Kristjan Raud
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Narodowość |
estońska |
| Dziedzina sztuki |
rysunek, malarstwo, ilustracja |
| Ważne dzieła | |
|
Ilustracje do Kalevipoeg | |
| Odznaczenia | |
Kristjan Raud (ur. 22 października 1865 w Kirikuküla, zm. 19 maja 1943 w Tallinnie) – estoński rysownik, malarz, i ilustrator.
Życiorys
Urodził się 22 października 1865 roku w Kirikuküla, Viru-Jaagupi (gmina Vinni)[1]. Jego brat bliźniak Paul Raud również został artystą[2]. W latach 1892–1897 Kristjan Raud studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu, po czym kontynuował naukę w Kunstakademie Düsseldorf (1897–1898) w pracowni Petera Janssena i w Akademii Sztuk Pięknych w Monachium (1899–1903) u W. Dietza i Petera Halma[3]. Po zagranicznych studiach powrócił w rodzinne strony[2].
Wraz z Konradem Mägi, Jaanem Koortem i Nikolaiem Triikiem należał do grona pierwszych estońskich artystów, którzy zerwali z tradycją akademizmu[4]. Tematyka większości jego prac została zaczerpnięta z estońskiego folkloru: w swych rysunkach jako pierwszy nadał kształtu stworom, duchom i personifikacjom siły natury znanym z kultury ludowej[2]. Zgodnie z lokalnym folklorem prace są poważne, niewiele w nich lekkich, humorystycznych podtekstów, poza radosnym motywem śpiewającego olbrzyma Kalevipoega, który pojawia się w ponad 40 rysunkach[2].
W latach 1913–1943 Raud wykonał kilkaset rysunków ołówkiem i węglem, a najbardziej spektakularne prace stworzył w latach 30.[2] Malował także sceny ludowe[3]. Pod koniec lat 20. wypracował własny, indywidualny styl charakteryzujący się ciężkimi, graniastymi formami, których ekspresyjność i monumentalizm nawiązywały do estońskiej architektury ludowej i drewnianej ornamentyki[2]. Na prośbę estońskiego towarzystwa literackiego zilustrował narodowy epos Kalevipoeg[3]. Gdy publikacja ukazała się w 1935 roku, trafiła do wielu domostw i przyniosła artyście rozgłos[2]. Ilustracje do Kalevipoeg są do dziś jego najbardziej rozpoznawalnym dziełem[2].
W pierwszych dekadach XX wieku należał do najbardziej aktywnych organizatorów życia kulturalnego w Estonii[3]. W 1914 roku został dyrektorem Estońskiego Muzeum Narodowego[3]. W latach 30. promował ideę narodowego romantyzmu[2].
Zmarł 19 maja 1943 roku[1] w swoim domu w tallińskiej dzielnicy Nõmme. Przyczyną śmierci był krwotok spowodowany ciężką chorobą narządów wewnętrznych[5]. Został pochowany cztery dni później na cmentarzu Rahumäe[6].
Wizerunek Rauda widniał na 1 koronie estońskiej[7][8], która była w obiegu w latach 1992–2011[8].
Od 1973 roku Eesti Kunstnike Liit (związek artystów estońskich) wraz z władzami Tallina przyznają nagrodę Kristjan Raua kunstipreemia, będącą najstarszą estońską nagrodą w dziedzinie sztuki[9].
Odznaczenia
- Order Estońskiego Czerwonego Krzyża II kategorii II klasy oraz III klasy (1935, 1938)[10][11]
Galeria
-
Nõid ja põrsad, 1914
-
Ohver, 1935
-
Kojusõit, data nieznana
-
Kalevipoja sõit Põhjamaale, 1935
-
Pesu, 1937
Przypisy
- ↑ a b Raud, Kristjan [online], Eesti biograafiline andmebaas ISIK [dostęp 2021-05-06].
- ↑ a b c d e f g h i Kristjan Raud, the Last National Romantic Artist of the Nordic Countries [online], Estonian Art, 23 grudnia 1998 [dostęp 2021-05-07] (ang.).
- ↑ a b c d e Raud, Kristjan, [w:] Benezit Dictionary of Artists, Oxford: Oxford University Press, 2011, ISBN 978-0-19-977378-7, OCLC 662407525.
- ↑ Sergey Kuznetsov, Mägi, Konrad, [w:] Grove Art Online, Oxford: Oxford University Press, 2003, ISBN 1-884446-05-1 (ang.).
- ↑ KRISTJAN RAUD †. „Postimees”. 116, s. 2, 1943-05-21. (est.).
- ↑ Kunstnik Kristjan Raud maeti. „Järva Teataja”. 58, s. 1, 1943-05-25. (est.).
- ↑ Estonia [online], European Central Bank, 15 stycznia 2021 [dostęp 2021-05-07] (ang.).
- ↑ a b 1 Estonian Kroon (Kristjan Raud) [online], Leftover Currency [dostęp 2021-05-07] [zarchiwizowane z adresu 2023-06-05] (ang.).
- ↑ Kristjan Raud Art Award | Eesti Kunstnike Liit [online], www.eaa.ee [dostęp 2026-01-05].
- ↑ Kristjan Raud - Eesti Punase Risti mälestusmärgi II järgu II aste [online], president.ee [dostęp 2026-07-29].
- ↑ Kristjan Raud - Eesti Punase Risti III klassi teenetemärk [online], president.ee [dostęp 2026-07-29].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.