1885
Rządzący państwami w 1885
Wydarzenia w Polsce
- 26 stycznia – oddanie do użytku Kolei Iwangorodzko-Dąbrowskiej łączącej Dęblin (pod zaborem rosyjskim Iwanogród) przez Radom, Kielce i Olkusz z Dąbrową Górniczą.
- 19 marca – w tygodniku Wędrowiec ukazał się pierwszy odcinek powieści Placówka Bolesława Prusa.
- 26 marca – władze pruskie wydały nakaz wysiedlenia z terytorium państwa wszystkich Polaków mających obce obywatelstwo. Był to początek tzw. pruskich rugów. Do 1890 roku liczba wysiedlonych przekroczyła 30 000 osób.
- 24 kwietnia – profesor Jan Mikulicz-Radecki przeprowadził w Krakowie pierwszą na świecie operację zszycia pękniętego wrzodu żołądka.
- 1 września – przeprowadzono pierwszą w Poznaniu rozmowę telefoniczną.
- 26 października – Grodzisk Wielkopolski: otwarto progimnazjum, pierwszą w mieście szkołę średnią.
- 9 listopada – powstała Macierz Szkolna dla Księstwa Cieszyńskiego (obecnie Macierz Ziemi Cieszyńskiej).
- Przekształcenie działającego w Łodzi Obywatelskiego Komitetu Pomocy Biednym w Łódzkie Chrześcijańskie Towarzystwo Dobroczynności.
Wydarzenia na świecie
- 15 stycznia – Amerykanin Wilson Bentley wykonał pierwsze mikroskopowe zdjęcia płatków śniegu.
- 17 stycznia – brytyjskie wojska interwencyjne w Sudanie pokonały mahdystów w bitwie pod Abu-Klea.
- 19 stycznia – zwycięstwo wojsk brytyjskich nad mahdystami w bitwie pod Abu-Kru w Sudanie.
- 26 stycznia – mahdyści zdobyli Chartum.
- 14 lutego – wojna chińsko-francuska: zwycięstwo francuskie w bitwie morskiej pod Shipu.
- 16 lutego – na przedmieściach Petersburga sformowano pierwszą Kadrową Kompanię Aeronautyczną (1 oficer, 2 podoficerów i 20 szeregowych), wyposażoną w balony obserwacyjne.
- 26 lutego:
- na konferencji w Berlinie europejskie mocarstwa uznały prawa króla Belgów Leopolda II do dorzecza Kongo.
- założono Uniwersytet Stanowy Arizony w Phoenix.
- 27 lutego – została utworzona Niemiecka Afryka Wschodnia.
- 3 marca – w Nowym Jorku założono przedsiębiorstwo telekomunikacyjne AT&T.
- 4 marca – Grover Cleveland został 22. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
- 6 marca – francuski astronom Alphonse Borrelly odkrył planetoidę (246) Asporina.
- 14 marca – niemiecki astronom Robert Luther odkrył planetoidę (247) Eukrate.
- 26 marca – ruszyła masowa produkcja filmów fotograficznych na podłożu papierowym, zamkniętych w kasecie i powleczonych suchym żelem. Dzięki temu fotografowie nie musieli już męczyć się z ciężkimi szklanymi płytkami i dziesiątkami chemikaliów.
- 31 marca – Brytyjczycy ustanowili protektorat nad Beczuaną (ob. Botswana).
- 2 kwietnia – wojna gwatemalsko-salwadorska: armia gwatemalska poniosła klęskę w bitwie pod Chalchuapa, w której zginął prezydent kraju Justo Rufino Barrios.
- 6 kwietnia:
- Henri Brisson został premierem Francji.
- Manuel Bercián został prezydentem Gwatemali.
- 17 kwietnia – została ustanowiona flaga buddyjska.
- 20 kwietnia – w Karaczi wyjechały na trasy pierwsze tramwaje parowe.
- 23 kwietnia – holenderska seryjna morderczyni Maria Swanenburg została skazana na dożywotnie pozbawienie wolności.
- 24 kwietnia:
- Rebelia północno-zachodnia w Kanadzie: zwycięstwo metyskich rebeliantów w bitwie nad Fish Creek.
- założono angielski klub piłkarski Bury F.C.
- 25 kwietnia – wszedł do służby brytyjski transatlantyk RMS „Etruria”.
- 28 kwietnia – podczas wystawy psów w Nowym Jorku po raz pierwszy zaprezentowano grzywacza chińskiego.
- 19 maja – w Berlinie powstał Związek Kobiet Pracujących, jedyny w Niemczech związek zawodowy kobiet.
- 28 maja – Rebelia północno-zachodnia: zwycięstwo Indian Kri nad wojskiem kanadyjskim w bitwie pod Frenchman’s Butte.
- 3 czerwca – Rebelia północno-zachodnia: zwycięstwo sił kanadyjskich nad zbuntowanymi Metysami w bitwie nad Loon Lake.
- 16 czerwca – założono klub piłkarski Újpest FC.
- 17 czerwca – do Nowego Jorku przybyła w częściach Statua Wolności.
- 6 lipca – pierwsze zastosowanie przez Ludwika Pasteura szczepionki przeciw wściekliźnie.
- 20 sierpnia – Ernst Hartwig z obserwatorium w Tartu zaobserwował supernową S Andromedae w Galaktyce Andromedy. Była to pierwsza supernowa odkryta w innej galaktyce.
- 29 sierpnia – w Niemczech został opatentowany pierwszy motocykl. Jego konstruktorem był Gottlieb Daimler.
- 6 września – wojska Księstwa Bułgarii zajęły Rumelię Wschodnią; nastąpiło zjednoczenie dwóch krajów bułgarskich.
- 24 października – w Wiedniu odbyła się premiera operetki Baron cygański Johanna Straussa (syna).
- 7 listopada – powstała Kolej Transkanadyjska.
- 16 listopada – stracony przez powieszenie został Louis Riel, przywódca buntu kanadyjskich Metysów.
- 25 listopada – utworzono pierwszy kanadyjski Park Narodowy Banff.
- 28 listopada – zwycięstwem Bułgarii zakończyła się wojna serbsko-bułgarska.
- 17 grudnia – Madagaskar został objęty francuskim protektoratem.
- 22 grudnia – Hirobumi Itō został pierwszym premierem Japonii.
- 28 grudnia – założono Hinduski Kongres Narodowy. Współtwórcą partii był Gandhi Mohandas zwany Mahatmą, duchowy przywódca hindusów w walce o niepodległość.
- 30 grudnia – w bitwie pod Gennis w Sudanie brytyjscy żołnierze po raz ostatni walczyli w czerwonych uniformach.
Urodzili się
- 2 stycznia – Anna Hübler, niemiecka łyżwiarka figurowa (zm. 1976)
- 3 stycznia – Raul Koczalski, polski kompozytor i pianista wirtuoz (zm. 1948)
- 7 stycznia - Łucjan Kamieński, polski muzykolog, kompozytor (zm. 1964)
- 9 stycznia – Otto Falkenberg, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1977)
- 11 stycznia – Alice Paul, amerykańska sufrażystka i aktywistka (zm. 1977)
- 13 stycznia:
- Hilary Ewert-Krzemieniewski, polski prawnik, burmistrz Gdyni (zm. 1951)
- Józef Rajmund Medes Ferris, hiszpański działacz Akcji Katolickiej, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
- 15 stycznia – Czesław Michałowski, polski prawnik, polityk, minister sprawiedliwości (zm. 1941)
- 16 stycznia – Kristian Østervold, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1960)
- 18 stycznia:
- Józef Straszewski, polski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1942)
- Ferdynand Szmidla, polski działacz niepodległościowy, społeczny i socjalistyczny (zm. 1961)
- 23 stycznia:
- Paschalis Torres Lloret, hiszpański działacz Akcji Katolickiej, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
- Bolesław Wallek-Walewski, polski kompozytor, dyrygent, pedagog (zm. 1944)
- 27 stycznia:
- Zygfryd Goldfinger, polski prawnik i działacz komunistyczny żydowskiego pochodzenia (zm. 1964)
- Bronisław Ziemięcki, polski polityk, samorządowiec, poseł na Sejm RP, minister pracy i opieki społecznej, prezydent Łodzi (zm. 1944)
- 28 stycznia – Władysław Raczkiewicz, prezydent Rzeczypospolitej na uchodźstwie (zm. 1947)
- 7 lutego – Sinclair Lewis, amerykański powieściopisarz, autor opowiadań i dramaturg (zm. 1951)
- 9 lutego – Alban Berg, austriacki kompozytor, przedstawiciel drugiej szkoły wiedeńskiej (zm. 1935)
