Karkoszczonka

Karkoszczonka
Ilustracja
Przełęcz Karkoszczonka
Państwo

 Polska

Wysokość

723 m n.p.m.

Pasmo

Beskid Śląski, Karpaty

Sąsiednie szczyty

Beskid, Trzy Kopce

Położenie na mapie Beskidu Śląskiego
Mapa konturowa Beskidu Śląskiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Karkoszczonka”
Położenie na mapie Karpat
Mapa konturowa Karpat, blisko górnej krawiędzi po lewej znajduje się punkt z opisem „Karkoszczonka”
Ziemia49°43′29″N 18°59′31″E/49,724722 18,991944
Multimedia w Wikimedia Commons

Karkoszczonka (723 m n.p.m.) – głęboka przełęcz w Beskidzie Śląskim, między Trzema Kopcami (1082 m) na północy a Beskidkiem (860 m) na południu[1]. Poprzez tę przełęcz oraz Beskid Węgierski i Przełęcz Salmopolską Pasmo Klimczoka i Szyndzielni łączy się z pozostałą częścią Beskidu Śląskiego[2].

Opis

Jeśli pominąć Bramę Wilkowicką, jest Karkoszczonka najniższym punktem w wododziale Wisły (tu: Brennicy) i Soły (tu: Żylicy) na terenie Beskidu Śląskiego. Tym samym jest najniższym i najwygodniejszym przejściem między Szczyrkiem a Brenną, używanym zresztą przez miejscową ludność od wielu wieków[2].

Od strony wschodniej, ze Szczyrku, na przełęcz wyprowadza droga wiodąca doliną potoku Potoku Wilczego (Biła), natomiast od strony zachodniej, z Brennej Bukowej – droga wiodąca dolinką potoku Polczany[3]. Obie drogi w większej części są pokryte wąskim dywanikiem asfaltowym, jednak przejazd przez przełęcz jest zamknięty dla ruchu samochodowego (szlaban po stronie Brennej – droga leśna, w dyspozycji Administracji Lasów Państwowych). Co pewien czas pojawiają się w prasie informacje o zamiarach przebudowy tej drogi i jej otwarcia dla ruchu publicznego – na razie skutecznie przeciwstawiają się temu pomysłowi Lasy Państwowe, organizacje ekologiczne i zwyczajny brak środków.

Pochodzenie nazwy

Do niedawna przełęcz nazywano powszechnie „Skałką”, co związane było zapewne ze starą nazwą Klimczoka. Obecna nazwa została przeniesiona z dawnego osiedla pasterskiego na polanach opadających spod przełęczy na wschód, ku dolinie Biłej. Pochodzi od słowa „karkosze”, oznaczającego w góralskiej gwarze gałęzie, odrąbane ze ściętych drzew iglastych[2].

Wśród mieszkańców Szczyrku Biłej przełęcz zwana jest też czasem „Granicą”[potrzebny przypis]. Jest to odniesienie do granicznej funkcji grzbietu Beskidu Śląskiego, który rozdzielał w tym miejscu Żywiecczyznę, należącą aż do rozbiorów do Królestwa Polskiego (później: Galicję) od Księstwa Cieszyńskiego (części Górnego Śląska). Po II wojnie światowej biegła tym grzbietem granica województw krakowskiego i katowickiego, a także granica powiatów żywieckiego i cieszyńskiego (co ma miejsce również obecnie). Wspomniany grzbiet był również przez ponad dziewięć wieków granicą dwóch diecezji kościoła katolickiego w Polsce: krakowskiej i wrocławskiej. Jednocześnie jest naturalną granicą językową i etnograficzną (Brenna: strój górali śląskich, Szczyrk: strój górali żywieckich)[2].

Przez Karkoszczonkę biegnie granica między Brenną i Szczyrkiem[3]. Tuż pod samym siodłem przełęczy, po stronie doliny Wilczego Potoku, znajduje się schronisko turystyczne „Chata Wuja Toma”[4].

Szlaki turystyczne

Na przełęczy węzeł szlaków turystycznych:

szlak turystyczny żółty – do Brennej Bukowej (1,45 godz.)
szlak turystyczny żółty – do Szczyrku Centrum (50 min.)
szlak turystyczny czerwony – na Klimczok (1 godz.)
szlak turystyczny czerwony – na przełęcz Salmopolską (2,30 godz.) i dalej na Malinowską Skałę (4 godz.)[5]

Przypisy

  1. ↑ Geoportal. Mapa topograficzna [online] [dostęp 2023-05-22].
  2. ↑ a b c d Mirosław Barański, Beskid Śląski, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2007, s. 151, 165, 179, 204, 205, ISBN 978-83-89188-71-7.
  3. ↑ a b Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2023-06-06].
  4. ↑ Tomasz Biesik, Schroniska górskie dawniej i dziś. Beskid Mały i Beskid Śląski, Bielsko-Biała: Wyd. „Logos” Agnieszka Korzec-Biesik, 2013, s. 141–146, ISBN 978-83-925599-3-1.
  5. ↑ Beskid Śląski i Żywiecki. Mapa 1:50 000, Kraków: Compass, 2011, s. 2, ISBN 978-83-7605-084-3.
Przełęcze Beskidu Śląskiego

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya