Starkowa Huta
| wieś | |
| |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2025) |
332[2] |
| Strefa numeracyjna |
58 |
| Kod pocztowy |
83-312, 83-315[3] |
| Tablice rejestracyjne |
GKA |
| SIMC |
0172706[4] |
Położenie na mapie gminy Somonino  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa pomorskiego  | |
Położenie na mapie powiatu kartuskiego  | |
 54°13′34″N 18°10′59″E/54,226111 18,183056[1]
| |
Starkowa Huta, dodatkowa nazwa w języku kaszubskim Starkòwô Hëta[5], (niem. Starkhütte[6]) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Somonino[4][7]. Leży przy drodze krajowej nr 20 ze Stargardu do Gdyni. Ma status sołectwa[8].
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.
Nazwa miejscowości
Wieś pierwszy raz wzmiankowana w czasach I Rzeczpospolitej jako Starkowa Hutta w roku 1664. Niemcy pisali Starkhütte lub niekiedy Starkenhütte, w źródłach polskich albo Starkowa Huta albo Starkowo. Kaszubi mówili Sztarkowô Hëta lub skrótowo Sztarkëta. Nazwa jest prosta do objaśnienia. W pierwszym członie część dzierżawcza od nazwiska Stark, w drugim część kulturowa huta - czyli miejsce wypalania pni i produkcji smoły, węgla drzewnego czy popiołu. Samo nazwisko Stark można wywieść zarówno z języka niemieckiego (przymiotnik stark, czyli 'mocny') jak i z języka kaszubskiego, gdzie rzeczownik stark oznacza 'dziadka' lub 'teścia'[9].
Historia miejscowości
Osada odnotowana po raz pierwszy w 1664 r. Powstała na miejscu wyrąbanych lasów, na terenach należących do klasztoru w Kartuzach. Zakonnicy do założenia wsi sprowadzili niemieckich ewangelików z Pomorza Zachodniego[10].
Drugi człon nazwy, tak jak w przypadku sąsiednich 'hut' (Chylowa Huta, Kapelowa Huta, Egiertowa Huta), dodatkowo wskazuje, że początki wsi były związane z powstaniem smolarni, czyli miejscem wypalania pni z karczowanych lasów i produkcji smoły, węgla drzewnego czy popiołu[9].
W roku 1772, po I rozbiorze Polski, włączona do Królestwa Prus.
U schyłku XIX w. we wsi była szkoła ewangelicka, 16 zagród gburskich i 10 zagrodników[11]. Na koniec 1892 r wieś miała 287 mieszkańców - 260 Niemców ewangelików i 27 Kaszubów katolików[12].
W roku 1913 miejscowość miała 350 mieszkańców. Była karczma, której właścicielem był Ludwig Kresin. Była też cegielnia należąca do H. Hardtke. Mistrzem murarskim był Hermann Meyer, kowalem R. Muhsal, kołodziejem O. Muhsal, szklarzem A. Kobiella[13].
Od 1920 r., na bazie postanowień wersalskich, w granicach Polski (z przerwą na lata II wojny światowej).
Po zakończeniu II wojny światowej w 1945 r. dominująca do tego czasu w miejscowości ludność niemiecka została wysiedlona, a jej miejsce zajęła w głównej mierze ludność kaszubska z okolicznych wsi.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 129475.
- ↑ Raport o stanie gminy Somino w 2025. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2025 s. 22
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1217 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- ↑ a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ 26.02.2009, Uchwała Rady Gminy Somonino Nr XXIV/183/09. Numer przypisany dodatkowej nazwie miejscowości lub obiektu fizjograficznego w MSWiA - NM/41-14
- ↑ Prussia (Kingdom) Statistisches Landesamt, Gemeindelexikon für die regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln: Auf grund der ergebnisse der volkszählung vom. 1. Dezember 1910 und anderer amtlicher quellen bearbeitet vom Königlich Preussischen Statistischen Landesamte, verlag des Königlichen Statistischen Landesamts, 1912, s. 28 [dostęp 2025-06-06] (niem.).
- ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
- ↑ Strona gminy, samorząd >> sołectwa
- ↑ a b Breza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.176-177
- ↑ Breza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.181
- ↑ Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XI - wynik wyszukiwania - DIR [online], dir.icm.edu.pl, s. 244 [dostęp 2025-06-06].
- ↑ Stefan Ramułt, Statystyka ludności kaszubskiej, Akademia Umiejȩtności, 1899, s. 95 [dostęp 2025-06-06].
- ↑ Adressbuch aller Länder der Erde, der Kaufleute, Fabrikanten, Gewerbetreibenden, Gutsbesitzer etc, Leuchs, 1913, s. 76-77 [dostęp 2025-06-06] (niem.).
| Wsie | |
|---|---|
| Osada | |
| Części wsi | |
| Kolonie wsi | |
| Osada wsi | |
| Osada leśna wsi | |
| Nieoficjalna osada leśna |
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.