Borcz

Borcz
Bórcz
wieś
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 pomorskie

Powiat

kartuski

Gmina

Somonino

Liczba ludności (2022)

691[2]

Strefa numeracyjna

58

Kod pocztowy

83-312[3]

Tablice rejestracyjne

GKA

SIMC

0172385[4]

Położenie na mapie gminy Somonino
Mapa konturowa gminy Somonino, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Borcz”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Borcz”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Borcz”
Położenie na mapie powiatu kartuskiego
Mapa konturowa powiatu kartuskiego, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Borcz”
Ziemia54°16′18″N 18°17′32″E/54,271667 18,292222[1]
Multimedia w Wikimedia Commons

Borcz (dodatkowa nazwa w języku kaszub. Bórcz, niem. Bortsch) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Somonino[5][4]. Leży przy drodze krajowej nr 20 Stargard - Szczecinek - Gdynia, na turystycznym szlaku Wzgórz Szymbarskich.

Siedziba sołectwa Borcz[6].

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

W Borczu znajduje się dwór (obecnie przekształcony na hotel) z parkiem, a na północ od miejscowości położony jest rezerwat przyrody Jar Rzeki Raduni.

Integralne części wsi Borcz[5][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0172391 Borcz-Leśniczówka część wsi
0172400 Mały Dwór część wsi

Nazwa miejscowości

Wieś pierwszy raz wzmiankowana w czasach książąt pomorskich, w 1241 r. w formie Borzce, którą to formę należy oddać w postaci Borzec, co uwzględniając zasady słowotwórcze oznacza 'mały bór'. Przejście formy Borzec do Borcz dokonało się pod wpływem niemieckim. Z kolei urzędowa nazwa niemiecka oddawała tę samą nazwę, tylko w swojej pisowni Bortsch.[7]

Historia miejscowości

Wieś z pewnością istniała już w XIII wieku. Najprawdopodobniej została spustoszona i opuszczona (villa deserta) podczas wojny trzynastoletniej, bo nie wspomina jej inwentarz z lat 1570-1571. Pojawia się w inwentarzu z roku 1648 z właścicielami ziemskimi Jerzym Burskim i Stanisławem Pawłowskim. Pod koniec XVII wieku dobra borskie wraz z dobrami w Leźnie nabyli Przebendowscy[7].

Na koniec 1892 r. w Borczu mieszkało 195 osób, 165 Kaszubów (159 katolików i 6 ewangelików) oraz 30 Niemców ewangelików.[8]

Z kolei w roku 1913 było 275 mieszkańców. W majątku funkcjonowała parowa gorzelnia. Jego właścicielem był Gregor Hoene z Leźna, a zarządcą Oskar Arke.[9]

W czasie II wojny zarządcą majątku był pochodzący z rodziny gdańskich patrycjuszy z ul. Piwnej (Höhne Haus) Albert Höhne, wstawiający się u władz niemieckich za aresztowanymi i wytypowanymi do deportacji Polakami oraz otaczający ochroną miejsca kultu religijnego[10].

Zabytki

Według rejestru zabytków NID[11] na listę zabytków wpisany jest -zespół dworski i folwarczny z XIX/XX w., nr rej.: 1047 z 20.07.1988:

  • dwór, 1911
  • park
  • folwark: magazyn, 2 budynki inwentarskie i gorzelnia.
  • Zespół dworski i folwarczny w Borczu
  • Gorzelnia
    Gorzelnia
  • Dwór w Borczu
    Dwór w Borczu
  • Budynek inwentarski
    Budynek inwentarski
  • Magazyn
    Magazyn
  • Budynek inwentarski
    Budynek inwentarski

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 8189.
  2. ↑ Raport o stanie gminy Somino w 2025. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2025 s. 22
  3. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 79 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. ↑ a b c GUS. Rejestr TERYT
  5. ↑ a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  6. ↑ Strona gminy, samorząd >> sołectwa
  7. ↑ a b Breza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.157
  8. ↑ Stefan Ramułt, Statystyka ludności kaszubskiej, Akademia Umiejȩtności, 1899, s. 77 [dostęp 2025-05-02].
  9. ↑ Adressbuch aller Länder der Erde, der Kaufleute, Fabrikanten, Gewerbetreibenden, Gutsbesitzer etc, Leuchs, 1894, s. 68 [dostęp 2025-05-02] (niem.).
  10. ↑ Ryszard Ciemiński: Album Kartuski. Gdańsk: Oficyna WydawniczaGraf, 1991, s. 41, 51. ISBN 83-85130-28-4.
  11. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2026, s. 44 [dostęp 2017-02-11].

Linki zewnętrzne

Gmina Somonino
Wsie
Osada
Części wsi
Kolonie wsi
Osada wsi
Osada leśna wsi
Nieoficjalna
osada leśna

Herb gminy Somonino

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya