Jan Wilusz

Ten artykuł dotyczy wojskowego, kapitana artylerii. Zobacz też: prawnik Jan Wilusz (burmistrz).
Jan Wilusz
Ilustracja
kapitan artylerii kapitan artylerii
Data i miejsce urodzenia

12 września 1885
Lwów

Data i miejsce śmierci

12 stycznia 1919
Skniłów

Przebieg służby
Lata służby

1909–1919

Siły zbrojne

Cesarsko-królewska Obrona Krajowa
Wojsko Polskie

Jednostki

5 pułk artylerii polowej

Stanowiska

dowódca baterii

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
bitwa o Lwów

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920–1941) Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” (w czasie wojny) Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” (w czasie wojny) Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” (w czasie wojny) Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913
Krzyż Obrony Lwowa
Multimedia w Wikimedia Commons

Jan Józef Wilusz (ur. 12 września 1885 we Lwowie, zm. 12 stycznia 1919 pod Skniłowem) – kapitan artylerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Syn Walerego i Marii Sabatowskiej-Olpińskiej[1]. Podczas nauki w gimnazjum i później studiując działał w Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”[2]. W 1904 zdał egzamin dojrzałości, a następnie studiował na c. k. Uniwersytecie im. Cesarza Franciszka I we Lwowie[3][2]. Po ukończeniu studiów w 1909 otrzymał dyplom doktora[2] filozofii. W roku szkolnym 1912/13 był praktykantem w c. k. Bibliotece Uniwersyteckiej. Od 1 listopada 1910 na Uniwersytecie Lwowskim został zatrudniony na etacie asystenta[2], a pracując w międzyczasie robił przygotowania do habilitacji[3].

Pod koniec 1909 został powołany do austro-węgierskiego pułku haubic polowych we Lwowie, w charakterze jednorocznego ochotnika[2]. W 1910 zadał egzamin oficerski w 11 pułku artylerii polowej we Lwowie[2]. W latach 1912–1913 wziął udział w mobilizacji sił zbrojnych Monarchii Austro-Węgierskiej, wprowadzonej w związku z wojną na Bałkanach. Na stopień kadeta rezerwy został mianowany ze starszeństwem z 1 maja 1913. Otrzymał przydział w rezerwie do dywizjonu haubic polowych Obrony Krajowej nr 43 we Lwowie[4].

1 lipca 1914 został zmobilizowany do armii austriackiej[2]. Na początku służby w pułku walczył na froncie wschodnim na linii Karpaty–Gorlice, Jarosław, Lublin, Brześć Litewski, a we wrześniu 1915 został skierowany na front włoski[3][2]. Na stopień podporucznika rezerwy został mianowany ze starszeństwem z 1 maja 1915, a na stopień porucznika rezerwy ze starszeństwem z 1 maja 1917. W 1916 jego oddziałem macierzystym był pułk haubic polowych Obrony Krajowej nr 43, a dwa lata później pułk artylerii polowej nr 143[5][6].

W sierpniu 1918 ciężko się rozchorował i przez trzy tygodnie leczono go w szpitalu polowym, a następnie w szpitalu we Lwowie[2]. Wbrew diagnozie lekarzy samowolnie opuścił szpital, aby walczyć w obronie Lwowa[2], w szeregach 5 pułku artylerii polowej. Na stanowisku oficera baterii wykazał się odwagą i rozwagą w podejmowaniu decyzji, kiedy nakazał skierować ogień kartaczy na pozycje nieprzyjaciela powstrzymując tym samym atak na Sygniówkę[3]. Poległ bohaterską śmiercią 12 stycznia 1919 pod Skniłowem, kiedy podczas walki postanowił wykonać kontratak na pozycje wroga celem odzyskania armat[7]. Za czyny te został w 1921 odznaczony pośmiertnie orderem „Virtuti Militari” V klasy[8].

Pochowano go na Cmentarzu Obrońców Lwowa[3][2].

Żonaty z Zofią z domu Pragłowska, bezdzietny.

Upamiętnienie

W okresie międzywojennym jego imię otrzymała jedna z ulic Lwowa[3], a na Uniwersytecie Lwowskim – w instytucie, w którym pracował – zawieszono jego portret[2].

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ a b Kolekcja ↓, s. 1.
  2. ↑ a b c d e f g h i j k l m n Kolekcja ↓, s. 3.
  3. ↑ a b c d e f Polak (red.) 1993 ↓, s. 231.
  4. ↑ a b Schematismus 1914 ↓, s. 355, 380.
  5. ↑ Ranglisten 1916 ↓, s. 148.
  6. ↑ Ranglisten 1918 ↓, s. 456, 504.
  7. ↑ Kolekcja ↓, s. 9.
  8. ↑ a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 43 z 27 grudnia 1921 roku, s. 1724.
  9. ↑ Bojczuk i Dusińska 2024 ↓, s. 291.
  10. ↑ M.P. z 1933 r. Nr 255, poz. 273 (ISAP) poz. 576, tu błędnie jako ś.p. dr Adam Wilusz.
  11. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. WBH. [dostęp 2021-01-14]..

Bibliografia

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya