Karol Borysowicz

Karol Borysowicz
Ilustracja
Około 1963 r.
Data i miejsce urodzenia

1 listopada 1886
Rozalmów, gubernia mohylewska, powiat klimowicki, gmina zabiełyszyńska

Data i miejsce śmierci

28 lutego 1967
Warszawa

Ojciec

Mieczysław Borysowicz

Matka

Maria Pulikowska

Żona

Lidia Gumińska (ur. 3/11 1894 w guberni mohylewskiej, zm. 12/9 1966 w Zalesiu Dolnym)

Dzieci

Zdzisław (1914) i Danuta Jagielska (1921–2015)

kapitan kapitan
Data i miejsce urodzenia

1 listopada 1886
Rozalmów

Data i miejsce śmierci

28 lutego 1967
Warszawa

Przebieg służby
Siły zbrojne

Armia Imperium Rosyjskiego
Wojsko Polskie

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa,
kampania wrześniowa

Odznaczenia
Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Brązowy za Długoletnią Służbę

Karol Borysowicz h. Dryja (ur. 1 listopada 1886 w majątku Rozalmów, gubernia mohylewska, powiat klimowicki, gmina zabiełyszyńska, zm. 28 lutego 1967 w Warszawie[a]) – ziemianin, przedsiębiorca, kapitan Wojska Polskiego, społecznik.

Życiorys

Dzieciństwo i młodość

Urodził się 1 listopada 1886 r. w Rozalmowie na obecnej granicy Białorusi i Rosji, jako czwarte dziecko Mieczysława i Marii z Pulikowskich. Matka zmarła 4 listopada 1893 r. Do dziesiątego roku życia otrzymywał nauki w domu. W 1896 r. został zabrany przez daleką krewną, Izabelę Trojanowską, do Petersburga i tu uczył się dalej do matury[b]. W 1905 r. rozpoczął studia prawa na uniwersytecie w Petersburgu. Rozruchy rewolucyjne spowodowały, że uniwersytet został zamknięty. Kontynuował studia w Krakowie, gdzie został przyjęty na wydział filozofii i prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego 26 października 1906 r., a następnie od 25 kwietnia 1908 r. na wydział prawa uniwersytetu w Dorpacie[c], gdzie obronił dyplom na wiosnę 1910 r.[1]

Po zakończeniu studiów zgłosił się ochotniczo w październiku w 1910 r. do odbycia służby wojskowej jako tzw. jednoroczny ochotnik[d] w Petersburgu i obóz letni w okolicy Smoleńska[2]. We wrześniu 1911 r. zakończył służbę wojskową ze stopniem oficerskim pierwszej rangi chorążego i wrócił do majątku rodzinnego Rozalmów, gdzie poświęcił się „pracy organicznej”[3].

W 1917 r. opuścił Rozalmów na zawsze, uciekając przed rewolucją. Jego ojciec Mieczysław opuścił Rozalmów pięć lat później[e] i przyjechał za nim do Polski.

II Rzeczpospolita i PRL

W II RP, w latach 1920–1932, był zawodowym oficerem stacjonującym najpierw w Dęblinie, a potem w Poznaniu, awansując do stopnia kapitana. Brał czynny udział w wojnie polsko-bolszewickiej i II wojnie światowej[4]. Po upadku kampanii wrześniowej postanowił nie pójść do niewoli i kontynuował walkę w podziemiu. Kilka razy uniknął aresztowania. 1 kwietnia 1943 r. Gestapo nie zastało go w mieszkaniu w Warszawie, ale zaaresztowało jego żonę Lidię i zięcia dra Stanisława Jagielskiego. Zostali osadzeni w obozie koncentracyjnym w Auschwitz[f]. Po II wojnie światowej, aż do śmierci, mieszkał wraz z żoną, córką i zięciem w Zalesiu Dolnym pod Warszawą. Zmarł 28 lutego 1967 r. w szpitalu w Warszawie[5]. Spoczywa na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 230-3-18,19)[6].

Ziemianin i przedsiębiorca

  • W 1912–1913 r. uruchomił w swoim majątku Rozalmów własną cegielnię i wybudował fabrykę przetwórstwa. Maszyny sprowadził z Niemiec, motor z Ursusa[g][7].
  • Wyroby rozalmowskie zostały odznaczone złotym medalem na Wystawie Przemysłowo-Ogrodniczej w Petersburgu w 1913 r.
  • W 1932 r., po odejściu z czynnej służby wojskowej, poznał i zaprzyjaźnił się[h] z Romanem Żurowskim i rozpoczął współpracę. W 1935 r. został wspólnikiem firmy Leszczków Sp. z o.o. i doprowadził do współpracy pomiędzy firmami Leszczków Żurowskich (produkcja samodziałów) i Milanówek Witaczków (produkcja wyrobów jedwabiu). Założył sklepy firmowe w Poznaniu, Warszawie i dopomógł otworzyć 10 sklepów firmowych w innych polskich miastach.
  • 19 listopada 1946 r. z wdową po Romanie Żurowskim, Karoliną Żurowską i inż. Janem Szpunarem (dyr ds. technicznych w Leszczkowie) założył firmę „Leszczków”, Wytwórnia Tkanin – Spółka z o.o. w Łowiczu[8] i uruchomił produkcję samodziałów w Łowiczu i Czechowicach, przywiózłszy krosna z fabryki z Leszczkowie. Objął stanowisko prezesa zarządu. Po kilku latach dochodowej działalności firma została upaństwowiona 28 czerwca 1950 r. i przejęta przez Cepelię[9].

Rodzina

Karol Borysowicz z żoną Lidią, córką Danutą, zięciem dr Stanisławem Jagielskim (1915–1997) i wnukami Jackiem (1942–2020) i Itą (1944)

9 listopada 1914 r. ożenił się z Lidią Gumińską (3/11 1894 – 12/9 1966) h. Junosza[i], z którą miał dwoje dzieci Zdzisława, architekta, po wojnie zamieszkałego w Anglii i Danutę, artystę-malarkę, absolwentkę ASP w Warszawie, która wyszła za mąż za Stanisława Jagielskiego, lekarza kardiologa i zamieszkała w Zalesiu Dolnym k. Warszawy.

Miał starszego brata Konstantego, który był lekarzem i dwie siostry Helenę Rymaszewską i Eugenię (Zenię) Mackiewiczową oraz młodszego brata Władysława, który zmarł jako niemowlę.

Przyrodni brat matki, Aleksander Pulikowski, geograf, zamieszkał w Petersburgu. Atlas geograficzny jego autorstwa przez szereg lat służył wszystkim szkołom Cesarstwa Rosji. Był też wychowawcą jednego z wielkich książąt Romanowów.

Działalność społeczna

Widział w pracy organicznej szansę uratowania polskości na ziemi Białoruskiej[10]. Marzył o uprzemysłowieniu Rozalmowa, budowie szkoły ogrodniczo-rolniczej, stworzeniu ośrodka oświaty i uspołecznieniu chłopów[11][j].

Przyczynił się do rozwoju kultury białoruskiej odrębnej od obecnej kultury rosyjskiej:

Twórczość

Pamiętniki i poezja[13].

Ordery i odznaczenia

Uwagi

  1. ↑ Daty urodzin i śmierci z nagrobka na Starych Powązkach.
  2. ↑ Przyrodni brat jego matki Aleksander Pulikowski, znany geograf, generał carski, mieszkający w Petersburgu, chciał go zapisać do Korpusu Paziów. Jednak ojciec się nie zgodził, by został „lakejem Romanowów”.
  3. ↑ Obecna Estonia.
  4. ↑ Szkoła średnia, dobry stan zdrowia i zdany egzamin pozwalały skrócić służbę do roku, mieszkać poza koszarami (za własne pieniądze) i – po zdaniu egzaminu – awansować na chorążego rezerwy (zobacz życiorys Władysława Andersa, który też w ten sam sposób odbył służbę wojskową w Carskiej Rosji).
  5. ↑ Stefan Karpienka, syn chrzestny Mieczysława Borysowicza, wykształcony przez niego na nauczyciela, po rewolucji został komisarzem powiatowym w Klimowiczach i odwdzięczył się swojemu ojcu chrzestnemu chroniąc go przed więzieniem.
  6. ↑ Dr Stanisław Jagielski był przeniesiony do obozu w Płaszowie. Lidię Borysowicz przeniesiono do Ravensbrück, skąd dostała się do Szwecji dzięki akcji Szwedzkiego Czerwonego Krzyża białe Aautobusy. Po rekonwalescencji wróciła do Polski.
  7. ↑ Sady własne i okoliczne dawały bogate plony. Jednak koszt transportu (najbliższa stacja kolejowa to Rosławl odległy o 75 km) powodował, że ogrodnictwo było mało opłacalne.
  8. ↑ Romana Żurowski, przeczuwając rychłą śmierć, w grypsie z Pawiaka w marcu 1943 r. prosił go o opiekę nad jego żoną i dziećmi.
  9. ↑ Dziadek Józef Pulikowski, miał dwie żony. Był prapradziadkiem Lidii Gumińskiej, która jest jego potomkiem w prostej linii z pierwszego małżeństwa. Dziadkiem Karola Borysowicza z drugiej żony, którą poślubił mając 70 lat. Po roku urodziły się bliźniaki, w tym Maria Pulikowska.
  10. ↑ Okoliczna ludność nie dowierzała jego pomysłom i komentowała: „Młodszy pan Borysowicz uczciwy człowiek, ale wielki fantasta” (Bibliografia poz. #2, s. 68.).
  11. ↑ Po rewolucji Prezes Rządu Białoruskiego.

Przypisy

  1. ↑ Bibliografia poz. #2, s. 5, 31, 40.
  2. ↑ Bibliografia poz. #2, s. 60.
  3. ↑ Bibliografia poz. #2 #2, s. 55, 60, 65.
  4. ↑ Bibliografia #3.
  5. ↑ Bibliografia poz. #2 #5, s. 34-35, 41.
  6. ↑ Cmentarz Stare Powązki: LIDIA BORYSOWICZ, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2019-05-08].
  7. ↑ Bibliografia poz. #2, s. 80.
  8. ↑ Akt Notarialny Notariusz dr. Leon Wolf, Biuro Notarialne Sądu Grodzkiego w Bielsku.
  9. ↑ Monitor Polski, 1950 r., Nr A-82/poz. 972, s. 678.
  10. ↑ Bibliografia poz. #2, s. 69.
  11. ↑ Bibliografia poz. #2, s. 67.
  12. ↑ a b Bibliografia poz. #2, s. 84.
  13. ↑ Bibliografia poz. #2.
  14. ↑ a b c Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest? Uzupełnienia i sprostowania. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1939, s. 25. [dostęp 2021-07-02].

Bibliografia

  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, Warszawa: nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, 1880–1914, tom IX, s. 828, tom XV, cz. 2, s. 551.
  • Karol Borysowicz, Pamiętniki z lat 1893–1914. Życie codzienne w polskim dworze kresowym – Rozalmów na Białorusi, 1944 r., maszynopis 1965 r., s. 97, ZNiO, dział rękopisów.
  • Karol Borysowicz, W 1939 r. służba wojskowa na Kresach Wschodnich i obrona Warszawy, 1944 r, s. 18, ZNiO, dział rękopisów.
  • Karol Borysowicz, Oświadczenie, podpis poświadczony notarialnie, 3 lipca 1962 r.
  • Karol Borysowicz, Leszczków Wspomnienia, 1966, s. 44, ZNiO, dział rękopisów.
  • Andrzej Włodarek, Klementyna Żurowska [w:] Z Leszczkowa w świat, Kraków 2014.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya