Hermann Kanzler

Hermann Kanzler

Generał Hermann Kanzler
generał
Data i miejsce urodzenia	28 marca 1822 Weingarten
Data i miejsce śmierci	6 stycznia 1888 Rzym
Przebieg służby
Lata służby	do 1843; 1845–1870
Siły zbrojne	Wojsko Państwa Kościelnego
Stanowiska	prominister ds. zbrojnych, głównodowodzący armii papieskiej
Główne wojny i bitwy	Zjednoczenie Włoch * Bitwa pod Mentaną * Zdobycie Rzymu

Hermann Kanzler (ur. 28 marca 1822 w Weingarten, zm. 6 stycznia 1888 w Rzymie) – niemiecki wojskowy w służbie Państwa Kościelnego, generał, prominister ds. zbrojnych i głównodowodzący armii papieskiej. Otrzymał tytuł szlachecki barona^[1].

Hermann Kanzler urodził się w 1822 roku w Weingarten w Wirtembergii jako syn poborcy podatkowego Maxa Antona Kanzlera. Później rodzina przeniosła się do Bruchsal, gdzie młody Hermann dorastał. Odbywał służbę wojskową w pułku dragonów w Karlsruhe. Zgodnie z lokalną tradycją, jego rotmistrz – zniesmaczony antykościelnym nastawieniem rządu badeńskiego – złożył dymisję i wstąpił do armii papieskiej. Udało mu się nakłonić swojego ordynansa, kaprala Kanzlera, aby wyruszył z nim do Rzymu i również został papieskim żołnierzem. W grudniu 1843 roku Hermann Kanzler oficjalnie zakończył służbę w wojsku Badenii^[2].

Kanzler wstąpił do służby papieskiej w 1845 roku. W 1848 walczył przeciwko Austrii. W 1859 został mianowany dowódcą 1. Pułku Armii Papieskiej, a w 1860 roku głównodowodzący generał Lamoricière awansował go na stopień generała. Była to nagroda za jego brawurowe przebicie się z Pesaro do Ankony przez kordon wojsk piemonckich. Od października 1865 roku był głównodowodzącym sił zbrojnych papiestwa oraz papieskim proministrem ds. zbrojnych^[3].

Dowodził wojskami papieskimi podczas zwycięskiej bitwy pod Mentaną (3 listopada 1867), pokonując siły Garibaldiego (zgodnie z ówczesnymi szacunkami ok. 4700 ochotników Garibaldiego starło się z 12 000 żołnierzy po stronie papiesko-francuskiej, wspieranej zbrojnie przez Francję)^[4]. W kolejnych latach Kanzler kontynuował wzmacnianie armii poprzez nowy zaciąg i prace fortyfikacyjne^[1].

We wrześniu 1870 roku dowodził „pozorną obroną” Rzymu. W obliczu zajęcia miasta przez Włochów, papież Pius IX chciał wprawdzie zademonstrować światu swoje niezbywalne prawa jako głowa państwa, ale jednocześnie za wszelką cenę dążył do uniknięcia rozlewu krwi. Z tego powodu armia papieska stawiła jedynie symboliczny opór. Kiedy 20 września wybito pierwszy wyłom w murze przy bramie Porta Pia, walki zostały natychmiast przerwane na rozkaz papieża, przekazany głównodowodzącemu Kanzlerowi^[5].

Państwo Kościelne po ponad 1000 latach przestało istnieć, a papież utracił własne terytorium państwowe. Z zachowaniem nominalnych praw uważał się odtąd za „więźnia Watykanu”. Królestwo Włoch traktowało Watykan z papieżem na czele jako teren quasi-eksterytorialny, jednak bez formalnego uregulowania jego statusu prawnego. Z tego powodu generał Hermann Kanzler pozostał w Watykanie aż do swojej śmierci w 1888 roku, nominalnie sprawując urząd proministra broni i naczelnego dowódcy wojsk papieskich (ze względu na brak państwowej suwerenności funkcja ta miała jednak wyłącznie charakter symboliczny)^[1].

Hermann Kanzler nosił nadany przez papieża tytuł barona (Baron von Kanzler). Jego żona wywodziła się ze starego rzymskiego rodu hrabiowskiego Vannutelli, z którego wywodziło się również dwóch kardynałów. Przez długi czas generał zasiadał w radzie administracyjnej cmentarza Campo Santo Teutonico i przyjaźnił się z jego dyrektorem, Antonem de Waalem^[6]. Jego teczka akt z archiwum rodu Vannutelli przechowywana jest obecnie w Tajnym Archiwum Watykańskim^[7].

Jego syn, baron Rudolf Kanzler (ur. 7 maja 1864), był watykańskim archeologiem i od 1896 roku członkiem Papieska Komisja Archeologii Sakralnej. Uchodził za najwybitniejszego znawcę topografii starożytnego Rzymu i odegrał wiodącą rolę w wykopaliskach pod bazyliką św. Piotra oraz w rzymskich katakumbach.

Generał został pochowany w kaplicy rodzinnej Kanzlerów na cmentarzu Campo Verano w Rzymie (początkowo opuszczonej, lecz odrestaurowanej w 2017 roku), u boku swojej żony Laury oraz syna Rudolfa^[1].

• Więzień Watykanu
• Kwestia rzymska
• Żuawi papiescy

Zobacz multimedia związane z tematem: Hermann Kanzler

• David Alvarez: The Pope's Soldiers: A Military History of the Modern Vatican. University Press of Kansas, 2011.
• Antonio Di Pierro: L'Ultimo giorno del Papa Re - 20 settembre 1870 - La breccia di porta Pia. Le Scie - Mondadori, Mediolan, 2007.
• Meyers großes Konversations-Lexikon, wydanie z 1908, s. 583.
• Andreas Niedermayer: Die Streiter für den apostolischen Stuhl im Jahre 1867. Verlag für Kunst und Wissenschaft, Frankfurt am Main 1867, s. 7.
• Klemens August Eickholt: Roms letzte Tage unter der Tiara – Erinnerungen eines römischen Kanoniers. Herder Verlag, Freiburg 1917, s. 20.
• Julius Dorneich: Franz Josef Buss und die katholische Bewegung in Baden. Herder Verlag, Freiburg 1979, s. 349.
• Karl-Heinz Lutz: Das badische Offizierskorps 1840–1870/71. Kohlhammer Verlag, Stuttgart 1997, s. 204.
• Die Katholische Kirche unserer Zeit und ihre Diener in Wort und Bild, tom 1. Allgemeine Verlagsgesellschaft, Berlin 1899, s. 142, 579, 671.
• V. Polselli: Le carte Kanzler-Vannutelli dell'Archivio Vaticano: inventario. 2013.