Großer Tiergarten

Großer Tiergarten
Ilustracja
Widok z lotu ptaka
Państwo

 Niemcy

Miejscowość

Berlin

Dzielnica

Tiergarten

Powierzchnia

200–210 ha

Plan
Plan parku
Położenie na mapie Berlina
Mapa konturowa Berlina, w centrum znajduje się punkt z opisem „Großer Tiergarten”
Położenie na mapie Niemiec
Mapa konturowa Niemiec, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Großer Tiergarten”
Ziemia52°30′50″N 13°21′25″E/52,513889 13,356944
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Großer Tiergarten lub Tiergarten (z niem. „(wielki) zwierzyniec”) – park miejski w centralnym Berlinie, w dzielnicy Tiergarten. Najstarszy park niemieckiej stolicy[1], drugi pod względem wielkości, po Tempelhofer Feld(inne języki), jego powierzchnia wynosi, według różnych źródeł, od 200[2] do 210 hektarów[3]. Park wpisany jest do berlińskiego rejestru zabytków[1].

Charakterystyka

Park rozciąga się ze wschodu na zachód na długości około 3 km, a jego szerokość z północy na południe wynosi około 1 km[4]. Położony nad południowym brzegiem rzeki Sprewy, wokół placu Großer Stern(inne języki) („wielka gwiazda”), z którego rozchodzi się promieniście osiem alei, w tym prowadząca przez całą długość parku Straße des 17. Juni[5].

Na środku placu Großer Stern stoi Kolumna Zwycięstwa (Siegessäule). Ponadto w obrębie parku znajduje się wiele innych pomników, w tym Pomnik Żołnierzy Radzieckich (Sowjetische Ehrenmal), pomniki upamiętniające niemiecki ruch oporu(inne języki), Karla Liebknechta i Różę Luksemburg[4], zamordowanych Sintich i Romów(inne języki)[2] i prześladowanych homoseksualistów[6]. Znajduje się tu także wieża z jednym z największych na świecie carillonów[2] i muzeum lamp gazowych(inne języki) (Gaslaternen-Freilichtmuseum Berlin). W północnej części parku znajduje się ogród w stylu angielskim (Englische Garten), zaś w południowej – jezioro Neuer See(inne języki)[4].

W bliskim sąsiedztwie parku znajdują się: na północy – Pałac Bellevue (Schloss Bellevue) z ogrodami (siedziba prezydenta Niemiec)[5], Urząd Kanclerza Federalnego (Bundeskanzleramt), gmach parlamentu (Reichstag) i centrum sztuki Haus der Kulturen der Welt(inne języki)[4], na wschodzie – Brama Brandenburska i Pomnik Pomordowanych Żydów Europy (Denkmal für die ermordeten Juden Europas)[2], na południu – Filharmonia Berlińska (Berliner Philharmonie)[7], na południowym zachodzie – ogród zoologiczny (Zoologischer Garten)[4].

Historia

Großer Tiergarten został wytyczony jako park publiczny pod koniec XVII wieku przez elektora Brandenburgii, Fryderyka III. Wcześniej znajdował się tu teren łowiecki[4]. Kilkakrotnie przeprojektowywany, obecną formę nabrał zasadniczo w latach 1833–1838; za jego projekt odpowiadał Peter Joseph Lenné[2].

Park doznał znacznych uszkodzeń podczas II wojny światowej. Po jej zakończeniu porastające go drzewa zostały przez berlińczyków niemal doszczętnie wycięte w obliczu niedoboru opału. Ponowne zadrzewienie rozpoczęto w 1949 roku, sadząc drzewa podarowane Berlinowi przez inne miasta niemieckie[4].

W okresie zimnej wojny park znajdował się w granicach Berlina Zachodniego; mur berliński przebiegał wzdłuż wschodniej granicy parku[7].

Galeria

Przypisy

  1. ↑ a b Großer Tiergarten. Landesdenkmalamt Berlin. [dostęp 2025-11-04]. (niem.).
  2. ↑ a b c d e Tiergarten. visitBerlin.de. [dostęp 2025-11-04]. (niem.).
  3. ↑ Rita Schulze: Wandern Sie mal durch Berlins Großstadtdschungel. Welt, 2013-06-01. [dostęp 2025-11-04]. (niem.).
  4. ↑ a b c d e f g Tiergarten. Berlin.de. [dostęp 2025-11-04]. (niem.).
  5. ↑ a b Großer Tiergarten. W: Berlin Handbuch: das Lexikon der Bundeshaupstadt. Berlin: FAB Verlag, 1993, s. 461–463. ISBN 3-927551-27-9.
  6. ↑ Denkmal für verfolgte Homosexuelle. visitBerlin.de. [dostęp 2025-11-04]. (niem.).
  7. ↑ a b Tiergarten, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2025-11-04] (ang.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya