Kiszewo

Kiszewo
wieś
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Powiat

obornicki

Gmina

Oborniki

Liczba ludności (2009)

354[2]

Strefa numeracyjna

61

Kod pocztowy

64-607[3]

Tablice rejestracyjne

POB

SIMC

0591410

Położenie na mapie gminy Oborniki
Mapa konturowa gminy Oborniki, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Kiszewo”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Kiszewo”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Kiszewo”
Położenie na mapie powiatu obornickiego
Mapa konturowa powiatu obornickiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Kiszewo”
Ziemia52°40′45″N 16°40′20″E/52,679167 16,672222[1]

Kiszewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, w gminie Oborniki.

Wieś szlachecka, położona w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego[4].

W latach 1954–1971 wieś należała do gromady Kiszewo i była jej siedzibą. Po jej zniesieniu została włączona do gromady Oborniki-Północ. W latach 1975–1998 administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

W miejscowości znajdował się przystanek kolejowy Kiszewo.

Historia

Wieś związana była pierwotnie z Wielkopolską. Ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od drugiej połowy XIII wieku. Wymieniona została w łacińskim dokumencie z 1284, wg kopii z XVI wieku, jako "Okisovo", 1391 "Kiszewo", 1400 błędnie "Kyszkowo" oraz "Kyszewo", 1422 "Kyschewo", 1424 "Kysschewo", 1432 "Kysow", 1446 "Kyschkowo", 1508 "Kischewo"[5].

Miejscowość była wsią rycerską, a później szlachecką należącą początkowo do lokalnej szlachty wielkopolskiej z rodu Kiszewskich herbu Nałęcz, którzy od nazwy wsi przyjęli odmiejscowe nazwisko. W 1477 leżała w powiecie poznańskim Korony Królestwa Polskiego. W 1407 znajdowała się w miejscowej parafii, od 1510 w dekanacie Oborniki[5].

W 1284 jako właściciel we wsi odnotowany został Tomisław z Szamotuł herbu Nałęcz w dokumencie wystawionym przez kancelarię księcia wielkopolskiego i późniejszego króla polski Przemysła II, który zatwierdził dawne oraz nadał nowe zwolnienia immunitetowe dla dóbr kasztelana poznańskiego Tomisława z Szamotuł, w tym m.in. dla wsi Kiszewo odnotowanej błędnie przez kancelistę w formie "Okisovo" oraz zezwolił lokować te wsie na prawie niemieckim[5].

Historycy za prawdopodobne uznają powiązanie z miejscowością falsyfikatu datowanego na rok 1343, który oblatowany został w roku 1550. Mówi on o tym, że król polski Kazimierz III Wielki potwierdził prawa majątkowe Sędziwoja z Czarnkowa do jego dóbr odziedziczonych po ojcu, a w tym do Pomorzan, Kiszewa (w oryg "Kossewo"), Grzybowa koło Czarnkowa, Słomowa oraz Młynkowa. W 1391 "Swegnew" identyfikowany przez historyków z Wszegniewem z Sadów dowodził w sporze sądowym z Janem Jabłonowskim z Jabłonowa koło Sierakowa, że Stanisława wniosła swój posag do Kiszewa. W 1393 odnotowano odmiejscowe nazwisko Kiszewski, wspomniany został w procesie sądowym świadek Jan Kiszewski[5].

W latach 1400-1404 jako właściciel w miejscowości notowany był Trojan ze Żdżaru. W 1400 Trojan ze Żdżaru oraz Niemierza z Bliżyc toczyli proces sądowy o rozgraniczenie Kiszewa ze Stobnicą z wojewodą poznańskim Sędziwojem Świdwą z Szamotuł. W 1422 kmieć Niemierzy Maciej z Kiszewa dowodził przed sądem, że Piotr Urbanowski zabrał mu konia o wartości 3 grzywien[5].

Kościół i dom parafialny w Kiszewie

W latach 1400-1434 właścicielem we wsi był Niemierza Bliżycki z Bliżyc w powiecie gnieźnieńskim zwany także od nazwy wsi Kiszewskim. W 1432 Niemierza z Kiszewa opatrzył swoją pieczęcią akt, w którym panowie wielkopolscy zobowiązali się, że po śmierci Władysława Jagiełły obiorą królem Polski jednego z jego synów. W 1408 NIemierza wygrał proces z Dobrogostem z Szamotuł o Ossowski Młyn, który należał do Kiszewa. W 1454 odnotowany został Niemierza z Objezierza i Kiszewa syn Abrahama oraz wnuk Niemierzy Bliżyckiego vel Kiszewskiego. Prowadził on spór z Anną Granowską z Łukowa koło Obornik. W latach 1460-1480 właścicielami we wsi byli synowie Abrahama bracia Mikołaj, Jan, Niemierza[5].

Zachował się dokument z lat 1460-1470, w którym król polski Kazimierz Jagiellończyk zaświadcza, że wdowa po Abrahamie z Kiszewa, Anna ze Strzelewa (zwana też później Anną ze Ślesina), częściowo sprzedała za 1000 grzywien, a częściowo dała swym synom, swoje dobra po ojcu i matce, tzn. części wsi Strzelewo, Żurczyn, Sitno, Ślesin, Gorzeń i Mochle w powiecie bydgoskim oraz Rościmin, Wąwelno, Mierucin, Jaszkowo, Samsieczynek, Czuchary (obecnie Suchary), Klunia Wielka (obecnie Kłonia Wielka), Gomnowice (obecnie Gumnowice) i Tuszkowo w powiecie nakielskim. W 1477 bracia, dziedzice niedzielni w Kiszewie sprzedali swojemu bratu stryjecznemu Stanisławowi Imbirowi z Objezierza za 600 grzywien Kowalewo wraz z młynem wodnym. W 1480 bracia podzielili się dobrami: Mikołaj otrzymał Kiszewo, Kiszewko, połowę Ryczywołu, Krężoły i część Skrzetusza[5].

W 1497 król polski Jan I Olbracht dał wojewodzie kaliskiemu Sędziwojowi z Czarnkowa nad Notecią prawo do dóbr Małgorzaty i Anny córek zmarłego Mikołaja Niemierzy Kiszewskiego w mieście Ryczywół, w Kiszewie, Kiszewku oraz Krężołach w powiecie poznańskim, a także w Gorzeniu w powiecie bydgoskim[5].

Miejscowość odnotowano również w historycznych rejestrach poborowych dzięki czemu zachował się obraz gospodarczy miejscowości z XVI wieku. W 1508 wieś zapłaciła wiardunki wojenne z 4 półłanków oraz młyna wodnego o jednym kole wodnym. W 1563 pobrano podatki z 2,5 łana, karczmy dorocznej, młyna dorocznego o jednym kole. W 1564 w Kiszewie odnotowano 5 łanów. W 1577 pobór z Kiszewa zapłaciła Kiszewska wdowa po Adamie Kiszewskim. W 1582 pobór zapłacił Jan Kiszewski[5].

W 1602 Stanisław Imbir Kiszewski (opat z Lubinia) ustanowił tutaj prepozyturę podlegającą lubińskim benedyktynom, istniejącą do 1787[6].

Obiekty

Układ przestrzenny wsi jest nietypowy i podporządkowany był przeprawie przez Wartę (łodzie, prom). Wśród starszych domów wyróżnia się szkoła z początku XX wieku. Na cmentarzu spoczywa powstaniec warszawski - Jerzy Krakowiecki (8.11.1926-15.9.1944, pułk Baszta - batalion Olza - kompania O-1). Na terenie wsi stoją dwa obiekty sakralne:

Przypisy

  1. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 8 stycznia 2025, identyfikator PRNG: 53448.
  2. ↑ WWW gminy Oborniki - Statystyki. [dostęp 2010-04-28].
  3. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 479 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  4. ↑ Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 14.
  5. ↑ a b c d e f g h i Chmielewski 1988 ↓, s. 193-196.
  6. ↑ Paweł Anders, Władysław Kusiak, Puszcza Notecka, Oficyna Wydawnicza G&P, Poznań, 2011, s.143-144, ISBN 978-83-7272-242-3
  7. ↑ Paweł Anders, Władysław Kusiak, Puszcza Notecka, Oficyna Wydawnicza G&P, Poznań, 2011, s.144, ISBN 978-83-7272-242-3

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Gmina Oborniki
Miasta
Wsie
Osady
Osady leśne
Części wsi
Części miasta

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya