Kisiel

Zobacz też: inne znaczenia.
Kisiel na zakwasie z płatków owsianych i chleba żytniego
Kisiel owocowy (przygotowany jako napój)
Kisiel mleczny

Kisiel – zestalana na zimno[1], potrawa o konsystencji gęstego żelu.

Kisiele wytwarza się ze zbóż (owsa, żyta, pszenicy), grochu, owoców lub mleka[2].

Kisiele zbożowe znane były 9 tys. lat temu w starożytnej Anatolii i Mezopotamii, są wzmiankowane w tekstach sumeryjskich i akadyjskich[2]. W czasach starożytnych kisiel owsiany przygotowano przez fermentację mleka owsianego[2].

Owsiany, żytni lub pszenny kisiel był na terenach wschodnioeuropejskich potrawą codzienną, ale też rytualną, spożywaną podczas uczt pogrzebowych (Rosja)[2]. Kisiel taki, o rzadkiej, płynnej postaci jest tożsamy ze staropolskim żurem[3][4].

W dawnej kuchni polskiej kisielami (kisielicami) nazywano gęste zupy (breje) przyrządzane na żelatynie z ryb[5]. Potrawy te były przeważnie kwaśne lub sfermentowane (np. przygotowywane na żurze lub zakwasie), czasem dosładzane i barwione owocami lub sokami z owoców[5]. Spożywano je w czasie postu[5]. W kuchni francuskiej znana była podobna potrawa, zwana gelée – był to owocowy galaretko-kisiel przygotowywany z żelatyny na bazie odpadków rybnych[2]. Znane współcześnie kisiele owocowe zestalane skrobią ziemniaczaną spopularyzowały się na terenach rosyjskich pod koniec XIX[2] lub na początku XX wieku – wraz z rozprzestrzenieniem się uprawy ziemniaka[6]. Jako że nie wymagają one fermentacji, są łatwiejsze w przygotowaniu, co przyczyniło się do ich popularności[2].

Przykłady

Podobne potrawy

W północno-zachodnim Shanxi i w Mongolii Wewnętrznej, popularna jest fermentowana „owsianka” z prosa, czasem prosa i ryżu, nazywana 酸粥 (jin: cjy ( odsłuchaj)). Najpierw ziarna namacza się by umożliwić im fermentację. Odsączony później płyn służy jako napój zwany 酸米湯 (jin: cjy ( odsłuchaj)). Powstała zbożowa papka podawana jest z chińskimi kiszonkami, takimi jak rzepa, marchew, rzodkiew i seler. Gdy jest smażona w ruchu, nazywana jest 炒酸粥 (cjy ( odsłuchaj)). Gotowana na parze do stałej postaci znana jest jako 酸撈飯 (cjy ( odsłuchaj))[10][11][12][13][14][15].

Pośród innych potraw spokrewnionych z kisielem wymienić można: pudding ryżowy, flummery (kuchnia brytyjska), Haferschleim (Niemcy), lokum (Turcja), polentę (Włochy) oraz mamałygę (kraje wschodnioromańskie)[2].

Zobacz też

Informacje w projektach siostrzanych
 Multimedia w Wikimedia Commons
 Cytaty w Wikicytatach
 Definicje słownikowe w Wikisłowniku

Przypisy

  1. ↑ „3.3 Desery zestalane na zimno”. W: Małgorzata Konarzewska: Technologia gastronomiczna z towaroznawstwem: podręcznik do nauki zawodu kucharz w technikum i szkole policealnej. T. 3. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2013, s. 88. ISBN 978-83-02-14080-8.
  2. ↑ a b c d e f g h „8.4.1 Technological Features of The Production of Concentrates of Desserts — Kissels”. W: Inna Vladimirovna Simakova, Victoria Nikolaevna Strizhevskaya, Roman Lvovich Perkel, Galina Yuryevna Rakhmanova: Global Production and Consumption of Fast Food and Instant Concentrates. s. 217–218. OCLC 1227864390. (ang.).
  3. ↑ „Kisiel”. W: Zygmunt Gloger: Encyklopedia staropolska.
  4. ↑ „żur”. W: Aleksander Brückner: Słownik etymologiczny języka polskiego.
  5. ↑ a b c „Kisiel z owoców (wiśni, malin, truskawek itd.)”. W: Kanon kuchni polskiej: kuchnia polska: tradycja, teraźniejszość, wspólnota. Karol Krajewski (redakcja), Jarosław Dumanowski i Maciej Nowicki (wybór na podstawie). Warszawa: Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi, grudzień 2019, s. 248–249. ISBN 978-83-956204-0-9.
  6. ↑ a b c d Шангина Изабелла Иосифовна, ''Кисель'', Rosyjskie Muzeum Etnograficzne [dostęp 2020-01-28] [zarchiwizowane 2020-01-28] (ros.). [Uwaga: artykuł w sekcji Материалы по этнографии: Русские народные праздники и обряды: Межсезонные обряды и обычаи, nie mylić ze skróconą wersją w sekcji Материалы по этнографии: Глоссарий]
  7. ↑ Natalia Khanova, ''Rhubarb kissel – a peasant dessert fit for a king'', Rossiyskaya Gazeta (cop.) / Russia Beyond, 10 listopada 2016 [dostęp 2023-01-12] (ang.).
  8. ↑ „Kisiel owsiany” kuchnia-polska.net [dostęp 19 grudnia 2015].
  9. ↑ Kisiel z owsa (owsiany). [w:] Lista produktów tradycyjnych (woj. lubelskie) [on-line]. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 2015. [dostęp 2020-01-28].
  10. ↑ 赵喜荣: 东拉西扯唠酸粥（二）. [w:] 府谷故事 [on-line]. 府谷县委史志研究室, 2023-06-05. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-08-27)].
  11. ↑ 若希: 可口的烂腌菜. [w:] 鄂尔多斯日报 [on-line]. 2022-11-29. s. 6. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-08-25)].
  12. ↑ 杜洪涛: 准格尔的酸味. [w:] 內蒙古日報 [on-line]. 2022-11-07. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-08-21)].
  13. ↑ =魏二保, 王二永: 府谷酸捞饭、酸稀粥、酸米汤，只属于我们府谷人的味道. [w:] 府谷报 [on-line]. 府谷县融媒体中心, 2018-01-18.
  14. ↑ 闫桂兰: 准格尔的酸粥！口水直流. [w:] 右读 (via: 准格尔旗发布) [on-line]. 2019-01-13.
  15. ↑ 邢向东, 王兆富: 吴堡方言调查研究. 中华书局, 2014, s. 43, 44, 48, 51, 61, 150.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya