Kristo Negovani

Kristo Negovani
Kristo Harallambi
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

1875
Flampouro

Data i miejsce śmierci

12 lutego 1905
Negovan

Wyznanie

prawosławne

Kościół

Grecki Kościół Prawosławny

Prezbiterat

1897

Multimedia w Wikimedia Commons

Kristo Negovani właśc. Kristo Harallambi (ur. 1875 we wsi Flampouro k. Floriny, zm. 12 lutego 1905 w Negovanie[1]) – albański działacz narodowy i pisarz, duchowny prawosławny.

Życiorys

Pochodził z rodziny albańskiej, mieszkającej we wsi Negovan (dzis. Flampouro), w Czamerii. Był synem kupca i działacza narodowego Harallamba Çaliego[2]. Uczył się w szkole średniej w Atenach, a następnie w 1894 wyemigrował do rumuńskiej Braiły, gdzie pracował jako robotnik portowy[1]. Tam też nawiązał współpracę z albańskim ruchem niepodległościowym. W 1897 powrócił do swojej rodzinnej wsi. Został wyświęcony na księdza prawosławnego[1]. Pracował w miejscowej parafii. Dom, w którym mieszkał Negovani przekształcił w szkołę, w której uczył pisać i czytać w języku albańskim ponad setkę dzieci[1]. Kiedy pierwszy raz odprawił w miejscowej cerkwi nabożeństwo w języku albańskim zostało to przyjęte z wrogością przez obecnego na nabożeństwie greckiego metropolitę[3]. Dwa dni później oddział greckich andartes opanował wieś i wymordował jej mieszkańców, w tym Negovaniego i jego brata[1][2]. W akcie zemsty za śmierć Negovaniego, oddział albański Bajo Topullego we wrześniu 1906 zamordował greckiego biskupa Focjusza (Kalpidisa), metropolitę Korczy[4].

Rycina przedstawiająca scenę zabójstwa Kristo Negovaniego

Działalność translatorską Negovani podjął jeszcze w 1889 w Rumunii, przygotowując tłumaczenie Starego Testamentu na język albański. Po powrocie do kraju przygotowywał tłumaczenie bajek La Fontaine'a w wersji albańskiej. W jego dorobku są także podręczniki do nauki języka albańskiego i utwory poetyckie.

Imię Negovaniego nosi jedna z ulic w północnej części Tirany, a także ulice w Prisztinie, Wlorze i w Korczy.

Dzieła

  • 1889: Istori e Dhiatës së Vjetërë, (Historia Starego Testamentu)
  • 1899: Vjershëshkresëtoreja (poezja)
  • 1904: Prishija e Hormovësë (Zniszczenie Hormovës)
  • 1904: I vogëli Dhonat Argjendi (Mały Dhonat Argjendi)
  • 1906: I drunjti kryq (Drewniany krzyż)
  • 1906: Bëmatë të shëntorëvet dërgimtarë (Dzieje Apostolskie)
  • 1909: Istorishkronjë e Plikatit (Historia Plikati)

Przypisy

  1. ↑ a b c d e Robert Elsie: Historical Dictionary of Albania. Plymouth: Scarecrow Press, Inc., 2010, s. 9-10, seria: Historical Dictionaries of Europe, No. 75. ISBN 978-0-8108-6188-6. (ang.).
  2. ↑ a b Papa Kristo Negovani, martiri i gjuhës shqipe dhe i lirisë së Shqipërisë (1875-1905). radiokosovaelire.com. [dostęp 2024-11-12].
  3. ↑ Ardit Bido: The Albanian Orthodox Church: A Political History, 1878–1945. Routledge, 2010, s. 22-23. ISBN 978-0-429-75547-7. (ang.).
  4. ↑ George Gawrych: The Crescent and the Eagle. Ottoman Rule, Islam and the Albanians, 1874-1913. Bloomsbury, 2006, s. 91. ISBN 978-1-78673-444-0. (ang.).

Bibliografia

  • Robert Elsie: A Biographical Dictionary of Albanian History.. I.B. Tauris: 2013, s. 327-328. ISBN 978-1-78076-431-3.
  • Hysni Myzyri: Shkollat e Para Kombetare Shqipe 1887- korrik 1908. Tirana: 1978, s. 114,137. (alb.).
  • Sabrina Ramet: Nihil Obstat. Religion, Politics and Social Change in East-Central Europe. Duke University Press: 1998, s. 206. ISBN 978-0-8223-2070-8.
  • Stavro Skendi: The Albanian national awakening, 1878-1912. Princeton: 1967, s. 206-207.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya