Gomortega keule
| |||
| Systematyka[1][2] | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Podkrólestwo | |||
| Nadgromada | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadklasa | |||
| Klasa | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina |
Gomortegaceae | ||
| Rodzaj |
Gomortega | ||
| Gatunek |
Gomortega keule | ||
| Nazwa systematyczna | |||
| Gomortega keule (Molina) I. M. Johnst. Contr. Gray Herb. 70:92. 1924[3] | |||
| Synonimy | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
 | |||
| Zasięg | |||
| |||
Gomortega keule – gatunek drzewa z monotypowego rodzaju Gomortega Ruiz & Pav. i monotypowej rodziny Gomortegaceae Reiche z rzędu wawrzynowców Laurales[2][3]. Jest to gatunek rzadko spotykany w środkowym Chile (regiony Biobío i Maule), gdzie występuje w cienistych lasach[4] na zboczach o ekspozycji południowej[5] w wilgotnych wąwozach[4]. Cechuje się wolnym wzrostem[5]. Gatunek zagrożony według Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych opublikowanej przez IUCN[4], głównie z powodu wylesień i nadmiernej eksploatacji lasów[5]. Słodkie owoce są w Chile uznawane za przysmak i wykorzystywane są do wyrobu marmolad i likierów. Łatwe w obróbce drewno było wykorzystywane do wyrobu wysokich jakościowo mebli[5].
Nazwa rodzajowa upamiętnia hiszpańskiego botanika i lekarza – Casimiro Gomeza Ortegę (1741–1818). Nazwa gatunkowa utworzona została z lokalnej nazwy drzewa w języku Mapuczów (keule lub queule)[5].
Morfologia
- Pokrój
- Drzewa osiągające 30 m wysokości i 1 m średnicy pnia[6] o szarej korze[5]. Roślina aromatyczna z powodu obecności komórek wydzielniczych wytwarzających żółtawą żywicę[7].
- Liście
- Naprzeciwległe, ogonkowe i bez przylistków. Blaszka całobrzega, skórzasta[5], z pierzastym użyłkowaniem[7].
- Kwiaty
- Drobne, obupłciowe[2][7], zebrane w groniaste kwiatostany wyrastające w kątach liści i na szczytach pędów. Szypułki są owłosione i wsparte drobnymi, szybko odpadającymi przysadkami. Listki okwiatu w liczbie od 7 do 10 są owłosione, wyrastają spiralnie i stopniowo przechodzą w 7–13 pręcików, z których zewnętrzne mają kształt podobny właśnie do listków okwiatu, czasem z częściowo tylko wykształconymi pylnikami. Zalążnia jest dolna i tworzona przez 2–3 nagie owocolistki (z taką samą liczbą komór). Zwieńczona jest bardzo krótką szyjką, a ta odpowiednio 2–3 znamionami[5][7].
- Owoce
- Żółte, jednonasienne pestkowce, wielkością podobne do awokado[5].
Systematyka
- Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)[2]
| wawrzynowce |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).
- ↑ a b c d Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).
- ↑ a b Taxon: Gomortega keule. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2010-12-28]. (ang.).
- ↑ a b c d C. Echeverría, S. Campos, Gomortega keule, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2010-12-28] (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 108-109. ISBN 978-1-842466346.
- ↑ Gomortega keule. [w:] Enciclopedia de la Flora Chileana [on-line]. [dostęp 2010-12-28]. (hiszp.).
- ↑ a b c d Armen Takhtajan: Flowering Plants. Springer, 2009, s. 48. ISBN 978-1-4020-9608-2.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.