- 10 lutego – Alice Voinescu, rumuńska pisarka, tłumaczka, filozof i pamiętnikarka (zm. 1961)
- 13 lutego – Bess Truman, amerykańska pierwsza dama (zm. 1982)
- 19 lutego – Witold Świerz, polski lekarz, taternik, narciarz (zm. 1940)
- 20 lutego – Robert Monier, francuski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1944)
- 22 lutego:
- George Gaidzik, pływak, dwukrotny uczestnik Igrzysk Olimpijskich (zm. 1938)
- Gyula Komarnicki, węgierski taternik, autor przewodników po Tatrach (zm. 1975)
- 24 lutego:
- Juliusz Kaden-Bandrowski, prozaik, publicysta (zm. 1944)
- Stanisław Ignacy Witkiewicz, „Witkacy”, pisarz, malarz, filozof, teoretyk sztuki (zm. 1939)
- 25 lutego:
- Alicja Battenberg, arystokratka niemiecka (zm. 1969)
- Józef Kostrzewski, polski archeolog, prowadził m.in. wykopaliska w Biskupinie (zm. 1969)
- Jan Wang Rui, chiński męczennik, święty katolicki (zm. 1900)
- 1 marca – Gustaf Månsson, szwedzki żeglarz, olimpijczyk (zm. 1976)
- 8 marca – Bert Solomon, brytyjski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1961)
- 9 marca – Tamara Karsawina, rosyjska tancerka (zm. 1978)
- 14 marca – Roman Szczawiński, polski polityk, prawnik, prezydent Radomia (zm. 1942)
- 16 marca – Sydney Chaplin, brytyjski aktor (zm. 1965)
- 17 marca:
- Aleksander Bojemski, polski inżynier, architekt, profesor Politechniki Warszawskiej (zm. 1944)
- Ralph Rose, amerykański lekkoatleta, kulomiot, dyskobol i młociarz (zm. 1913)
- 21 marca – Pierre Renoir, francuski aktor (zm. 1952)
- 25 marca – Mateiu Ion Caragiale, rumuński prozaik, poeta (zm. 1936)
- 26 marca – Friedrich Kirchner, niemiecki generał (zm. 1960)
- 30 marca – Jan Turczynowicz, polski prawnik, samorządowiec, prezydent Lublina (zm. 1934)
- 2 kwietnia:
- Herman Sörgel, niemiecki architekt (zm. 1952)
- Jekatierina Swanidze, Gruzinka, pierwsza żona Józefa Stalina (zm. 1907)
- 4 kwietnia – Aino Forsten, fińska działaczka komunistyczna (zm. 1937)
- 16 kwietnia – Anna Zborowska, modelka i żona Leopolda Zborowskiego (zm. 1978)
- 17 kwietnia – Karen Blixen, duńska pisarka, autorka Pożegnania z Afryką (zm. 1962)
- 25 kwietnia – Jan Nepomucen Chrzan, polski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1942)
- 26 kwietnia – Carl Einstein, niemiecki pisarz i badacz historii literatury (zm. 1940)
- 29 kwietnia – Egon Erwin Kisch, czeski pisarz, dziennikarz i reporter tworzący w języku niemieckim (zm. 1948)
- 8 maja:
- Stefan Maleszewski, polski oficer, kawaler Virtuti Militari (zm. ?)
- Maria Sułkowska, księżna, poetka, autorka pierwszego polskiego tłumaczenia całości sonetów Williama Szekspira (zm. 1943)
- 13 maja:
- Mikiel Gonzi, maltański duchowny katolicki, arcybiskup Malty (zm. 1984)
- Nikołaj Kołotiłow, radziecki polityk (zm. 1937)
- 14 maja:
- Maria Kresencja Bojanc, słoweńska zakonnica, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1941)
- Edward P. Carville, amerykański polityk, senator ze stanu Nevada (zm. 1956)
- 20 maja – Fajsal I, król Iraku (zm. 1933)
- 22 maja:
- Hans Lukaschek, niemiecki urzędnik państwowy, nadburmistrz Zabrza (zm. 1960)
- Giacomo Matteotti, włoski polityk socjalistyczny (zm. 1924)
- 27 maja – Zbigniew Pronaszko, polski malarz, rzeźbiarz, scenograf, współtwórca teatru Cricot (zm. 1958)
- 9 czerwca:
- John Edensor Littlewood, matematyk angielski (zm. 1977)
- Felicjan Sławoj Składkowski, generał brygady Wojska Polskiego, polityk, premier RP w latach 1936–1939, z zawodu lekarz (zm. 1962)
- 10 czerwca – Adolf Panczakiewicz, polski oficer, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. 1958)
- Ana Štěrba-Böhm, słoweńska chemik, naukowiec (zm. 1936)
- 12 czerwca – Jan Januszewicz, polski oficer (zm. ?)
