Krasław

Krasław

Krāslava

Herb
Państwo	Łotwa
Powiat	Krasław
Burmistrz	Gunārs Upenieks
Powierzchnia	8,6 km²
Populacja (2016)
• liczba ludności	9114[1]
• gęstość	1059,8 os./km²
Kod pocztowy	LV-5601
Położenie na mapie Łotwy Krasław
55°53′N 27°10′E/55,883333 27,166667
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku
Informacje w Wikipodróżach
Strona internetowa

Krasław (łot. Krāslava, łatg. Kruoslova, niem. Kreslau) – miasto na wschodniej Łotwie, stolica novadsu Krasław. 10 854 mieszkańców.

W mieście rozwinął się przemysł lniarski oraz drzewny^[2]. W pobliżu znajduje się stacja kolejowa Krāslava^[3]. Miasto leży nad Dźwiną, w górnym biegu rzeki, na wschód od miasta Dyneburg. Większa część miasta leży na prawym brzegu Dźwiny. Zgodnie z prawem łotewskim, Krasława należy częściowo do regionu Łatgalia (po prawej stronie Dźwiny), a częściowo do regionu Selonia (po lewej stronie Dźwiny)^[4][5].

Miasteczko zaczęło się intensywnie rozwijać dopiero w XVIII w. gdy swoją opieką otoczył je Jan Ludwik Plater – wojewoda, starosta i kasztelan inflancki. To on założył tutaj główną rezydencję Platerów, co poskutkowało tym, że miasteczko stało się jednym z promieniujących punktów polskości „Inflant Polskich”. Miasto po Janie Ludwiku przejął jego syn – Konstanty Ludwik Plater, którego wkład w rozwój miasta był jeszcze większy: powstały ratusz i kramy, szpital, pałac i biblioteka. Konstanty Ludwik ufundował wzniesiony w latach 1755-1767 kościół według projektu Antonia Paracco, do którego po krótkim czasie trafiły relikwie św. Donata (biskupa Euorei w greckim Epirze). Świątynia ta miała stać się katedrą biskupiej diecezji inflanckiej, jednak uniemożliwił to pierwszy rozbiór Polski w 1772 roku, po którym ziemie Inflant zostały odłączone od państwa polskiego.

W latach 1949-2009 miasteczko było siedzibą rejonu Krasław (rejon), w latach 2009-2012 było siedzibą ówczesnego novadsu Krasław (novads 2009–2021).

• Pałac barokowy zbudowany przez Konstantego Ludwika Platera w latach 1765–1791, przypuszczalnie wg proj. Antoniego Paracca, nakryty unikatowym w skali dzisiejszej Łotwy dachem mansardowym. W jego skład wchodzi także: budynek biblioteki i młyn wodny. Pałac piętrowy, w środkowej części dwupiętrowy^[6]
• Biblioteka pałacowa Platerów w stylu barokowym z 1759 r., projekt Antonio Paracca
• kościół pw. św. Ludwika (1755–1767). Główny ołtarz został w 1760 ozdobiony freskiem włoskiego malarza związanego z Polską – Filippo Castaldiego, fresk przedstawia św. Ludwika (króla Francji) wyruszającego na krucjatę. W latach 80 XIX wieku ks. Józef Jałowiecki, proboszcz kościoła w Krasławiu, zamówił obraz o tej samej treści, a jego wykonawcą byli m.in. Tomasz Lisiewicz (twórcy m.in. rysunków technicznych w prezbiterium Kościoła Mariackiego w Krakowie) i Izydor Jabłoński. Obraz powstał ostatecznie w 1884 roku, a szkic do niego wykonał Jan Matejko. Szkic ten obecnie znajduje się w Muzeum Okręgowym w Toruniu. Wspomniany powyżej obraz został odnowiony w latach 2003–2006 przez polskich konserwatorów (z funduszu Senatu Rzeczypospolitej Polskiej i Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego). Obecnie wisi na bocznej ścianie prezbiterium. W ostatnich latach kościół został objęty projektem rewaloryzacyjnym, realizowanym w ramach Programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Dziedzictwo Kulturowe”, finansowanym ze środków ministerialnych, które pochodzą bezpośrednio z budżetu państwa polskiego.
• ratusz z XVIII wieku, proj. Antonio Paracca
• Kościół ewangelicki
• molenna (dom modlitwy) staroobrzędowców
• cmentarz żydowski

W XVIII–XIX wieku działało w Krasławiu seminarium duchowne.

• Naum Aronson – rzeźbiarz pochodzenia żydowskiego, tworzący głównie we Francji
• Nikołaj Łosski – rosyjski filozof
• August Kościesza-Żaba – polski i rosyjski orientalista, iranista
• Jan Purwiński – polski duchowny katolicki, biskup kijowsko-żytomierski
• Ineta Radēviča – łotewska lekkoatletka
• Juris Silovs – łotewski lekkoatleta

•  Polska, Powiat poddębicki
•  Polska, Aleksandrów Łódzki
•  Polska, powiat hajnowski^[7]

Krasław w Bibliotece Narodowej

• Krasław, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 616 .
• Krzesław, mylnie z rossyjskiej formy ''Kresław'' przerobione nazwisko ''Krasławia'', [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 786 .
• Krasław, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 157 .
• Archiwalne publikacje o miejscowości w bibliotece Polona
• Polacy na Wschodzie.