1886
Ten artykuł od 2021-05 wymaga zweryfikowania podanych informacji.
Rządzący państwami w 1886
Wydarzenia w Polsce
- 28 stycznia – w warszawskiej Cytadeli stracono Stanisława Kunickiego, współzałożyciela I Proletariatu.
- 27 lutego – Julius Dinder jako pierwszy od czasów średniowiecza nie-Polak został arcybiskupem poznańsko-gnieźnieńskim.
- 1 kwietnia – we Wrocławiu odkryto tzw. skarb zakrzowski. W piaskowni we wrocławskiej dzielnicy Zakrzów w trakcie wydobywania piasku natrafiono na komorę grobową pochodzącą z IV w. n.e., w której obok zwłok kobiety i mężczyzny znalezione zostały przedmioty pochodzące z Imperium rzymskiego.
- 17 kwietnia – wielki pożar zniszczył doszczętnie zabudowę Stryja w Galicji.
- 26 kwietnia – na terenie zaboru pruskiego utworzono Komisję Kolonizacyjną. Komisja Kolonizacyjna otrzymała budżet w wysokości 100 000 marek, i miała za zadanie wykupić polską własność (polskich ziem), i rozparcelować ją wśród Niemców.
- 14 maja – 9 osób zginęło w wyniku przejścia trąby powietrznej nad Krosnem Odrzańskim.
- 18 maja – oddano do użytku szpital psychiatryczny w Rybniku.
- 28 maja – otwarto dworzec kolejowy Brześć Centralny.
- 2 lipca – objawienie Maryjne w Przyłękowie.
- 3 lipca – uruchomiono warszawski wodociąg wraz ze Stacją Filtrów i Stacją Pomp Rzecznych.
- 2 września – w warszawskim dzienniku Słowo ukazał się ostatni odcinek powieści Potop Henryka Sienkiewicza.
- W październiku uruchomiono Opalenicką Kolej Wąskotorową (Najstarsza w wielkopolsce).
- Powstanie Łódzkiego Towarzystwa Lekarskiego w Łodzi.
Wydarzenia na świecie
- 7 stycznia – Charles de Freycinet został po raz trzeci premierem Francji.
- 29 stycznia – Karl Friedrich Benz opatentował automobil.
- Styczeń-marzec – w 3 amerykańskich miastach (Nowym Jorku, Saint Louis i Nowym Orleanie) rozegrano pierwszy mecz o tytuł mistrza świata w szachach.
- 6 lutego – niemiecki chemik Clemens Winkler odkrył pierwiastek chemiczny german.
- 2 i 3 marca – Charków: Józef Piłsudski wziął udział w studenckich demonstracjach z okazji 25. rocznicy uwłaszczenia, znajdując się potem wśród ponad 150 zatrzymanych przez policję carską.
- 24 marca – Imperium Osmańskie przekazało Bułgarii zwierzchnictwo nad prowincją Rumelia Wschodnia.
- 29 marca – Wilhelm Steinitz został pierwszym mistrzem świata w szachach.
- 3 kwietnia – austriacki astronom Johann Palisa odkrył planetoidę (256) Walpurga.
- 5 kwietnia – astronom Johann Palisa odkrył planetoidę (257) Silesia.
- 6 kwietnia – Vancouver otrzymało prawa miejskie.
- 19 kwietnia – Jamestown w stanie Nowy Jork otrzymało prawa miejskie.
- Maj – w Chicago rozpoczął się strajk robotników występujących przeciwko obniżkom płac, zakończony zamieszkami na Haymarket Square. Zginął wówczas jeden policjant, a siedemdziesięciu demonstrantów raniono. Dla upamiętnienia tych wydarzeń obradujący w Paryżu w 1890 kongres założycielski Drugiej Międzynarodówki wybrał 1 maja jako dzień corocznych obchodów święta robotniczego.
- 1 maja – kulminacja strajku robotników w Chicago w kampanii na rzecz 8-godzinnego dnia pracy.
- 3 maja – koniec strajku w fabryce maszyn rolniczych McCormick w Chicago (błędnie podawaną datą jest 1 maja).
- 4 maja:
- niemiecki astronom Robert Luther odkrył planetoidę (258) Tyche.
- w wyniku wybuchu bomby rzuconej w stronę policjantów przez nieznanego sprawcę podczas demonstracji robotniczej w Chicago zginęło 12 osób.
- 8 maja – w Atlancie farmaceuta John S. Pemberton rozpoczął sprzedaż wymyślonego przez siebie napoju, zwanego Coca-Colą.
- 9 maja – Dimitrios Walwis został premierem Grecji.
- 12 maja – po procesie w Lipsku Józef Ignacy Kraszewski został skazany na 3,5 roku twierdzy za szpiegostwo na rzecz Francji.
- 17 maja – założono szkocki klub piłkarski Motherwell F.C.
- 22 maja – król Portugalii Karol I ożenił się z Amelią Orleańską.
- 2 czerwca – w Białym Domu odbył się ślub prezydenta USA Grovera Clevelanda z Frances Folsom.
- 3 czerwca – Pedro Alejandrino del Solar został premierem Peru.
- 5 czerwca – Andrés Avelino Cáceres został po raz drugi prezydentem Peru.
- 10 czerwca – w wyniku wybuchu wulkanu Tarawera na nowozelandzkiej Wyspie Północnej zginęły 153 osoby.
- 13 czerwca – Otto I został królem Bawarii.
- 22 czerwca – św. Kamil de Lellis został ogłoszony przez papieża Leona XIII patronem wszystkich chorych i szpitali.
- 28 czerwca:
- pierwszy pociąg osobowy wyruszył z Montrealu i 4 lipca dotarł do Port Moody w Kolumbii Brytyjskiej nowo zbudowaną Koleją Transkanadyjską.
- niemiecki astronom Christian Peters odkrył planetoidę (259) Aletheia.
- 3 lipca – w Mannheim, na Ringstraße zaprezentowano pierwszy prototyp współczesnego samochodu: trzykołowy automobil z silnikiem spalinowym i elektrycznym zapłonem Benz Patent-Motorwagen Nummer 1, konstrukcji Karla Benza.
- 20 lipca – w Wielkiej Brytanii upadł trzeci rząd Williama Ewarta Gladstone’a.
- 24 lipca – Gottlieb Daimler zbudował samochód: czteroosobowy pojazd, stylizowany na karocę, z jednocylindrowym silnikiem o mocy 1,1 KM montowanym pod tylnym siedzeniem. Samochód rozwijał szybkość maksymalną 16 km/godz.
- 25 lipca – w Wielkiej Brytanii powstał drugi rząd lorda Salisbury’ego.
- 31 sierpnia – Charleston zostało niemal całkowicie zniszczone wskutek trzęsienia ziemi.
- 4 września – w Stanach Zjednoczonych zakończyła się ostatnia wojna z Indianami. Były to walki z Apaczami dowodzonymi przez Geronimo.
- 9 września – konwencja berneńska o ochronie dzieł literackich i artystycznych.
- 13 września – założono American Philatelic Society, największe stowarzyszenie filatelistów na świecie.
- 7 października – Hiszpania zniosła niewolnictwo na Kubie.
- 28 października – w Nowym Jorku odsłonięto Statuę Wolności.
- 31 października – w Porto otwarto Most Ludwika I.
- 11 grudnia – Arsenal F.C. (wówczas występujący pod nazwą Dial Square) rozegrał swój pierwszy mecz, pokonując 6:0 drużynę Eastern Wanderers.
- 28 grudnia – Amerykanka Josephine Cochrane opatentowała pierwszą działającą zmywarkę do naczyń.
- W Szwajcarii Julius Maggi rozpoczął produkcję i sprzedaż Maggi-Würze.
- W Niemczech powstał pierwszy samochód, zbudowali go Wilhelm Maybach i Gottlieb Daimler, lecz powszechnie uważa się, że pierwszy samochód zbudował Karl Friedrich Benz.
- Walter Goodall George ustanowił rekord świata w biegu na 1 milę wynikiem 4 min 12 i ¾ s.
Urodzili się
- 3 stycznia:
- John Gould Fletcher, amerykański poeta (zm. 1950)
- Josephine Hull, amerykańska aktorka (zm. 1957)
- 6 stycznia – Stefan Rosental, polski neurolog, psychiatra pochodzenia żydowskiego (zm. 1917)
- 8 stycznia – Edmund Baranowski, polski farmaceuta, samorządowiec, polityk, poseł na Sejm RP (zm. 1939)
- 12 stycznia – Tadeusz Ruge, polski major saperów, inżynier budowlany, polityk, komisaryczny prezydent Poznania (zm. 1939)
- 14 stycznia – Hugh Lofting, amerykański pisarz brytyjskiego pochodzenia (zm. 1947)
- 16 stycznia – Antoni Balcar, polski działacz gospodarczy, narodowy i społeczny, poseł do Sejmu Śląskiego II kadencji (zm. 1961)[1]
- 17 stycznia – Juliusz Poniatowski, polski ekonomista, polityk, minister rolnictwa, wicemarszałek Sejmu (zm. 1975)
- 30 stycznia – Włodzimierz Laskowski, polski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1940)
- 31 stycznia – Maksym Gorlicki, święty męczennik prawosławny, rozstrzelany na dziedzińcu więzienia w Gorlicach (zm. 1914)
- 10 lutego – Jerzy Szaniawski, polski dramaturg, felietonista i pisarz (zm. 1970)
- 13 lutego – Roman Ślaski, polski działacz niepodległościowy, prezydent Lublina (zm. 1963)
- 15 lutego – Dick Bergström, szwedzki żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1952)
- 16 lutego – Beata Rank, psychoanalityczka (zm. 1967)
- 17 lutego:
- Ferdynand González Añón, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1936)
- Ingeborg Hansen, duńska prawniczka i polityczka (zm. 1954)
- Natalia Steinowa, polska działaczka niepodległościowa, feministka (zm. 1964)
- 20 lutego – Frano Gjini, albański biskup katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1948)
- 23 lutego – Roman Kordys, polski taternik i alpinista, działacz na rzecz turystyki i narciarstwa, prawnik, dziennikarz (zm. 1934)
- 26 lutego – Włodzimierz Konieczny, polski rzeźbiarz, grafik, ilustrator, poeta (zm. 1916)
- 27 lutego – Hugo Black, amerykański prawnik, polityk, senator ze stanu Alabama (zm. 1971)
- 28 lutego:
- Arthur Ahnger, fiński żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1940)
- Frank Bede-Smith, australijski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1954)
- 1 marca – Oskar Kokoschka, austriacki malarz, poeta i grafik (zm. 1980)
- 2 marca – Kazimierz Jan Piątek, polski kapitan, żołnierz Legionów (zm. 1915)
- 4 marca – Kazimierz Świtalski, premier Polski (zm. 1962)
- 5 marca – Paschalis Fortuño Almela, hiszpański franciszkanin, męczennik (zm. 1936)
- 8 marca – Edward Calvin Kendall, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1972)
- 11 marca – Edward Śmigły-Rydz, marszałek Polski (zm. 1941)
- 12 marca – Vittorio Pozzo, włoski trener piłkarski (zm. 1968)
- 26 marca – Alfons Górnik, polski prawnik, polityk, prezydent Katowic (zm. 1939)
- 27 marca:
- Siergiej Kirow, radziecki działacz komunistyczny (zm. 1934)
- Ludwig Mies van der Rohe, architekt niemiecki, działający również w Stanach Zjednoczonych (zm. 1969)
- 30 marca – Jan Chodorowski, polski oficer, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. 1917 lub 1918)
- 31 marca – Tadeusz Kotarbiński, polski filozof (zm. 1981)
- 3 kwietnia:
- Stefan Aleksander Okrzeja, polski działacz robotniczy (zm. 1905)
- Władysław Tatarkiewicz, polski filozof, historyk filozofii i sztuki (zm. 1980)
- 9 kwietnia – Józef Lesiecki, polski taternik, narciarz wysokogórski, ratownik tatrzański, artysta rzeźbiarz (zm. 1914)
- 10 kwietnia – Leon Wetmański, polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy płocki, błogosławiony (zm. 1941)
- 15 kwietnia – Tadeusz Kutrzeba, polski generał, historyk (zm. 1947)
- 16 kwietnia – Helena Świtalska, polska nauczycielka, doktor matematyki (zm. 1945)
- 23 kwietnia – Adele Blood, amerykańska aktorka (zm. 1936)
- 24 kwietnia – Zygmunt Klemensiewicz, polski fizyk, chemik i taternik (zm. 1963)
- 25 kwietnia – Teofil Bromboszcz, polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy katowicki (zm. 1937)
- 2 maja – Gottfried Benn, niemiecki lekarz, pisarz i eseista (zm. 1956)
- 15 maja – Per Bergman, szwedzki żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1950)
- 17 maja – Alfons XIII, król Hiszpanii (zm. 1941)
- 20 maja – Erik Lindqvist, szwedzki żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1934)
- 25 maja – Leopold Połoszynowicz, polski oficer (zm. 1948)
- 26 maja – Al Jolson, amerykański pianista, autor piosenek, aktor i komik (zm. 1950)
- 4 czerwca – Halvor Hansson, norweski generał (zm. 1956)
- 6 czerwca:
- Henryk Bekker, żydowski działacz polityczny i społeczny, przewodniczący Judenratu w getcie lubelskim (zm. 1942)
- Paul Dudley White, amerykański kardiolog (zm. 1973)
- 7 czerwca – Henri Coandă, rumuński inżynier i konstruktor lotniczy (zm. 1972)
- 18 czerwca:
- Anna Byczkowa, rosyjska komunistka, rewolucjonistka, działaczka gospodarcza i państwowa (zm. 1985)
- George Mallory, brytyjski alpinista, himalaista (zm. 1924)
- David Meredith Seares Watson, brytyjski zoolog, paleontolog (zm. 1973)
- Alexander Wetmore, amerykański ornitolog, paleontolog (zm. 1978)
- 26 czerwca:
- 29 czerwca:
- Ada Sari, polska śpiewaczka operowa (sopran koloraturowy), aktorka, pedagog (zm. 1968)
- William Fielding Ogburn, amerykański socjolog i statystyk (zm. 1959)
- Robert Schuman, jeden z ojców UE, premier i minister spraw zagranicznych Francji (zm. 1963)
- 1 lipca – Icchak Kacenelson, żydowski poeta i dramaturg tworzący w języku jidysz i hebrajskim (zm. 1944)
- 4 lipca – Jerzy Hulewicz, polski pisarz, teoretyk sztuki, grafik i malarz (zm. 1941)
- 8 lipca – Karol Rudolf, polski generał, prawnik, polityk, działacz sportowy (zm. 1952)
- 11 lipca – Boris Grigorjew (ros. Борис Дмитриевич Григорьев), rosyjski malarz (zm. 1939)
- 23 lipca – Władysław Szafer, polski botanik, profesor UJ (zm. 1970)
- 2 sierpnia – Alfred Fiderkiewicz, polski działacz ruchu robotniczego, polityk, prezydent Krakowa (zm. 1972)
- 4 sierpnia – Dominik Jędrzejewski, polski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1942)
- 17 sierpnia – Stefan Bryła, polski inżynier, pionier spawalnictwa, polityk (zm. 1943)
- 24 sierpnia – Einar Torgersen, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1946)
- 25 sierpnia – Helena Sierakowska, polska arystokratka, działaczka społeczna (zm. 1939)
- 26 sierpnia – Zefiryn Namuncurá, Indianin Mapucze, salezjanin, błogosławiony katolicki (zm. 1905)
- 27 sierpnia – Angela Piskernik, austriacko-jugosłowiańska botaniczka (zm. 1967)
- 29 sierpnia – Ernest Cieślewski, polski pilot, podpułkownik (zm. 1942)
- 11 września – Jerzy Kossak, polski malarz, syn Wojciecha Kossaka (zm. 1955)
- 13 września – Robert Robinson, brytyjski chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1975)
- 14 września:
- Helena Bursche, polska nauczycielka, działaczka społeczna (zm. 1975)
- Stanley Ketchel, amerykański bokser pochodzenia polskiego (zm. 1910)
- 16 września – Marian Żółkiewski, polski oficer, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. ?)
- 19 września – January Sánchez Delgadillo, meksykański duchowny katolicki, męczennik, święty (zm. 1927)
- 22 września – Michał Gierlotka, polski górnik, działacz narodowy (zm. 1921)[3]
- 26 września – Wacław Głazek, polski inżynier, prezydent Łodzi (zm. 1941)
- 29 września – Ludwik Trznadel, polski oficer, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. ?)
- 30 września – Jerzy Maślanka, polski taternik, alpinista, inżynier (zm. 1961)
- 6 października – Leopold Marcin Karasiński, polski architekt (zm. 1952)
- 7 października:
- Kurt Schmitt, niemiecki ekonomista, działacz nazistowski (zm. 1950)
- Maksymilian Wilimowski, polski lekarz chirurg, doktor medycyny, działacz narodowy (zm. 1951)
- 9 października – Otto Karl Renoldi, niemiecki generał, główny lekarz 6 Armii (zm. 1967)
- 10 października – Anna Gruszecka, polska lekarz psychiatra (zm. 1966)
- 12 października – Karl Dane, duński aktor (zm. 1934)
- 16 października – Dawid Ben Gurion, żydowski polityk, pierwszy premier Izraela (zm. 1973)
- 18 października – Helena Boguszewska, polska pisarka (zm. 1978)
- 20 października – Jan Kanty Lorek, polski duchowny katolicki, biskup sandomierski (zm. 1967)
- 1 listopada – Hermann Broch, austriacki pisarz (zm. 1951)
- 2 listopada – Maria Zandbang, polska amazonka, jedna z prekursorek jeździectwa kobiecego w Polsce (zm. 1972)
- 3 listopada – Hans Næss, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1958)
- 5 listopada – Anna Makandina, rosyjska mniszka prawosławna (zm. 1938)
- 13 listopada – Jerzy Lande, prawnik, profesor, fotografik, taternik (zm. 1954)
- 15 listopada – Ferdynand Sznajdrowicz, ksiądz, proboszcz Parafii św. Bartłomieja w Lipowej w latach 1924–1940 (zm. 1940)
- 19 listopada:
- Fernand Crommelynck, belgijski dramaturg (zm. 1970)
- Sigurd Holter, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1963)
- 29 listopada – Marian Leopold Słonecki, polski malarz, konserwator dzieł sztuki (zm. 1969)
- 5 grudnia:
- Henryk Hescheles, polski dziennikarz, pisarz, tłumacz, krytyk literacki i teatralny pochodzenia żydowskiego (zm. 1941)
- Rose Wilder Lane, amerykańska pisarka, dziennikarka (zm. 1968)
- Karol Mikołaj Radziwiłł, polski ziemianin, major (zm. 1968)
- 9 grudnia – Antoni Szuszkiewicz, polski oficer, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. 1979)
- 15 grudnia – Wanda Krahelska, działaczka Polskiej Partii Socjalistycznej, członkini Organizacji Bojowej PPS, współtwórczyni Rady Pomocy Żydom „Żegota” (zm. 1968)
- 21 grudnia – Jan Szkuta, major kawalerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, komisaryczny burmistrz Pucka (zm. 1937)
- 24 grudnia – Jan Reliszko, polski oficer, kawaler Virtuti Militari (zm. 1937)
- 29 grudnia – Arthur Wilson, brytyjski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1917)
- data dzienna nieznana:
- Szymon Qin Chunfu, chiński męczennik, święty katolicki (zm. 1900)
- Dawid Remez, izraelski polityk (zm. 1951)
- Anna Wang, chińska męczennica, święta katolicka (zm. 1900)
Zmarli
Święta ruchome
- Tłusty czwartek: 4 marca
- Ostatki: 9 marca
- Popielec: 10 marca
- Niedziela Palmowa: 18 kwietnia
- Pamiątka śmierci Jezusa Chrystusa: 18 kwietnia
- Wielki Czwartek: 22 kwietnia
- Wielki Piątek: 23 kwietnia
- Wielka Sobota: 24 kwietnia
- Wielkanoc: 25 kwietnia
- Poniedziałek Wielkanocny: 26 kwietnia
- Wniebowstąpienie Pańskie: 3 czerwca
- Zesłanie Ducha Świętego: 13 czerwca
- Boże Ciało: 24 czerwca
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Jan Kantyka, Władysław Zieliński (red.), Śląski słownik biograficzny, t. 2, Katowice: Śląski Instytut Naukowy, 1979, s. 14–15 (pol.).
- ↑ Al von Ruff; ISFDB team: Summary Bibliography: Max Odoy. www.isfdb.org. [dostęp 2025-01-26]. (ang.).
- ↑ Urszula Rzewiczok (red.), Patronowie katowickich ulic i placów, wyd. 2, Katowice: Muzeum Historii Katowic, 2013, s. 92, ISBN 978-83-87727-38-3 (pol.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.