Jēkabpils
| |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Powiat | |||||
| Burmistrz |
Raivis Ragainis | ||||
| Powierzchnia |
23 km² | ||||
| Wysokość |
10 m n.p.m. | ||||
| Populacja (2016) |
| ||||
| • liczba ludności |
24 146[1] | ||||
| • gęstość |
945,8 os./km² | ||||
| Nr kierunkowy |
652 | ||||
| Kod pocztowy |
5201–5206 | ||||
Położenie na mapie Łotwy  | |||||
 56°30′N 25°51′E/56,500000 25,850000
| |||||
| Strona internetowa | |||||
Jēkabpils (niem. Jakobstadt, pol. Jakubowo, Jakubów lub Jakobsztat) – miasto w południowej części Łotwy, siedziba novadsu, położone nad rzeką Dźwiną, po obu jej stronach, podzielone między Łatgalię (brzeg prawy) i Selonię (brzeg lewy), 9. według liczby mieszkańców miasto Łotwy, 26 965 mieszkańców (2004). Jēkabpils leży przy drodze krajowej nr 6 łączącej Rygę z Dyneburgiem. Miasto pełni głównie funkcje przemysłowe i handlowe.
Znajduje się tu stacja kolejowa Krustpils, węzeł linii Ryga – Dyneburg i Jełgawa – Rzeżyca.
Historia
Na terenach obecnego Jēkabpilsu w 1237 zakon kawalerów mieczowych wzniósł zamek Kreutzburg. Wykopaliska archeologiczne na terenie dawnego zamku potwierdzają, że w tym miejscu istniało dawniej centrum handlu i osada plemienia Łatgalów, jednego ze szczepów, od których wywodzą się Łotysze. Wokół zamku rozwinęła się osada Krustpilis. Podczas wojen polsko-szwedzkich w XVII wieku była ona często niszczona, jednak zawsze odbudowywana. W XVII wieku na tereny te przybyli z Rosji starowiercy. Prawa miejskie Jēkabpils otrzymał w 1670 od księcia Kurlandii i Semigalii Jakuba Kettlera. Z założeniem miasta wiąże się legenda o rysiu spotkanym w tych lasach przez księcia. Do dziś w herbie Jēkabpilsu widnieje to zwierzę. W 1683 w Jakobstadt urodziła się Marta Skowrońska, przyszła żona cara Piotra I i caryca Rosji Katarzyna I. W 1721 całe miasto przeszło pod władzę rosyjską.
W 1918 r. Jēkabpils i Krustpils znalazł się na terytorium niepodległej Republiki Łotewskiej, której niezależność ogłosiła w listopadzie 1918 r. Łotewska Rada Ludowa[2]. Niecały miesiąc później, 11 grudnia 1918 r., oba miasta zostały zajęte przez Armię Czerwoną - 29 listopada Rosja Radziecka rozpoczęła ofensywę, której celem było zajęcie ziem łotewskich i stworzenie Łotwy komunistycznej[3]. Jēkabpils i Krustpils pozostawały pod kontrolą Łotewskiej SRR do początku czerwca roku następnego. 4 czerwca zostały opanowane przez wojska estońskie, wspierające rząd łotewski[4]. Po zakończeniu wojny o niepodległość Łotwy Jēkabpils jeden z ważnych ośrodków suwerennej republiki. W 1962 Krustpilis i Jēkabpils połączyły się, tworząc jedno miasto.
Turystyka
Jēkabpils zachował swój oryginalny charakter miasta handlowego. W najstarszej części miasta zachowała się niska zabudowa z XVII i XVIII wieku, z wieloma małymi sklepikami. W wielokulturowym mieście znajduje się również wiele świątyń różnych wyznań.
Gospodarka
W mieście rozwinął się przemysł materiałów budowlanych, spożywczy, odzieżowy oraz elektrotechniczny[5]. Ponadto wyrabia się w mieście instrumenty muzyczne[5].
Miasta partnerskie
Miasta partnerskie Jēkabpils:[6]
Czerwionka-Leszczyny, Polska (27.06.2004)
Lida, Białoruś
Maardu, Estonia (16.02.2003)
Melle, Niemcy (5.09.1992)
Qaraçuxur, Azerbejdżan (16.08.2012)
Rakiszki, Litwa (11.03.2010)- Sokołów Podlaski, Polska (11.1992)
Ludzie związani z Jēkabpilsem
Przypisy
- ↑ «Latvijas iedzīvotāju skaits pašvaldībās pagastu dalījumā». pmlp.gov.lv. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-09-22)].
- ↑ T. Paluszyński, Walka o niepodległość Łotwy 1914-1921, Bellona, Warszawa 1999, s. 114.
- ↑ T. Paluszyński, Walka o niepodległość Łotwy 1914-1921, Bellona, Warszawa 1999, s. 134-135.
- ↑ T. Paluszyński, Walka o niepodległość Łotwy 1914-1921, Bellona, Warszawa 1999, s. 193.
- ↑ a b Jēkabpils, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-01-05].
- ↑ Twin Cities | Jekabpils novada pašvaldība [online], www.jekabpils.lv [dostęp 2021-12-30] (ang.).
Linki zewnętrzne
- Jakobsztat, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. III: Haag – Kępy, Warszawa 1882, s. 377.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.