Hungaryzm
Hungaryzm (od łac. Hungaria „Węgry”), także: madziaryzm (od węg. Magyar „Węgier”)[1] – element językowy (wyraz, zwrot, konstrukcja składniowa) zaczerpnięty z języka węgierskiego[2][3]. W języku polskim stanowią one niewielką, dość ograniczoną grupę.
Hungaryzmy przenikały do języka polskiego w okresach ożywionych kontaktów Polski i Węgier (głównie XV i XVI wiek). Królami Polski byli między innymi Ludwik Węgierski i Stefan Batory. Później hungaryzmy przenikały do polszczyzny sporadycznie (np. giermek, choć pierwsze poświadczone użycia w języku polskim pochodzą z XVI w., to jednak sam wyraz został w polszczyźnie spopularyzowany dopiero w XIX w. przez Henryka Sienkiewicza).
Niektóre hungaryzmy przedostały się do języka polskiego za pośrednictwem języka słowackiego, np. gwarowe wyrazy bosárka („czarownica”), pajtas~pajtaś („maluch”), somar~sumar („osioł”)[4].
Do najważniejszych hungaryzmów w języku polskim należą:
- baca
- batiar
- bogracz
- ciżma
- czako
- czardasz
- czata
- czekan
- czikos
- dobosz
- gazda
- giermek
- hajduk
- hejnał
- juhas
- leczo
- ogar
- orszak
- rokosz
- szatra
- szereg
- szyszak
Przypisy
- ↑ madziaryzm, [w:] Słownik języka polskiego [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2017-11-23].
- ↑ hungaryzm, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2017-11-23].
- ↑ Jozef Mistrík i inni, Encyklopédia jazykovedy, Bratislava: Obzor, 1993, s. 180–181, ISBN 80-215-0250-9, OCLC 29200758 (słow.).
- ↑ Michał Németh, Emocjonalne określenia osób w polskiej gwarze orawskiej w świetle leksyki węgierskiej – pochodzenie a pośrednictwo, „Polonica”, 24–25, 2005, s. 329–343, ISSN 0137-9712 [dostęp 2024-07-01].
Bibliografia
- Michał Németh, Zapożyczenia węgierskie w gwarze orawskiej i drogi ich przenikania, Kraków: Księgarnia Akademicka, 2008, ISBN 978-83-7188-134-3.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.