1879
Ten artykuł od 2021-05 wymaga zweryfikowania podanych informacji.
Rządzący państwami w 1879
Wydarzenia w Polsce
- 23 sierpnia – uruchomiono komunikację tramwajową w Szczecinie.
- 4 września – w Aleksandrowie Kujawskim spotkali się car Wszechrusi Aleksander II i cesarz Niemiec Wilhelm I.
- 27 września – otwarto Port Drzewny w Bydgoszczy.
- 7 października – uchwałą Rady Miasta Krakowa w Sukiennicach powstało Muzeum Narodowe w Krakowie.
- Florian Ceynowa zaproponował pisaną wersję języka kaszubskiego.
- Otwarcie gmachu Szkoły Sztuk Pięknych.
Wydarzenia na świecie
- 11 stycznia – początek półrocznego brytyjsko-zuluskiego konfliktu zbrojnego.
- 22 stycznia – w bitwie pod Isandlwana 22 tys. Zulusów rozbiło całkowicie liczący 1400 żołnierzy oddział brytyjski.
- 25 stycznia:
- ukazało się pierwsze wydanie japońskiego dziennika Asahi Shimbun.
- założono Bułgarski Bank Narodowy.
- 10 lutego – w Wielkim Tyrnowie zebrał się po raz pierwszy bułgarski parlament.
- 14 lutego – wybuchła wojna saletrzana, wojska chilijskie zajmują boliwijską Antofagastę.
- 21 lutego – Jakub Chan został emirem Afganistanu.
- 27 lutego – Constantin Fahlberg i Ira Remsen z Johns Hopkins University w Baltimore odkryli sacharynę.
- 11 marca – Japonia zaanektowała Królestwo Riukiu.
- 12 marca – zwycięstwo Zulusów nad wojskami brytyjskimi w bitwie pod Intombe.
- 28 marca – armia Zulusów pokonała Brytyjczyków w bitwie pod Hlobane.
- 29 marca:
- w Moskwie odbyła się premiera opery Eugeniusz Oniegin Piotra Czajkowskiego.
- zwycięstwo wojsk brytyjskich nad Zulusami w bitwie pod Kambulą.
- 31 marca – w Wenezueli została wprowadzona nowa waluta narodowa – boliwar.
- 3 kwietnia:
- Sofia została stolicą autonomicznego Księstwa Bułgarii.
- w Holandii założono Partię Antyrewolucyjną.
- 5 kwietnia:
- wojna o saletrę: Chile wypowiedziało wojnę Peru i Boliwii.
- we Florencji wyjechał na trasę pierwszy tramwaj konny.
- 19 kwietnia – austriacki astronom Johann Palisa odkrył planetoidę (195) Eurykleia.
- 29 kwietnia – Aleksander I Battenberg został pierwszym władcą (z tytułem księcia) niepodległej Bułgarii.
- 2 maja – powstała Hiszpańska Socjalistyczna Partia Robotnicza (PSOE).
- 10 maja – w amerykańskim stanie Iowa spadł meteoryt Estherville.
- 14 maja – amerykański astronom Christian Peters odkrył planetoidę (196) Philomela.
- 21 maja – wojna o saletrę: Peru pokonało chilijską flotę w bitwie pod Iquique.
- 26 maja – podpisano afgańsko-brytyjski traktat pokojowy w Gandamak.
- 13 czerwca – francuski astronom Alphonse Borrelly odkrył planetoidę (198) Ampella.
- 1 lipca – ukazało się pierwsze wydanie Strażnicy Syjońskiej (obecnie znana jako Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy), wydawnictwo Świadków Jehowy.
- 4 lipca – zwycięstwo Brytyjczyków nad Zulusami w bitwie pod Ulundi.
- 17 lipca – Todor Burmow został pierwszym premierem Bułgarii.
- 4 sierpnia – papież Leon XIII opublikował encyklikę Aeterni Patris.
