Ibrahim Shyti

Ibrahim Shyti

Data i miejsce urodzenia	18 maja 1879 Tragjasi
Data i miejsce śmierci	czerwiec 1972 Wlora
Zawód, zajęcie	publicysta
Miejsce zamieszkania	Wlora
Narodowość	albańska
Rodzice	Tahir Hoxha (ojciec)
Małżeństwo	Sanushe Lilajn (żona)
Dzieci	Godiva, Luteri, Hektor, Pupo, Moisiu, Vilhelmi
Krewni i powinowaci	Mahmur Hoxha (dziadek)

Ibrahim Shyti (ur. 18 maja 1879 w Tragjasi, zm. w czerwcu 1972 we Wlorze) – albański pisarz i publicysta, autor ponad 5 tysięcy książek^[1]. W publikacjach używał pseudonimów, jak Brahim Vlora, Ujku Plak oraz Topi i Vlorës^[2][3].

W 1897 roku został przez władze osmańskie internowany^[1] w Krui^[2][3]. Należał do pro-niepodległościowego stowarzyszenia Bashkimi, w ramach działalności patriotycznej publikował dla czasopism Kombi, Dielli, Besa oraz Bashkimi^[1][2][3]. Pracował tymczasowo w Janinie w latach 1904-1905 i w Atenach do 1907 roku^[2]. W 1909 roku otworzył we Wlorze zakład krawiecki^[2] oraz założył księgarnię Shpresa^[4], będącą pierwszą w tymże mieście; Shyti prowadził zakład krawiecki do 1921 roku^[2], a podczas okupacji włoskiej podjął decyzję o jej zamknięciu^[1][3].

W 1940 roku wraz z żoną i synem został aresztowany^[1]. W trakcie niemieckiej okupacji ponownie został aresztowany oraz internowany, mimo to w miejscu uwięzienia pisał artykuły nawołujące młodzież do udziału w wojnie wyzwoleńczej^[1][3].

Po II wojnie światowej prowadził własne archiwum oraz posiadał bibliotekę i galerię fotografii, na które składało się kilkaset różnych książek oraz zdjęć; po śmierci Ibrahima Shytiego, jego córka Godiva przekazała całą kolekcję archiwum państwowemu oraz Biblioteki Narodowej Albanii^[1].

Został nagrodzony tytułem honorowego obywatela miasta Wlora^[1][3].

Syn Tahira i wnuk Mahmuta^[1]. Miał starszego brata^[2].

Był żonaty z Salushe Lilajn, z którą miał pięcioro dzieci: córkę Godivę (ur. 1932; najmłodsza z rodzeństwa) oraz synów Luteriego (najstarszy z rodzeństwa)^[1][3], Pupo, Hektora, Moisiu i Vilhelmiego^[2]. Cała rodzina należała do ruchu antyfaszystowskiego, a Hektor i Pupo należeli do partyzantki; pierwszy z nich był kilkukrotnie otoczony, następnie więziony przez włochów^[2]. Po zwolnieniu z więzienia pracował w Tiranie, jednak z powodu kontynuowania działalności antyfaszystowskiej w 1943 roku był więziony w Portu Romano^[2]. Zmarł następnego roku w obozie zagłady w Prisztinie^[1][2].

Pupo Shyti studiował ekonomię we Włoszech; przerwał jednak studia w celu przyłączenia się do walki wyzwoleńczej, którą zakończył w stopniu majora, a po II wojnie światowej pracował jako ekonomista w Państwowej Komisji Planowania w Tiranie^[2]. Vilhelmi ukończył studia z zakresu inżynierii w Pradze, następnie pracował w tym zawodzie między innymi w elektrociepłowni w Fierze, a Luteri, po ukończeniu studiów ekonomicznych, pracował we Wlorze jako księgowy^[2]. Z kolei Godiva ukończyła studia albanistyczne na Uniwersytecie Tirańskim, następnie przez wiele lat pracowała jako nauczycielka jednego z gimnazjów we Wlorze^[1][3], którego została dyrektorką^[2].