Irma Grese

Irma Grese
Ilustracja
Irma Grese (1945)
SS-Aufseherin
Data i miejsce urodzenia

7 października 1923
Wrechen

Data i miejsce śmierci

13 grudnia 1945
Hameln

Przebieg służby
Lata służby

1940–1945

Formacja

Schutzstaffel

Stanowiska

członkini załogi obozów Auschwitz-Birkenau, Ravensbrück, Bergen-Belsen

Multimedia w Wikimedia Commons

Irma Ilse Ida Grese[1] (ur. 7 października 1923 we Wrechen w Meklemburgii, zm. 13 grudnia 1945 w Hameln) – w czasie II wojny światowej nadzorczyni SS (SS-Aufseherin) w niemieckich obozach koncentracyjnych, członkini personelu pomocniczego SS (niem. Hilfspersonal der SS) i obozowej załogi SS (niem. SS-Gefolge).

Życiorys

Jej ojciec był mleczarzem, miała czworo rodzeństwa. W wieku 14 lat, dwa lata po śmierci matki[2] porzuciła szkołę, opuściła rodzinny dom i przeniosła do Fürstenbergu, gdzie odbyła tzw. „rok pracy na roli” Reichsarbeitsdienst (RAD; pol. „Służba Pracy Rzeszy”), pracowała kolejno w mleczarni, sklepie, a następnie przez dwa lata jako pomoc pielęgniarska w sanatorium dla żołnierzy SS w Hohenlychen (w późniejszych latach pracowała tam m.in. Herta Oberheuser). Próby zdobycia wykształcenia i posady pielęgniarki nie przyniosły rezultatu, ponieważ nie zdała egzaminu dla pielęgniarek. W 1942 wróciła na krótko do pracy w mleczarni w Fürstenbergu[3].

Nadzorczyni SS

Po nieudanej próbie zdobycia zawodu pielęgniarki, zgłosiła się jako ochotniczka do służby pomocniczej SS. Późnym latem 1942 została skierowana do obozu dla kobiet w Ravensbrück celem przeszkolenia na nadzorczynię SS (niem. SS-Aufseherin). Kształcenie zakończone egzaminem ukończyła w marcu 1943.

Na własną prośbę została skierowana do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Początkowo pracowała jako telefonistka w Obozie A i Obozie B, później pilnowała komanda budowy dróg oraz ogrodowego. Pod koniec 1943 została awansowana na stanowisko SS-Oberaufseherin, funkcjonując jako zastępczyni głównej nadzorczyni obozu kobiecego w Brzezince. W maju 1944 została nadzorczynią w Obozie C (odcinek B III C), następnie kierowniczką komanda więźniarek karnej kompanii kobiet, której członkinie musiały wykonywać najcięższe prace ziemne. W grudniu 1944 została raportową w obozie dla kobiet Birkenau.

Grese uczestniczyła w selekcjach przeprowadzanych przez lekarza Josefa Mengele. Praktykowała biseksualizm – utrzymywała kontakty seksualne między innymi z komendantem obozu w Brzezince Josefem Kramerem oraz Marią Mandl, a także z więźniarkami i więźniami[4].

Tak o Grese pisała w swoich wspomnieniach Gisella Perl, więźniarka i lekarka-ginekolożka szpitala kobiecego w Auschwitz II-Birkenau[5]:

Była jedną z najpiękniejszych kobiet, jakie dane mi było w życiu spotkać. Miała doskonałe ciało, pod każdym względem, jej twarz anielska i czysta, a niebieskie oczy radosne i o spojrzeniu najbardziej niewinnym z możliwych. Pomimo to Irma Grese była najbardziej zdegenerowaną, okrutną i perwersyjnie wyuzdaną seksualnie kobietą, jaką w życiu spotkałam. [...] Pewnego razu odwiedziła szpital właśnie wtedy, gdy operowałam młodą kobietę z raną na piersi – doznaną wskutek chłosty – w którą wdało się zakażenie. Nie miałam żadnych narzędzi oprócz noża, który ostrzyłam na kamieniu. Operowanie piersi to wyjątkowo bolesna procedura, a ponieważ w tej parodii szpitala nie było ani kropli środka znieczulającego, moja pacjentka wyła z bólu w trakcie całej operacji. Irma Grese odłożyła szpicrutę, której rękojeść pokrywały kolorowe koraliki, usiadła na skraju ławki służącej za stół operacyjny i obserwowała, jak zanurzałam ostrze noża w jej ranach [...] Cierpienie tej kobiety wyraźnie ją bawiło. Jej podekscytowane ciało ruszało się rytmicznie w przód i w tył. Jej policzki płonęły, a otwarte szeroko oczy postawione w słup, zdradzały wyraźną seksualną ekstazę.

18/19 stycznia 1945 podczas ewakuacji obozu Auschwitz opuściła go udając się początkowo do stacji kolejowej Loslau, a następnie wraz z transportem do Ravensbrück uciekając przed nadciągającą Armią Czerwoną. Następnie w marcu pilnowała ewakuacji więźniarek z Ravensbrück do Bergen-Belsen. Zatrudniono ją tam jako Arbeitsdienstführerin i tę funkcję pełniła do momentu wyzwolenia obozu przez Brytyjczyków 15 kwietnia 1945, którzy aresztowali ją 17 kwietnia 1945[6].

Proces

Irma Grese i Josef Kramer, więzienie brytyjskie 1945
Budynek gimnazjum w Lüneburgu w którym odbył się proces załogi Bergen-Belsen
Irma Grese podczas procesu

Postawiono ją w stan oskarżenia wraz z 44 osobami, m.in. z Johanną Bormann i Elisabeth Volkenrath i sądzono podczas procesu Bergen-Belsen, który odbywał się od 17 września do 17 listopada 1945 w MTV-Halle w Lüneburgu.

Była jedną z najokrutniejszych nadzorczyń SS. W Auschwitz-Birkenau więźniarki nazywały ją piękną bestią.

Zeznania świadków – ocalałych kobiet, obciążyły ją poważnie. Była niezwykle okrutna, brutalnie biła i kopała, nie rozstawała się ze specjalne dla niej wykonanym ze stali i splecionego celofanu, wyłożonym perłami pejczem, którym katowała uwięzione osoby. Często przechadzała się w towarzystwie psa, którego szczuła na więźniarki. Podczas apelu nakazywała, aby więźniarki godzinami trzymały nad głowami ciężkie kamienie. Oprócz tego towarzyszyła doktorowi Mengele w selekcjach. Chodziła w szytym na miarę uniformie. Stanisława Rachwałowa, więźniarka obozu Auschwitz-Birkenau nr 26281 zeznała[7]:

Miała niebieskie duże oczy, ciemne brwi, ładnie zarysowane w łuk, rzęsy ciemne, długie, cerę bardzo ładną, jasną, pięknie osadzoną szyję. Głos miły, niski, nogi śliczne, stopy drobne. Była lesbijką, gustowała w młodych, ładnych dziewczętach, specjalnie Polkach.

Nierzadko brała udział w selekcjach więźniarek, niezależnie od tego osobiście niejednokrotnie je mordowała. Świadek Katherine Neiger zeznała:

W sierpniu 1944 roku widziałam, jak Grese zastrzeliła w Oświęcimiu młodą, ok. 30-letnią Żydówkę z Węgier. Widziałam to z okna mojego baraku. Kobieta ta stała przed swoim blokiem i patrzyła na przybycie nowego transportu, kiedy Grese przejeżdżała obok niej na swoim rowerze. Grese zsiadła z roweru i zaczęła krzyczeć, po czym wyciągnęła broń, wycelowała i zastrzeliła tę kobietę.

Grese nie przyznała się do winy. Zaprzeczała przy tym gwałtownie, iż odczuwała przyjemność z udręczenia więźniarek. Została skazana na śmierć przez powieszenie. Sentencja wyroku w j. angielskim brzmiała: Number 9. Grese. The sentence of this Court is that you suffer death by being hanged (pol. „Numer 9.[8] Grese. Wyrok tego Sądu brzmi: śmierć przez powieszenie”). Grese nie okazała skruchy. Co więcej, w swoim pożegnalnym liście podkreślała, iż umiera „z czystym sumieniem”.

Wyrok wykonał angielski kat, Albert Pierrepoint 13 grudnia 1945 o godz. 10:03 w więzieniu w Hameln[9]. W ostatnich słowach zwróciła się do kata: Schnell (niem. „Szybko”)[10]. Jej ciało najpierw zostało pogrzebane na cmentarzu więziennym, a po 9 latach w 1954 przeniesiono je na cmentarz miejski w Hameln. W 1986 mogiła została zlikwidowana, ponieważ stała się miejscem pielgrzymek neonazistów.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Oberaufseherin Irma Ilse Ida Grese. BergenBelsen.co.uk. [dostęp 2012-07-20]. (ang.).
  2. ↑ Popełniła ona samobójstwo, wypijając kwas solny, po kolejnej zdradzie męża, zob. J. Czaja, Tabloidyzacja Holocaustu w kulturze popularnej, „Images”, VIII, 2011, nr 15-16, s. 94.
  3. ↑ Lata dojrzewania, [w:] Daniel Patrick Brown, Piękna bestia : zbrodnie SS-Aufseherin Irmy Grese, Wyd. 3, Zakrzewo: Wydawnictwo Replika, [cop. 2017], ISBN 978-83-7674-569-5, OCLC 979170149 [dostęp 2023-01-27].
  4. ↑ Wiesław Kielar, Anus Mundi, Kraków 1976.
  5. ↑ Gisella Perl, Byłam lekarką w Auschwitz, Maciej Jacek Klich (tłum.), Kraków: ZOHAR Press, 2025, s. 80-82, ISBN 978-83-977441-0-3 (pol.).
  6. ↑ Inne źródła twierdzą, że opuściła Ravensbrück w kwietniu 1945, a do Bergen-Belsen dotarła 17 kwietnia i poddała się brytyjskiemu żandarmowi.
  7. ↑ Stanisława Rachwałowa, nr 26281, KL Auschwitz, akta procesu Rudolfa Hossa tom 3 karta 128.
  8. ↑ Oskarżone były oznaczone numerami podczas procesu, co notabene utrudniało ich identyfikację przez więźniarki.
  9. ↑ Death Warrant - Irma Grese. [online], www.bergenbelsen.co.uk [dostęp 2025-12-01].
  10. ↑ Albert Pierrepoint: Executioner: Pierrepoint. Barming, Kent: Eric Dobby Publishing, 2005, s. 150. ISBN 978-1-85882-061-3.

Bibliografia

  • Kompisch, Kathrin: Täterinnen. Die Frauen im Nationalsozialismus; Boehlau 2008. s. 198
  • Taake, Claudia: Angeklagt: SS-Frauen vor Gericht, Oldenburg 1998
  • Informacje na podstawie wywiadu z Joanną Czopowicz przeprowadzonego przez Piotra Głuchowskiego i Marcina Kowalskiego pt. „Urzeczona nadzorczynią z SS”, dodatek do Gazety Wyborczej Wysokie Obcasy 15 maja 2010, nr 19/572, s. 44–50

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya