowane zgodnie z poniższą tabelą:^[4]

Bez atu		Wszystkie atuty
Karta	Wartość	Karta	Wartość
A	19	J	14
10	10	9	9
K	4	A	6
Q	3	10	5
J	2	K	3
9	0	Q	1
8	0	8	0
7	0	7	0

Kontrakty można skontrować (coinche) i zrekontrować (surcoinche). W przeciwieństwie do brydża, coinche kończy licytację. Po nim może nastąpić tylko surcoinche. Kontrakt jest zrealizowany, jeśli rozgrywający zdobędą co najmniej tyle punktów, ile zadeklarowali. Jeśli kontrakt został zrealizowany, rozgrywający otrzymują zdobyte punkty plus zalicytowaną liczbę, a obrońcy otrzymują zdobyte przez siebie punkty. Jeśli kontrakt nie został zrealizowany, obrońcy otrzymują 160 pkt. plus liczbę zalicytowaną przez rozgrywających, a rozgrywający nie otrzymują nic poza ewentualnie 20 pkt. za belote^[6].

Belote contrée to kolejna odmiana belote, bardzo podobna do coinche. Różni się tym, że nie ma w niej kontraktów bez atu i wszystkie atuty^[7]. Kontra nazywana jest contrée lub contre^[7], rekontra – surcontrée lub surcontre^[7]. Belote contrée jest także zazwyczaj rozgrywane bez meldunków innych niż belote-rebelote^[7].

• Derda,
• 500.

• John McLeod: Belote.
• Les règles de la Coinche.
• Les règles de la Contrée.
• Les règles de la Belote contrée : Astuces et stratégies pour remporter le jeu en équipe.