- 5 sierpnia – we Francji wprowadzono Gabaryt Freycineta – standard dotyczący wymiarów śluz na śródlądowych drogach wodnych oraz maksymalnych gabarytów statków mogących z nich korzystać.
- 21 sierpnia – objawienie Matki Boskiej w irlandzkim Knock.
- 27 sierpnia – powstała Narodna Wola, rosyjska organizacja rewolucyjna.
- 5 września – Claude Monet namalował portret Camille na łożu śmierci, przedstawiający jego umierającą na raka żonę.
- 20 września – założono najstarszy na wyspie Irlandia klub piłkarski Cliftonville Belfast.
- 6 października – II wojna brytyjsko-afgańska: Brytyjczycy odnieśli zwycięstwo w bitwie pod Czahar Asiab, co otworzyło im drogę do zdobycia Kabulu.
- 7 października – Niemcy i Austro-Węgry zawarły Dwuprzymierze.
- 8 października – wojna o saletrę: flota chilijska pokonała peruwiańską w bitwie pod Angamos.
- 13 października – austriacki astronom Johann Palisa odkrył planetoidę Martha.
- 21 października – w Menlo Park w stanie New Jersey zespół badawczy pod kierownictwem Thomasa Edisona skonstruował pierwszą w pełni użyteczną żarówkę z grafitowym żarnikiem, świecącą przez kilkadziesiąt godzin.
- 2 listopada – wojna o saletrę: siły chilijskie ostrzelały i przeprowadziły udany desant na peruwiański port Pisagua.
- 4 listopada – James Jacob Ritty opatentował kasę automatyczną.
- 27 listopada – wojna o saletrę: zwycięstwo wojsk peruwiańskich nad chilijskimi w bitwie pod Tarapacá.
- 29 listopada – król Hiszpanii Alfons XII ożenił się po raz drugi, z arcyksiężniczką austriacką Marią Krystyną.
- 15 grudnia – II wojna brytyjsko-afgańska: rozpoczęła się bitwa pod Kabulem.
- 28 grudnia:
- Charles de Freycinet został premierem Francji.
- w Szkocji 75 osób zginęło w wyniku runięcia mostu kolejowego nad rzeką Tay pod jadącym po nim pociągiem osobowym.
- 31 grudnia – Thomas Alva Edison zaprezentował publicznie oświetlenie elektryczne.
- W Davos powstał pierwszy tor saneczkowy.
Urodzili się
- 1 stycznia:
- Mieczysława Ćwiklińska, polska aktorka (zm. 1972)
- Edward Morgan Forster, angielski prozaik i krytyk literacki (zm. 1970)
- William Fox, amerykański producent filmowy (zm. 1952)
- Ernest Jones, walijski psychoanalityk (zm. 1958)
- Adomas Varnas, litewski malarz, grafik, fotograf (zm. 1979)
- 2 stycznia:
- Rudolf Bauer, węgierski lekkoatleta, dyskobol (zm. 1932)
- Zygmunt Hübner, polski prawnik, polityk, minister spraw wewnętrznych (zm. 1966)
- 3 stycznia:
- Grace Coolidge, amerykańska pierwsza dama (zm. 1957)
- Steponas Kairys, litewski polityk (zm. 1964)
- 4 stycznia – Piet Dickentman, holenderski kolarz torowy (zm. 1950)
- 5 stycznia – Hans Eppinger, austriacki lekarz (zm. 1946)
- 14 stycznia – Eduard Essen, radziecki polityk (zm. 1931)
- 15 stycznia – Mazo de la Roche, kanadyjska pisarka (zm. 1961)
- 16 stycznia – John Gillespie, szkocki rugbysta i sędzia sportowy (zm. 1943)
- 17 stycznia:
- Richard Reid, kanadyjski polityk, premier Alberty (zm. 1980)
- Kazimierz Sichulski, polski malarz, karykaturzysta, rysownik, grafik (zm. 1942)
- 18 stycznia – Henri Giraud, francuski generał, dowódca sił francuskich w operacji „Torch” w Afryce w czasie II wojny światowej (zm. 1949)
- 19 stycznia – Simeon Radew (bułg. Симеон Трайчев Радев), bułgarski dyplomata, pisarz, dziennikarz (zm. 1967)
- 22 stycznia – Joseph Wittig, niemiecki profesor teologii, filozof i pisarz (zm. 1949)
- 5 lutego – Józef Tschernich, polski oficer, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. ?)
- 6 lutego – Arnold Landvoigt, niemiecki rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1970)
- 11 lutego – Nils Persson, szwedzki żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1941)
- 14 lutego – Kajetan Catanoso, włoski duchowny katolicki, założyciel Zgromadzenia Córek św. Weroniki, Misjonarek Świętego Oblicza, święty katolicki (zm. 1963)
- 16 lutego – Amelia Rotter-Jarnińska, polska aktorka (zm. 1942)
- 21 lutego – Walter Drake, nowozelandzki rugbysta (zm. 1941)
- 27 lutego – Józef Montwiłł-Mirecki, socjalista, bojownik PPS (zm. 1908)
- 9 marca – Agnes Miegel, niemiecka poetka i dziennikarka (zm. 1964)
- 14 marca – Albert Einstein, niemieckojęzyczny fizyk pochodzenia żydowskiego, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki (zm. 1955)
- 22 marca – Alexandre Cingria, szwajcarski artysta plastyk i publicysta (zm. 1945)
- 29 marca – Waldemar Otte, niemiecki duchowny i teolog katolicki, polityk (zm. 1940)
- 30 marca – Bernhard Schmidt, niemiecki optyk i astronom pochodzenia estońskiego (zm. 1935)
- 1 kwietnia – Antoni Maria Emilian Hoborski, polski matematyk, przedstawiciel krakowskiej szkoły matematycznej, pierwszy rektor Akademii Górniczo-Hutniczej (zm. 1940)
- 3 kwietnia – Gebhard Utinger, szwajcarski architekt, malarz, grafik, rzeźbiarz (zm. 1960)
- 5 kwietnia – Daria Andiarena Sagaseta, hiszpańska zakonnica, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1936)
- 12 kwietnia – Konstanty Michalski, polski duchowny katolicki, filozof, historyk filozofii (zm. 1947)
- 13 kwietnia – Johan Petter Åhlén, szwedzki przedsiębiorca i curler (zm. 1939)
- 14 kwietnia:
- James Branch Cabell, amerykański pisarz (zm. 1958)
- Rita von Gaudecker, niemiecka pisarka (zm. 1968)
- Walerian Górski, polski działacz ludowy, polityk, poseł na Sejm Ustawodawczy (zm. 1939)
- 15 kwietnia – Zygmunt Słomiński, polski polityk, prezydent Warszawy (zm. 1943)
- 22 kwietnia – Przemysław Podgórski, polski działacz niepodległościowy, inżynier (zm. 1953)
- 23 kwietnia – Joachim Ferrer Adell, hiszpański kapucyn, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
- 24 kwietnia – André Roosevelt, francuski rugbysta, przedsiębiorca hotelowy, producent filmowy (zm. 1962)
- 26 kwietnia – Owen Willans Richardson, angielski fizyk (zm. 1959)
- 1 maja – Erich Ludwig, niemiecki rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1934)
- 2 maja:
- James Francis Byrnes, amerykański polityk, senator ze stanu Karolina Południowa (zm. 1972)
- Helena Radlińska, polska humanistka, pedagog (zm. 1954)
- 3 maja – Alice Masaryková, czechosłowacka pierwsza dama, działaczka społeczna (zm. 1966)
- 6 maja – Bedřich Hrozný, czeski orientalista, lingwista, wykładowca akademicki (zm. 1952)
- 7 maja – Ben Warren, angielski piłkarz (zm. 1917)
- 9 maja – Wacław Dąbrowski, polski mikrobiolog (zm. 1962)
- 22 maja – Symon Petlura (ukr. Си́мон Васи́льович Петлю́ра), ukraiński polityk i ataman (zm. 1926)
- 28 maja – Milutin Milanković (cyr. Милутин Миланковић), serbski matematyk, geofizyk i astrofizyk oraz pisarz (zm. 1958)
- 6 czerwca – Władysław Jarocki, polski malarz (zm. 1965)
- 21 czerwca:
- Leslie Holdsworthy Allen, australijski poeta (zm. 1964)
- Auckland Geddes, brytyjski polityk, dyplomata (zm. 1954)
- Jan Pryziński, polski pułkownik dyplomowany kawalerii (zm. 1959)
- Ludwik Szperl, polski chemik, nauczyciel akademicki (zm. 1944)
- 23 czerwca
- Angelina Beloff, rosyjsko-meksykańska malarka (zm. 1969)
- Huda Szarawi, egipska działaczka niepodległościowa, polityczna i społeczna (zm. 1947)
- 27 czerwca – Pierre Gautier, francuski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1944)
- 5 lipca:
- Volkmar Andreae, szwajcarski kompozytor (zm. 1962)
- Ludwik Abramowicz-Niepokójczycki, polsko-litewski aktywista (krajowcy), redaktor, historyk drukarstwa (zm. 1939)
- Wanda Landowska, polska klawesynistka, pianistka, kompozytorka (zm. 1959)
- 18 lipca:
- Erik Severin, szwedzki curler (zm. 1942)
- Karol Wojtyła senior, polski wojskowy (zm. 1941)
- 24 lipca – Helena Schrammówna, polska malarka, badaczka sztuki ludowej (zm. 1942)
- 26 lipca – Anna Paradowska-Szelągowska, polska działaczka społeczna (zm. 1962)
- 27 lipca – Stanisław Ligoń, polski pisarz, malarz, ilustrator, radiowiec, dyrektor katowickiej rozgłośni Polskiego Radia (zm. 1954)
- 28 lipca – Gabriel Miró, hiszpański pisarz (zm. 1930)
- 5 sierpnia – Vladimir Aïtoff, francuski lekarz i rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1963)
- 8 sierpnia:
- Hisaichi Terauchi (寺内 寿一), japoński marszałek polny (zm. 1946)
- Emiliano Zapata, meksykański anarchista i rewolucjonista (zm. 1919)
- 11 sierpnia – Józef Maria Ferrándiz Hernández, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1936)
- 13 sierpnia – Aleksandr Rodzianko, rosyjski generał, pisarz emigracyjny (zm. 1970)
- 20 sierpnia – Władysław Pluciński, pułkownik piechoty Wojska Polskiego (zm. 1954)
- 24 sierpnia – Georg Westling, fiński żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1930)
- 28 sierpnia – Lucjan Kaulek, francuski inżynier, który przyczynił się do uznania przez Francję w 1918 rządu niepodległej Polski (zm. 1941)
- 30 sierpnia – Heinrich Steinitz, austriacki adwokat, pisarz i działacz socjalistyczny (zm. 1942)
- 31 sierpnia – Alma Mahler-Werfel, austriacka skandalistka, znana z wielu romansów (zm. 1964)
- 2 września – Isidro Ayora, ekwadorski lekarz, polityk, prezydent Ekwadoru (zm. 1978)
- 9 września – Mikołaj Kiedacz, polski prawnik, polityk, prezydent Poznania (zm. 1939)
- 13 września – Annie Kenney, brytyjska sufrażystka (zm. 1953)
- 14 września – Andreas Brecke, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1952)
- 19 września – Narcyz Turchan, polski zakonnik rzymskokatolicki, franciszkanin, męczennik, błogosławiony (zm. 1942)
- 28 września – Benjamin Christensen duński reżyser, aktor i scenarzysta (zm. 1959)
- 29 września – Nils Bertelsen, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1958)
- 4 października – Helena Rzeszotarska, polska nauczycielka i pedagog (zm. 1976)
- 8 października – Chen Duxiu (chin. upr. 陈独秀), chiński polityk, pierwszy przywódca Komunistycznej Partii Chin (zm. 1942)
- 9 października – Max von Laue, niemiecki fizyk, prekursor analizy rentgenowskiej, laureat Nagrody Nobla (zm. 1960)
- 11 października – Wacław Wojewódzki, polski inżynier, prezydent Łodzi (zm. 1939)
- 12 października – Maria Marta (Kazimiera Wołowska), polska niepokalanka, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1942)
- 13 października – Karl Jenne, niemiecki taternik (zm. 1911)
- 14 października – Miles Franklin, australijska pisarka i feministka (zm. 1954)
- 15 października – Amelia Hertzówna, polska historyk kultury, dramatopisarka (zm. 1942)
- 17 października – Kurt Mayer, niemiecki ślusarz, działacz związkowy, polityk, senator I kadencji Senatu RP, poseł na Sejm Śląski I kadencji (zm. 1958)[1]
- 18 października – Grzegorz Fitelberg, polski dyrygent, kompozytor i skrzypek (zm. 1953)
- 2 listopada – Walery Sławek, polski polityk, trzykrotny premier RP (zm. 1939)
- 4 listopada – Leonid Fiodorow, pierwszy egzarcha Kościoła katolickiego obrządku bizantyjsko-rosyjskiego, błogosławiony katolicki (zm. 1935)
- 6 listopada:
- Henryk Kuna, polski rzeźbiarz pochodzenia żydowskiego (zm. 1945)
- Stanisław Szober, polski językoznawca, leksykograf, pedagog (zm. 1938)
- 7 listopada – Lew Trocki (ros. Лев Давидович Троцкий), rosyjski rewolucjonista, polityk, ludowy komisarz spraw zagranicznych pochodzenia żydowskiego (zm. 1940)
- 11 listopada – Reinhard Machold, austriacki polityk i samorządowiec (zm. 1961)
- 13 listopada – Alicja Simon, polska muzykolog, profesor (zm. 1958)
- 24 listopada:
- Izaak Grünbaum, polski i izraelski polityk (zm. 1970)
- Michał Kamieński, polski astronom (zm. 1973)
- 27 listopada:
- Gil Andersen, norwesko-amerykański kierowca wyścigowy (zm. 1935)
- Hryćko Czuprynka, ukraiński poeta (zm. 1919 lub 1921)
- Valter Jung, fiński architekt pochodzenia niemieckiego (zm. 1946)
- Adam Tadeusz Wieniawski, polski kompozytor, pedagog (zm. 1950)
- 3 grudnia – Hugo Henry Riemer, amerykański działacz religijny, członek Ciała Kierowniczego Świadków Jehowy (zm. 1965)
- 10 grudnia – E.H. Shepard, brytyjski malarz, ilustrator (zm. 1976)
- 12 grudnia – Laura Hope Crews, amerykańska aktorka (zm. 1942)
- 14 grudnia – Helen McNicoll, kanadyjska malarka (zm. 1915)
- 15 grudnia – Rudolf Laban, węgierski tancerz, choreograf, teoretyk tańca (zm. 1958)
- 18 grudnia – Paul Klee, szwajcarsko-niemiecki malarz (zm. 1940)
- 19 grudnia:
- Tomasz Kowalczyk, polski działacz społeczny, gospodarczy i narodowy, publicysta (zm. 1963)
- Beals Wright, amerykański tenisista (zm. 1961)
- 20 grudnia – Irena Kosmowska, polska działaczka niepodległościowa, ludowa i oświatowa, polityk, poseł na Sejm RP (zm. 1945)
