Jacek Fisiak
| Data i miejsce urodzenia |
10 maja 1936 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
3 czerwca 2019 |
| Profesor | |
| Specjalność: historia języka, językoznawstwo angielskie | |
| Alma Mater | |
| Doktorat |
1962 – nauki humanistyczne |
| Habilitacja |
1966 – nauki humanistyczne |
| Profesura |
1971 |
| Doktor honoris causa Uniwersytetu w Jyväskylä – - Uniwersytetu Opolskiego – 2005 | |
| Nauczyciel akademicki | |
| uczelnia | |
| Okres zatrudn. |
od 1965 |
| Rektor | |
| Uczelnia |
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu |
| Okres spraw. |
1985–1988 |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Minister edukacji narodowej | |
| Okres spraw. |
14 października 1988–12 września 1989 |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Odznaczenia | |
Jacek Izydor Fisiak (ur. 10 maja 1936 w Konstantynowie Łódzkim, zm. 3 czerwca 2019[1] w Poznaniu[2]) – polski filolog angielski, historyk języka angielskiego, profesor nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, w latach 1965–2005 dyrektor Instytutu Filologii Angielskiej, w latach 1985–1988 rektor tegoż uniwersytetu; w latach 1988–1989 minister edukacji narodowej[3]; profesor Wyższej Szkoły Języków Obcych im. Samuela Bogumiła Lindego; członek Polskiej Akademii Nauk, członek Europejskiej Akademii Nauki, Sztuki i Literatury[4].
Życiorys
Syn Czesława i Jadwigi[2]. W 1953 zdał egzaminy maturalne w I Państwowym Liceum i Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Łodzi[5]. W 1959 ukończył filologię angielską na Uniwersytecie Warszawskim. W 1962 został doktorem[6], w 1966 doktorem habilitowanym, w 1971 profesorem nadzwyczajnym, w 1977 profesorem zwyczajnym. Od 1965 związany z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (w latach 1985–1988 rektor). Od 14 października 1988 do 12 września 1989 był ministrem edukacji narodowej w rządzie Mieczysława Rakowskiego. Uczestniczył w obradach Okrągłego Stołu po stronie partyjno-rządowej jako współprzewodniczący podzespołu do spraw nauki, oświaty i postępu technicznego.
Był członkiem i działaczem komunistycznej Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej od 1966 roku do rozwiązania partii w 1990 roku[7]. Od 1968 do 1970 pełnił funkcję I sekretarza POP na Wydziale Filologii UAM, a następnie był członkiem Komitetu Uczelnianego PZPR na tym uniwersytecie[8].
W pracy naukowej zajmował się językoznawstwem historycznym, kontrastywnym i teoretycznym oraz leksykografią. Promotor ponad 50 prac doktorskich oraz ponad 300 magisterskich. Autor 35 książek, redaktor kolejnych 37. Opublikował również 41 artykułów w czasopismach fachowych, 36 w edycjach redagowanych oraz 23 recenzje[9].
Zmarł po chorobie 3 czerwca 2019[10]. Spoczął 13 czerwca 2019 na Cmentarzu Junikowskim w Poznaniu[11].
Kontrowersje
19 kwietnia 2006 na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu z okazji przejścia na emeryturę oraz zbliżających się 70. urodzin Jacka Fisiaka zorganizowano uroczystości podkreślające jego zasługi dla poznańskiej anglistyki. List gratulacyjny ministra nauki i szkolnictwa wyższego odczytał wiceminister Stefan Jurga. Fetowaniu profesora sprzeciwiali się byli studenci i pracownicy UAM działający w opozycji w latach 80. XX wieku (m. in. Przemysław Alexandrowicz). Zarzucali mu głównie jawną współpracę z władzami i służbami PRL przeciwko społeczności akademickiej, m.in. zwalnianie pracowników z powodów politycznych[7].
Życie prywatne
Miał dwie żony: Jadwigę Fisiak, z którą się rozwiódł, oraz Lilianę Sikorską.
Odznaczenia i wyróżnienia
- Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (2005)[12]
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1996)[13]
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1987)
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1979)[14]
- Medal Komisji Edukacji Narodowej[15]
- Order Imperium Brytyjskiego (1981, Wielka Brytania)[14]
- Krzyż Komandorski Orderu Lwa Finlandii (1980, Finlandia)[14]
- Krzyż Oficerski Orderu Palm Akademickich (1989, Francja)[14]
- Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi (Norwegia)[15]
Doktor honoris causa Uniwersytetu w Jyväskylä oraz Uniwersytetu Opolskiego (10 marca 2005)[16]. Jedenasty Polak przyjęty do Europejskiej Akademii Nauki, Sztuki i Literatury w Strasburgu[17].
Przypisy
- ↑ Zmarł prof. zw. dr hab. Jacek Fisiak. amu.edu.pl, 2019-06-04. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-06-04)].
- ↑ a b Jacek Fisiak. rejestry-notarialne.pl.
- ↑ Kto jest kim w Polsce: informator biograficzny. Lubomir Mackiewicz (red.), Anna Żołna (red.). Warszawa: Wydawnictwo „Interpress”, 1993, s. 160–161. ISBN 83-223-2644-0.
- ↑ Prof. Jacek Fisiak w Akademii Europejskiej.
- ↑ Jan Kamiński (red.), Nasz Wiek. Gimnazjum i Liceum imienia Mikołaja Kopernika w Łodzi 1906-2006. Zarys historyczny. Wspomnienia., 2006, s. 496, ISBN 83-908655-0-5. ↑
- ↑ Jacek Fisiak | Wydział Anglistyki UAM :: AMU Faculty of English [online], wa-amu-edu-pl.translate.goog [dostęp 2023-01-04].
- ↑ a b Piotr Bojarski. Dwie twarze byłego rektora. „Gazeta Wyborcza Poznań”. nr 92, s. 6, 2006-04-18. [dostęp 2014-09-26]. [zarchiwizowane z adresu].
- ↑ Informacje w BIP IPN. [dostęp 2022-04-23].
- ↑ Profil prof. Jacka Fisiaka na stronie internetowej Instytutu Filologii Angielskiej UAM.
- ↑ a, Vol. 14 (2021) [online], Academic Journal of Modern Philology, 19 grudnia 2021 [dostęp 2025-09-25].
- ↑ Redakcja, Poznań: Pogrzeb profesora Jacka Fisiaka - tłumy żegnały go na cmentarzu na Junikowie [online], Głos Wielkopolski, 13 czerwca 2019 [dostęp 2019-06-14] (pol.).
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 września 2005 r. o nadaniu orderów i odznaczenia (M.P. z 2005 r. Nr 83, poz. 1176).
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 czerwca 1996 r. o nadaniu orderów i odznaczenia (M.P. z 1996 r. Nr 60, poz. 561).
- ↑ a b c d Jacek Fisiak. instytucja.pan.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. na stronie internetowej Polskiej Akademii Nauk.
- ↑ a b Jacek Fisiak – Kondolencje, nekrologi.wyborcza.pl
- ↑ Doktorzy Honoris Causa. [w:] Uniwersytet Opolski [on-line]. uni.opole.pl. [dostęp 2015-08-12].
- ↑ Kronika Wydarzeń. Część druga (kwiecień – czerwiec 1989), w: Kronika Miasta Poznania, nr 1-2/1991, s.228, ISSN 0137-3552
Bibliografia
- Prof. zw. dr hab. c Jacek Izydor Fisiak, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2008-05-13].
- Poczet Rektorów 1919-2008 na stronie UAM. amu.edu.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-02-25)].
- "Mostly Medieval: In Memory of Jacek Fisiak", Hans Sauer, Piotr P. Chruszczewski (red.) Beyond Language vol. 5. San Diego, CA: Æ Academic Publishing.
Linki zewnętrzne
- ISNI: 0000000374216747
- VIAF: 29548715
- LCCN: n79006648
- GND: 118818635
- NDL: 00513227
- BnF: 12029582k
- SUDOC: 028465156
- NLA: 35086970
- NKC: jx20040720044
- BNE: XX1055700
- NTA: 072381647
- BIBSYS: 90096662
- CiNii: DA00224551
- PLWABN: 9810579256905606
- NUKAT: n93080908
- J9U: 987007261267205171
- PTBNP: 358479
- LNB: 000350419
- NSK: 000098193
- LIH: LNB:BZdb;=By
- WorldCat: E39PBJh4rTkY9r4kghxRbPRxjC
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.