Dukiełka
Dukiełka widziana z mostu w Dukli | ||||||||||||||||
| Kontynent | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Państwo | ||||||||||||||||
| Województwo | ||||||||||||||||
| Lokalizacja | ||||||||||||||||
| Potok | ||||||||||||||||
| Długość | 7,2 km | |||||||||||||||
| Spadek |
37,17‰ | |||||||||||||||
| Źródło | ||||||||||||||||
| Miejsce | Chyrowa | |||||||||||||||
| Wysokość |
ok. 590 m n.p.m. | |||||||||||||||
| Współrzędne | ||||||||||||||||
| Ujście | ||||||||||||||||
| Recypient | Jasiołka | |||||||||||||||
| Miejsce | ||||||||||||||||
| Wysokość |
ok. 323 m n.p.m. | |||||||||||||||
| Współrzędne | ||||||||||||||||
| ||||||||||||||||
Położenie na mapie gminy Dukla | ||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski | ||||||||||||||||
Położenie na mapie województwa podkarpackiego | ||||||||||||||||
Położenie na mapie powiatu krośnieńskiego | ||||||||||||||||
Dukiełka[1][2] (także Dukielka[3]) – potok płynący w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Dukla[1][2]. Według regionalizacji fizycznogeograficznej Jerzego Kondrackiego przepływa przez mezoregion Beskid Niski[4].
Opis
Dukiełka bierze swój bieg w południowej części wsi Teodorówka, u podnóża góry Chyrowa na wysokości ok. 590 m n.p.m.[5] W górnym biegu potok płynie w kierunku północnym, opływając od zachodu wzniesienie Krzemionki[5]. W środkowej części Teodorówki przyjmuje lewobrzeżny dopływ Krzemionkę, po czym zmienia kierunek na wschodni[5][6][7]. Na tym odcinku stanowi kolejno granicę między wsiami Teodorówka i Nadole, a następnie między Nadolem a miastem Duklą. Na obszarze Dukli potok przepływa pod drogą krajową nr 19, po czym w pobliżu parku miejskiego uchodzi do Jasiołki jako jej lewobrzeżny dopływ na wysokości około 323 m n.p.m.[5][1][8] Łączna długość cieku wynosi 7,2 km, a w najszerszym miejscu potok ma 6,5 m[5].
Prócz Krzemionki czasami wykazuje się również, że dopływem Dukiełki jest Kalitówka[9].
Historia
Ujście Dukiełki w średniowieczu było miejscem pierwszych zabudowań miasta Dukla, postępujących od doliny Jasiołki w górę potoku[3]. Nad ciekiem, przy jego ujściu, położony był browar, wzniesiony prawdopodobnie przed 1875, zniszczony w 1895 w wyniku pożaru. Do produkcji piwa wykorzystywano wodę z potoku[10].
W 2014 roku obszar zlewni potoku został dotknięty powodzią[11].
Dukiełka stanowi granicę między parafią św. Marii Magdaleny (część prawobrzeżna) a św. Jana z Dukli (część lewobrzeżna), dzieląc Duklę na dwie części[12].
Nazewnictwo
Nazwa potoku wywodzi się od nazwy miasta Dukli[8]. W dokumentach z 1336 roku występuje on jako rzeka o nazwie Ducla (łac. flumini dicti Ducla)[8]. W późniejszych źródłach spotykane są różne warianty zapisu nazwy, m.in. Dukielka (1402), Dukyelke (1503) oraz Dukelka (1861)[8]. Alternatywnym historycznym wariantem nazwy jest Potok Teodorówka[13][14]. W opracowaniu „Urzędowe nazwy miejscowości i obiektów fizjograficznych” autorstwa Witolda Taszyckiego z 1965 roku potok figuruje pod oficjalną nazwą Dukiełka i jest oznaczony jako rzeka[2][8].
Ochrona przyrody
Zlewnia Dukiełki należy do jednolitej części wód o nazwie „Jasiołka od Panny do Chlebianki” (kod RW2000142184599)[15]. Dolina potoku pełni funkcję korytarza ekologicznego, wykorzystywanego m.in. przez nietoperze nocka dużego i podkowca małego[16][17][18].
Dukiełka, wraz z Krzemionką, oraz z nienazwanym dopływem Krzemionki, są wymienione w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub części stanowiących własność publiczną jako istotny dla kształtowania zasobów wodnych oraz ochrony przeciwpowodziowej[7]. W Dukli potok przegradza jaz ruchomy[15]. Obszar 3,8 km od ujścia Dukiełki został uznany przez Wody Polskie jako ONNP (Obszary narażone na niebezpieczeństwo powodzi)[11].
Galeria
-
Dukiełka widziana w Teodorówce
-
Dukiełka w pobliżu miejsca łączenia się z Krzemionką
-
Ujście Dukiełki do Jasiołki
-
Jaz na Dukiełce w Dukli
-
Znak z nazwą „Dukielka”
-
Widok na Dukiełkę z mostu w ciągu ulicy Trakt Węgierski
Przypisy
- ↑ a b c Nazewnictwo geograficzne Polski. Tom 1. Hydronimy. Część 1. Wody płynące, źródła, wodospady, Ewa Wolnicz-Pawłowska, Jerzy Duma, Janusz Rieger, Halina Czarnecka (oprac.), Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006 (seria Nazewnictwo Geograficzne Polski), s. 59, ISBN 83-239-9607-5.
- ↑ a b c Witold Taszycki: Urzędowe nazwy miejscowości i obiektów fizjograficznych. Nr 60; Powiat krośnieński, województwo rzeszowskie. Warszawa: Urząd Rady Ministrów Biuro do Spraw Prezydiów Rad Narodowych, 1965. [dostęp 2025-12-10].
- ↑ a b Joanna Figurska-Dudek. Dukla w średniowieczu. Prolegomena do badań. „Wiadomości Konserwatorskie”. 42, s. 91–100, 2015. Stowarzyszenie Konserwatorów Zabytków. ISSN 0860-2395. (pol.).
- ↑ Jerzy Kondracki, Andrzej Richling. Regiony fizycznogeograficzne, skala 1:1 500 000. Warszawa: Główny Geodeta Kraju, 1994.
- ↑ a b c d e Geoportal Polskiej Infrastruktury Informacji Przestrzennej. Główny Urząd Geodezji i Kartografii. [dostęp 2025-10-30].
- ↑ Krzemionka. Elektroniczny słownik hydronimów Polski. [dostęp 2025-11-01]. (pol.).
- ↑ a b Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r. Nr 16, poz. 149 (ISAP)).
- ↑ a b c d e Dukiełka. Elektroniczny słownik hydronimów Polski. [dostęp 2025-11-01]. (pol.).
- ↑ Andrzej Dziedzic: Uchwała nr XLVII/314/14 Rady Miejskiej w Dukli. Biuletyn Informacji Publicznej, 2014-03-25. [dostęp 2025-10-30]. (pol.).
- ↑ W Dukli był browar. I będzie po 100 latach nowy. Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia „Pro Carpathia”, 2014. [dostęp 2018-05-06]. (pol.).
- ↑ a b Raport z przeglądu i aktualizacji wstępnej oceny ryzyka powodziowego. [w:] 2018-12-04 [on-line]. Wody Polskie. [dostęp 2025-11-05]. (pol.).
- ↑ Historia. [dostęp 2025-10-29]. (pol.).
- ↑ Europe in the XIX. century (with the Third Military Survey). maps.arcanum.com. [dostęp 2025-12-23].
- ↑ Dukla grom Dukla pow. Krosno woj. Rzeszów. szukajwarchiwach.gov.pl. [dostęp 2025-12-23]. (pol.).
- ↑ a b Wykaz będących własnością Skarbu Państwa budowli regulacyjnych i urządzeń wodnych o istotnym znaczeniu dla zarządzania wodami. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Rzeszowie. [dostęp 2018-05-07]. (pol.).
- ↑ Trzciana PLH180018 – dokumentacja planu zadań ochronnych (PZO). Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2018-05-07]. (pol.).
- ↑ Trzciana PLH180018. gov.pl. [dostęp 2025-11-05]. (pol.).
- ↑ Obszar Natura 2000: Trzciana, [w:] Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [online], Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska [dostęp 2025-11-05].
Linki zewnętrzne
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.