- 24 grudnia – Aleksandra meklemburska, królowa Danii (zm. 1952)
- 29 grudnia:
- Giovanni DeCecca, działacz religijny, członek zarządu Towarzystwa Strażnica Świadków Jehowy (zm. 1965)
- Ellen Gleditsch, norweska chemiczka (zm. 1968)
- 30 grudnia – Ramana Maharishi (tamilski இரமண மகரிஷி), święty hinduizmu, mistrz duchowy (zm. 1950)
- 31 grudnia – Vilhelm Vett, duński żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1962)
Zmarli
- 26 stycznia – Julia Margaret Cameron, angielska fotografka (ur. 1815)
- 10 lutego:
- Honoré Daumier, francuski malarz, grafik, rysownik i rzeźbiarz (ur. 1808)
- Paul Gervais, francuski zoolog i paleontolog (ur. 1816)
- 9 marca – Mortimer William Lewis, angielski architekt i mierniczy, Architekt Kolonialny Nowej Południowej Walii (ur. 1796)
- 27 marca – Dezydery Chłapowski, polski generał powstania listopadowego, działacz gospodarczy, prekursor pracy organicznej (ur. 1788)
- 12 kwietnia – August von Fligely, austriacki generał porucznik, geograf i kartograf (ur. 1810)
- 16 kwietnia – Bernadeta Soubirous, francuska zakonnica, świadek objawień w Lourdes, święta katolicka (ur. 1844)
- 7 maja – Charles de Coster, belgijski pisarz (ur. 1827)
- 9 maja – Maria Teresa od Jezusa, niemiecka zakonnica, błogosławiona katolicka (ur. 1797)
- 1 czerwca – Napoleon IV Bonaparte, pretendent do tronu cesarskiego Francji (ur. 1856)
- 27 czerwca – Małgorzata Bays, szwajcarska tercjarka franciszkańska, stygmatyczka, błogosławiona katolicka (ur. 1815)
- 2 sierpnia – Kazimierz Władysław Wóycicki, polski literat i wydawca, historyk Warszawy (ur. 1807)
- 11 sierpnia – Alojzy Biraghi, włoski duchowny katolicki, błogosławiony (ur. 1801)
- 7 września – Adolf Harless, niemiecki teolog luterański (ur. 1806)
- 2 października – Antoni Chevrier, francuski duchowny katolicki, błogosławiony (ur. 1826)
- 18 października – Carl Hartwig, kupiec, spedytor (ur. 1832)
- 2 listopada – Jakob Heine, niemiecki lekarz, znany ze swych badań nad chorobą polio (ur. 1800)
- 5 listopada – James Clerk Maxwell, fizyk szkocki (ur. 1831)
- 8 listopada – Jan Baranowski, polski astronom, przyrodnik (ur. 1800)
- data dzienna nieznana:
- Ján Ruman Driečny (młodszy), słowacki myśliwy i przewodnik tatrzański (ur. ok. 1840)
Święta ruchome
- Tłusty czwartek: 20 lutego
- Ostatki: 25 lutego
- Popielec: 26 lutego
- Niedziela Palmowa: 6 kwietnia
- Wielki Czwartek: 10 kwietnia
- Wielki Piątek: 11 kwietnia
- Wielka Sobota: 12 kwietnia
- Wielkanoc: 13 kwietnia
- Poniedziałek Wielkanocny: 14 kwietnia
- Wniebowstąpienie Pańskie: 22 maja
- Zesłanie Ducha Świętego: 1 czerwca
- Boże Ciało: 12 czerwca
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Zbigniew Kapała (red.), Chorzowski słownik biograficzny. Edycja nowa, t. 1, Chorzów: Muzeum w Chorzowie, 2007, s. 254-255, ISBN 978-83-926587-1-9.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.