Frederic Rzewski
| Imię i nazwisko |
Frederic Anthony Rzewski |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
13 kwietnia 1938 |
| Pochodzenie | |
| Data i miejsce śmierci |
26 czerwca 2021 |
| Instrumenty | |
| Gatunki | |
| Zawód |
Frederic Anthony Rzewski (ur. 13 kwietnia 1938 w Westfield, Massachusetts[1][2], zm. 26 czerwca 2021[3] w Montiano[4]) – amerykański kompozytor, pianista i pedagog, jedna z czołowych postaci awangardy amerykańskiej lat 60. XX wieku.
Życiorys
Pochodził z rodziny o polskim pochodzeniu[5], jego oboje rodzice byli farmaceutami[6]. Był wychowywany w religii katolickiej[6], w domu rozmawiano po angielsku, Frederic nie poznał tamże języka polskiego[4]. Wykształcenie muzyczne zdobywał na Uniwersytecie Harvarda w latach 1954–1958 (m.in. kontrapunkt u R. Thompsona i orkiestrację u W. Pistona) oraz na Uniwersytecie w Princeton w latach 1958–1960 (kompozycja u R. Sessionsa i M. Babbitta). Dzięki stypendium Fulbrighta kontynuował studia w Europie: w 1960–1961 u Dallapiccoli we Florencji; w 1963–1965 u E. Cartera w Berlinie[1][2].
Działał także jako pianista, wykonywał głównie muzykę awangardową. Był pierwszym wykonawcą Klavierstück X Stockhausena (1962). Wykładał na Kursach Nowej Muzyki w Kolonii (1963, 1964, 1970). W 1966, wraz z Allanem Curranem i Richardem Teitelbaumem, założył w Rzymie grupę Musica Elettronica Viva (MEV), która wykonywała jego utwory multimedialne i improwizacyjne[1][2].
W 1971 wrócił do Nowego Jorku. W 1977 został profesorem kompozycji w Królewskim Konserwatorium w Liège. Wykładał również na uniwersytetach Yale’a, w Cincinnati, Buffalo, San Diego, w konserwatoriach w Hadze i Hochschule der Künste w Berlinie[1][2].
Miał sześcioro dzieci[7].
Twórczość
Jego twórczość należy do II awangardy europejskiej, którą cechuje radykalizm estetyczny, przełamywanie tradycyjnych konwencji dzieła muzycznego i dążność do poszerzenia środków wykonawczych. Jego liczne kompozycje noszą lewicujące akcenty polityczno-społeczne. Szczególnie mocno akcentował swoje poglądy po obaleniu w Chile rządu Salvadore Allende (np. wariacje fortepianowe The People United Will Never Be Defeated! na temacie chilijskiej pieśni rewolucyjnej El pueblo unido jamás será vencido! Sergio Ortegi)[1][2].
Szczególne miejsce w dorobku Rzewskiego zajmują utwory multimedialne z udziałem środków elektroakustycznych. Włączał on również do swej twórczości elementy improwizacji, happeningu, muzyki popularnej i awangardowego jazzu[1].
Przypisy
- ↑ a b c d e f Zbigniew Skowron, Rzewski Frederic, [w:] Elżbieta Dziębowska (red.), Encyklopedia muzyczna PWM, wyd. I, t. 8 Pe–R część biograficzna, Kraków: PWM, 2004, s. 536-537, ISBN 83-224-0837-4.
- ↑ a b c d e Edward Murray, Rzewski, Frederic (Anthony), Oxford Music Online. Grove Music Online, 20 stycznia 2001, DOI: 10.1093/gmo/9781561592630.article.24218, via Oxford University Press [dostęp 2020-10-25] (ang.).
- ↑ The American composer and pianist Frederic Rzewski has died [online], Gramophone, 26 czerwca 2021 [dostęp 2021-06-26] (ang.).
- ↑ a b Krzysztof Kwiatkowski, RZEWSKI. Artysta zaangażowany [online], Ruch Muzyczny [dostęp 2025-10-28] (pol.).
- ↑ Mateusz Ciupka, Frederic Rzewski (1938–2021) [online], ruchmuzyczny.pl [dostęp 2025-10-28].
- ↑ a b Frederic Rzewski. Interview by Bob Gilmore Brussels, September 30th 2011 [online], www.paristransatlantic.com [dostęp 2025-10-28].
- ↑ Pianist and Composer Frederic Rzewski has Died, Aged 83 [online], World's Leading Classical Music Platform, 30 czerwca 2021 [dostęp 2025-10-28] (ang.).
Bibliografia
- Zbigniew Skowron, Nowa muzyka amerykańska, Kraków: Musica Iagellonica, 2011, ISBN 978-83-7099-180-7.
Linki zewnętrzne
- Frederic Rzewski w bazie AllMusic (ang.)
- Dyskografia Frederica Rzewskiego w bazie MusicBrainz (ang.)
- Frederic Rzewski w bazie Discogs.com (ang.)
- Frederic Rzewski w bazie IMDb (ang.)
- ISNI: 0000000114422704
- VIAF: 39351454
- LCCN: n88674936
- GND: 123768217
- NDL: 001361916
- LIBRIS: jgvx02q2138x820
- BnF: 13899311g
- SUDOC: 158164334
- SBN: LO1V193288
- NKC: js20031013003
- NTA: 097199524
- BIBSYS: 90763037
- CiNii: DA10276846
- PLWABN: 9810587719605606
- NUKAT: n2014184200
- J9U: 987007590696205171
- LIH: LNB:foD;=Bp
- WorldCat: E39PBJcBW3RRFjwMwX9brMxMT3
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.