Chudobczyce

Chudobczyce

wieś
Państwo	Polska
Województwo	wielkopolskie
Powiat	międzychodzki
Gmina	Kwilcz
Liczba ludności (2022)	202[2]
Strefa numeracyjna	61
Kod pocztowy	64-423[3]
Tablice rejestracyjne	PMI
SIMC	0587732
Położenie na mapie gminy Kwilcz Chudobczyce
Położenie na mapie Polski Chudobczyce
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego Chudobczyce
Położenie na mapie powiatu międzychodzkiego Chudobczyce
52°29′55″N 16°10′02″E/52,498611 16,167222[1]

Chudobczyce – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Kwilcz. Miejscowość położona jest około 8,5 km na północny wschód od Kwilcza nieopodal południowego krańca jezioro Lubosz Wielki.

Miejscowość ma metrykę średniowieczną. Pierwszy zachowany zapis pochodzi z XV wiecznego łacińskiego dokumentu, w którym nazwa wymieniona została w 1417 w zlatynizowanej, staropolskiej formie „Chudopsicze, 1427 Chudopszicze, 1435 Chudopschycze, 1465 Chudopczicze, 1471 Chudopsice, 1580 Chudopsice^[4][5].

Nazwa wsi pochodzi od nazwy osobowej „Chudoba” z dodanym sufiksem „-ice”. Po rozbiorach Polski w okresie zaborów, w XIX i pierwszej połowie XX wieku, pruska administracja zaboru pruskiego używała także zgermanizowanych, nowych nazw niemieckich. W 1880 odnotowana została polska nazwa Chudopsice oraz niemiecka Durnhund, a w 1921 Chudopsice oraz Steinhorst^[6][4][7].

Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską i początkowo była własnością szlachecką należącą do lokalnej szlachty polskiej z rodu Grodziskich, Polickich, Konińskich, Strzeleckich. Od 1320 tereny, na których powstała miejscowość leżały w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1471 miejscowość leżała w powiecie poznańskim Korony Królestwa Polskiego. Od 1510 znajdowała się w parafii Lubosz^[8].

Wieś odnotowana została w archiwalnych, historycznych dokumentach. Po raz pierwszy w 1417 w sporze sądowym Niemierzy z Lubosza z Janem z Pniew o 5 kóp wołów, owiec i świń, które zostały zajęte na wypasie na żołędziach w lasach przynależnych do Chudobczyc oraz Zamorza. W 1435 bracia Niemierza oraz Sędziwój z Grodziska Wielkopolskiego zapisali swojej matce Annie 200 grzywien groszy posagu i wiana na wsi Lubosz wraz z przynależnościami, w tym m.in. z jeziorem Dobrzyczno, rezerwując dla wsi Chudobczyce w jeziorze Dobrzyczno Wielkim tonie Zgon, Postrzalna, Sitna i Sosnka. W 1465 Sędziwój Grodziski zapisał na Chudobczycach dla nowo fundowanej altarii w Grodzisku Wielkopolskim 8 grzywien czynszu rocznego za 96 grzywien z zastrzeżeniem prawa wykupu^[5].

Miejscowość odnotowana została także w dokumentach podatkowych. W 1499 Chudobczyce figurują w wykazie zaległości podatkowych. W 1508 we wsi miał miejsce pobór z 7 półłanków, a w 1509 z 6 półłanków, 3 grosze z karczmy. W 1510 pobrano podatki z 5 półłanków. Wieś miała wówczas dwóch panów, 16 łanów, z tego 6 łanów osiadłych, 10 łanów opustoszałych, trzy łany opuszczone należące do sołectwa oraz karczmę. W 1520 Łukasz Chraplewski, zwany także Polickim, sprzedał Marcinowi Konińskiemu za 100 grzywien z zastrzeżeniem prawa wykupu jezioro Przegrodzanki we wsi Linie oraz połowę wsi Chudobczyce, które nabył od Burnety żony Jana Rosnowskiego. W 1538 Urszula wdowa po Marcinie Lwowskim oraz jej syn Stanisław dokonali podziału dóbr, w którym otrzymali także m.in. Chudobczyce. W 1545 syn Dobrogosta Stanisław Starszy Lwowski w podziale dóbr otrzymał 1/3 miasta Lwówek oraz m.in. Chudobczyce. W 1563 wieś liczyła 4 łany osiadłe, 4 1/4 łanów opustoszałych uprawianych przez kmieci. Karczma z powodu pożaru została zwolniona z płacenia podatków. W 1577 płatnikiem poboru ze wsi była kasztelanowa międzyrzecka Zofia z Tęczyńskich Ostrorogowa. W 1580 płatnikiem poboru był Jan Strzelecki. Zapłacił on podatek od 4 łanów, 2,5 łana opuszczonego, 10 owiec, pasterza oraz jednego zagrodnika^[5].

W 1580 wieś szlachecka Chudopsice położona była w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów^[9].

W wyniku II rozbioru Rzeczypospolitej w 1793, miejscowość przeszła w posiadanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim. W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Chudopsice należała do wsi większych w ówczesnym powiecie bukowskim, który dzielił się na cztery okręgi (bukowski, grodziski, lutomyślski oraz lwowkowski)^[6]. Chudopsice należały do okręgu lwowkowskiego i stanowiły (wraz z osadą Rudna) majątek należący do Szlichtinga^[6]. Według spisu urzędowego z 1837 roku Chudopsice liczyły 214 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 18 dymów (domostw)^[6].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Od 1997 r. w Chudobczycach istnieje Regionalny Ośrodek Socjalno-Edukacyjny należący do Fundacji Pomocy Wzajemnej „Barka”. We wschodniej części wsi znajduje się zespół dworsko-folwarczny. Park krajobrazowy o powierzchni 6,0 ha powstał na przełomie XIX i XX w. Na skraju parku stoi ładny eklektyczny dwór, zbudowany na początku XX w. według projektu architekta poznańskiego Rogera Sławskiego. Z Chudobczyc na północ od jeziora Lubosz Wielki prowadzi aleja starych ok. 200-letnich dębów. Przy zachodnim brzegu jeziora znajduje się niestrzeżone kąpielisko i Ośrodek Edukacyjno – Wypoczynkowy.

• Stefan Chmielewski: Słownik historyczno-geograficzny województwa poznańskiego w średniowieczu, cz. I (A – H), zeszyt 2, hasło „Chudopsice”. Wrocław: Ossolineum, 1982, s. 231–232.
• Kazimierz Rymut: Nazwy Miejscowe Polski. Historia, Pochodzenie, Zmiany, Tom II C-D, hasło „Chudobczyce”. Kraków: Polska Akademia Nauk Instytut Języka Polskiego, 1997, s. 101. ISBN 83-85579-64-8.

• Chudobczyce jako „Chudopsice” w „Słowniku historyczno-geograficznym województwa poznańskiego w średniowieczu”