- 14 czerwca – Alf Jacobsen, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1948)
- 18 czerwca – Jakub Dąbski, polski działacz partyjny, prezydent Dąbrowy Górniczej (zm. 1981)
- 19 czerwca – Adela Pankhurst, brytyjsko-australijska sufrażystka, działaczka komunistyczna i nacjonalistyczna (zm. 1961)
- 20 czerwca – Andrzej Gawroński, polski indolog, językoznawca i poliglota (zm. 1927)
- 21 czerwca – Janusz Jędrzejewicz, polski polityk, premier, członek obozu piłsudczykowskiego (zm. 1951)
- 23 czerwca – Juliusz Osterwa, polski aktor (zm. 1947)
- 24 czerwca – Maria Ewa od Opatrzności (Bogumiła Noiszewska), polska niepokalanka, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1942)
- 1 lipca – Dorothea Mackellar, australijska poetka (zm. 1968)
- 6 lipca – Aleksy Rżewski, polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy, samorządowiec, pierwszy prezydent Łodzi (zm. 1939)
- 11 lipca – Jan Spilka, podpułkownik artylerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. 1942)
- 14 lipca – Sisavang Vong, król Laosu (zm. 1959)
- 18 lipca – Antoni Maria Martín Hernández, hiszpański salezjanin, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
- 19 lipca – Edward Szturm de Sztrem, statystyk i demograf, prezes GUS (zm. 1962)
- 20 lipca – Czesław Szczepański, polski prawnik, prezydent Lublina (zm. 1961)
- 29 lipca – Konstanty Stecki, polski botanik (zm. 1978)
- 1 sierpnia – György von Hevesy, fizykochemik węgierski, laureat Nagrody Nobla (zm. 1966)
- 9 sierpnia – Zygmunt Dyakowski, rotmistrz Wojska Polskiego (zm. 1957)
- 15 sierpnia – Edna Ferber, amerykańska pisarka (zm. 1968)
- 18 sierpnia:
- Ludwik Konarzewski, polski malarz, rzeźbiarz i pedagog plastyczny (zm. 1954)
- Roman Kramsztyk, polski malarz żydowskiego pochodzenia (zm. 1942)
- 23 sierpnia – Kazimierz Grus, polski karykaturzysta, rysownik, ilustrator (zm. 1955)
- 24 sierpnia – María del Carmen Moreno Benítez, hiszpańska salezjanka, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1936)
- 25 sierpnia – Georg Wilhelm Pabst, austriacki reżyser filmowy i scenarzysta (zm. 1967)
- 26 sierpnia – Alfréd Grósz, spiskoniemiecki nauczyciel, historyk i publicysta, taternik i działacz Karpathenverein (zm. 1973)
- 4 września:
- Wacław Czaczka-Ruciński, działacz niepodległościowy i samorządowy, honorowy burmistrz Solca Kujawskiego (zm. 1945)
- Wincenty Prennushi, albański biskup katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1949)
- 5 września – Désiré Defauw, amerykański dyrygent i skrzypek pochodzenia belgijskiego (zm. 1960)
- 9 września – Hans Meulengracht-Madsen, duński żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1966)
- 10 września – Berthold Altaner, niemiecki patrolog, duchowny katolicki (zm. 1964)
- 11 września – David Herbert Lawrence, angielski poeta i prozaik (zm. 1930)
- 16 września – Karen Horney, niemiecka psychoanalityk, psychiatra (zm. 1952)
- 17 września:
- Michalina Chełmońska-Szczepankowska, polska nauczycielka, poetka, tłumaczka (zm. 1953)
- Franciszek Sonik, polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy kielecki (zm. 1957)
- 24 września – Stanisław Porembalski, polski urzędnik, samorządowiec, prezydent Kielc (zm. 1941)
- 25 września – Stanisław Celichowski, polski prawnik, polityk, prezydent Poznania (zm. 1947)
- 27 września:
- Stanisław Pigoń, historyk literatury polskiej (zm. 1968)
- Karol Adam Romer, polski hrabia i dyplomata (zm. 1938)
- 28 września – Emil Väre, fiński zapaśnik (zm. 1974)
- 6 października – Eugen Ferdinand Hoffmann, niemiecki pisarz (zm. 1971)
- 7 października – Niels Bohr, fizyk duński, laureat Nagrody Nobla w 1922 (zm. 1962)
- 11 października:
- François Mauriac, pisarz francuski (zm. 1970)
- Jerzy Nadolski, polski oficer lekarz, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. 1940)
- 14 października – Edward Detkens, polski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1942)
- 23 października – Jan Czochralski, polski chemik, metaloznawca, wynalazca metody otrzymywania monokryształów (zm. 1953)
- 29 października – Nils Lamby, szwedzki żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1970)
- 31 października – Karol Radek, działacz Kominternu (zm. 1939)
- 1 listopada – Michał Piaszczyński, polski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1940)
- 2 listopada – Harlow Shapley, amerykański astronom (zm. 1972)
- 8 listopada:
- Eva Morris, brytyjska superstulatka (zm. 2000)
- Oskar Ritter von Niedermayer, niemiecki generał major, dyplomata, naukowiec, podróżnik, pisarz, publicysta (zm. 1948)
- Marcin Rożek, polski rzeźbiarz, malarz (zm. 1944)
- 11 listopada – George Patton, generał wojsk USA podczas drugiej wojny światowej (zm. 1945)
- 12 listopada – Jan Kwapiński, polski polityk, prezydent Łodzi, minister przemysłu i handlu, wicepremier (zm. 1964)
- 17 listopada – Michał Asanka-Japołł, polski literat, publicysta i pedagog (zm. 1953)
- 19 listopada – generał Kazimierz Sosnkowski, żołnierz, członek emigracyjnego rządu polskiego (zm. 1969)
- 25 listopada:
- Sigurd Juslén, fiński żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1954)
- Stanisław Kielak, polski polityk, wicemarszałek Sejmu (zm. 1940)
- 5 grudnia:
- Louise Bryant, amerykańska dziennikarka, pisarka (zm. 1936)
- Kazimierz Bukraba, polski duchowny katolicki, biskup piński (zm. 1946)
- Andrej Kavuljak, słowacki leśnik i historyk, związany z Orawą (zm. 1952)
- 8 grudnia – Anna Leszczyńska, polska rolniczka, Sprawiedliwa wśród Narodów Świata (zm. 1961)
- 20 grudnia – Adam Chętnik, polski etnograf, muzealnik, działacz społeczny i polityczny (zm. 1967)
- 21 grudnia – Anna Podgórska, polska działaczka oświatowa i niepodległościowa, nauczycielka (zm. 1968)
- 24 grudnia – Aleksander Dulin, polski kompozytor, dyrygent i pedagog, kapitan marynarki, kapelmistrz Orkiestry Reprezentacyjnej Marynarki Wojennej (zm. 1954)
- 26 grudnia – Jarl Hulldén, fiński żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1913)
data dzienna nieznana:
- Maria Qi Yu, chińska męczennica, święta katolicka (zm. 1900)
Zmarli
Święta ruchome
- Tłusty czwartek: 12 lutego
- Ostatki: 17 lutego
- Popielec: 18 lutego
- Niedziela Palmowa: 29 marca
- Pamiątka śmierci Jezusa Chrystusa: 29 marca
- Wielki Czwartek: 2 kwietnia
- Wielki Piątek: 3 kwietnia
- Wielka Sobota: 4 kwietnia
- Wielkanoc: 5 kwietnia
- Poniedziałek Wielkanocny: 6 kwietnia
- Wniebowstąpienie Pańskie: 14 maja
- Zesłanie Ducha Świętego: 24 maja
- Boże Ciało: 4 czerwca
Zobacz też
Kontrola autorytatywna (rok kalendarzowy):
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.