Jan Kujawski
Jan Kujawski | |
| Data i miejsce urodzenia |
23 maja 1885 |
|---|---|
| Data śmierci |
4 marca 1948 |
| Miejsce spoczynku | |
| Zawód, zajęcie |
nauczyciel, działacz oświatowy i społeczny |
| Edukacja |
Seminarium Nauczycielskie w Wymyślinie |
| Stanowisko |
kierownik szkoły |
| Rodzice |
Tomasz Kujawski, Petronela Brejer |
| Małżeństwo |
Zofia Pietkiewicz |
| Dzieci |
Edmund Kujawski |
| Odznaczenia | |

Jan Kujawski (ur. 23 maja 1885 w Zajeziorzu[1], zm. 4 marca 1948[2]) – polski nauczyciel, działacz społeczny i oświatowy, kierownik szkoły powszechnej w Zaborowie.
Życiorys
Uczęszczał do szkoły podstawowej w Skępem. W 1908 ukończył Seminarium Nauczycielskie w Wymyślinie[1].
Po ukończeniu nauki rozpoczął pracę jako nauczyciel w szkole początkowej w Wiązownie. W 1905 wziął udział w akcji wprowadzania języka polskiego do szkół i w akcji gminnej. Uczestniczył w Zjeździe Nauczycielskim w Pilaszkowie koło Łodzi. W 1906 przeniósł się do Zaborowa, gdzie został kierownikiem szkoły. Zawiązał tam koło Polskiej Macierzy Szkolnej, a także uruchomił kursy dla analfabetów w języku polskim. Współpracował z ks. Mysłakowskim, m.in. prowadząc chór kościelny. W 1912 wraz z nauczycielami z Błonia, Czubina, Józefowa i Świecia zorganizował konferencje rejonowe, które służyć miały podnoszeniu poziomu nauczania. W okresie tym był prześladowany przez władze zaborcze[1].
Po wybuchu I wojny światowej został powołany jako rezerwista do armii rosyjskiej. Walczył w pułku gwardii na froncie w Prusach Wschodnich. Z powodu słabego zdrowia został wycofany z frontu i przeniesiony do intendentury polowej. Do rewolucji październikowej pełnił funkcję pomocnika komendanta i dowódcy kompanii w Żłobtnie nad Dnieprem[2].
W czerwcu 1918 wrócił do Zaborowa, obejmując dawne obowiązki nauczycielskie. Z ramienia Dozoru Szkolnego zajął się organizacją szkolnictwa na terenie gminy Zaborów. W 1923 był jednym z założycieli i członkiem zarządu nowo powołanego Spółdzielczego Stowarzyszenia Spożywców „Zaborów”[3]. Zakładał także Ochotniczą Straż Pożarną i kółko rolnicze. Był także członkiem Rady Gminnej i Komisji Rewizyjnej. Działał w Okręgu Warszawskim Związku Nauczycielstwa Polskiego[4]. W 1924 ukończył roczny Wyższy Kurs Nauczycielski z przedmiotów humanistycznych. W 1928 zainicjował usypanie kopca dla upamiętnienia dziesiątej rocznicy odzyskania niepodległości. W 1933 był inicjatorem budowy nowoczesnego budynku szkoły[2]. W 1937 został członkiem Komitetu Parafialnego Parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Zaborowie[5]. W 1938 przeszedł na emeryturę. Jego następcą na stanowisku kierownika szkoły został Antoni Dałek[6]. Mieszkał do swojej śmierci na terenie szkoły, w budynku nazywanym „Kujawianką”[2]. Po upadku powstania warszawskiego pomagał w swoim domu uciekinierom z Warszawy[7].
Zmarł 4 marca 1948[2]. Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Zaborowie[8].
Rodzina
Był synem Tomasza, rolnika[9], i Petroneli z Brejerów[1]. 12 lipca 1913 w kościele św. Marcina w Mochowie ożenił się z Zofią Benigną Pietkiewicz (1886-1940[8])[10]. Jego bratankiem i przybranym synem był Edmund Kujawski (1921-2014), powstaniec warszawski i pracownik PAN[1][11][12].
Ordery i odznaczenia
- Srebrny Krzyż Zasługi (11 listopada 1935)[13]
Upamiętnienie
Jest patronem ulic w Zaborowie i Feliksowie[14][15]. W Szkole Podstawowej im. Powstańców 1863 Roku w Zaborowie została odsłonięta tablica upamiętniająca Jana Kujawskiego[2].
Przypisy
- ↑ a b c d e Beata Łopato, Jan Kujawski we wspomnieniach, Joanna Baranowska (red.), „Informator Gminy Leszno” (32), Urząd Gminy w Lesznie, 2021, s. 32-33, ISSN 2300-6439 [dostęp 2025-05-25].
- ↑ a b c d e f Beata Łopato, Ciąg dalszy wspomnień o Janie Kujawskim, Joanna Baranowska (red.), „Informator Gminy Leszno” (34), Urząd Gminy w Lesznie, 2021, s. 34-35, ISSN 2300-6439 [dostęp 2025-05-25].
- ↑ Społem, R.17, nr 18 (15 września 1924), s. 17.
- ↑ Głos Nauczycielstwa Mazowieckiego, R. 2, nr 4 (grudzień 1935/1936), s. 31.
- ↑ O parafii – Parafia Zaborów [online] [dostęp 2025-05-25].
- ↑ Historia szkoły | Szkoła Podstawowa im. Powstańców 1863 Roku w Zaborowie [online], szkolazaborow.edupage.org [dostęp 2025-05-25].
- ↑ Beata Łopato, Ostatnia część wspomnień o Janie Kujawskim, Joanna Baranowska (red.), „Informator Gminy Leszno” (35), Urząd Gminy w Lesznie, 2021, s. 40-41, ISSN 2300-6439 [dostęp 2025-05-25].
- ↑ a b GROBONET - wyszukiwarka osób pochowanych - Cmentarz parafialny w Zaborowie [online], zaborowparafialny.grobonet.com [dostęp 2025-05-25].
- ↑ Akt urodzenia Józefy Magdaleny Kujawskiej [online], FamilySearch [dostęp 2025-05-25] (ros.).
- ↑ Akt ślubu Jana Kujawskiego i Zofii Benigny Pietkiewicz, szukajwarchiwach.gov.pl, 1913 (ros.).
- ↑ Powstańcze Biogramy - Edmund Kujawski [online], www.1944.pl [dostęp 2025-05-25].
- ↑ Archiwum Historii Mówionej – Edmund Kujawski „Pług” [online], www.1944.pl [dostęp 2025-05-25].
- ↑ M.P. z 1935 r. nr 258, poz. 311 „za zasługi na polu pracy oświatowej i społecznej”.
- ↑ Kujawskiego Jana Zaborów, Ulica, 05-083 [online], mapa.targeo.pl [dostęp 2025-05-25].
- ↑ Kujawskiego Jana Feliksów, Ulica, 05-083 [online], mapa.targeo.pl [dostęp 2025-05-25].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.