1875
Ten artykuł od 2021-05 wymaga zweryfikowania podanych informacji.
Rządzący państwami w 1875
Wydarzenia w Polsce
- 14 stycznia – Bolesław Prus ożenił się z Oktawią Trembińską.
- 15 maja – uruchomiono linię kolejową Legnica-Żagań (dł. 74,41 km).
- 5 czerwca – założono Muzeum Przemysłu i Rolnictwa w Warszawie.
- 25 sierpnia – w Warszawie powstała Szkoła Techniczna Warszawsko-Wiedeńskiej Kolei Żelaznej, późniejsze Technikum Kolejowe.
- 2 września – otwarto tunel kolejowy w Długopolu-Zdroju.
- 18 listopada:
- otwarto linię kolejową Chyrów-Stryj (dł. 100,17 km), należącą do Austriackich Kolei Państwowych.
- Sokrat Starynkiewicz został prezydentem Warszawy.
- 23 listopada – polska premiera Aidy Giuseppe Verdiego (Warszawa).
- 10 grudnia – uruchomiono linię kolejową Poznań-Kluczbork (dł. 200,90 km).
- Utworzono Towarzystwo Naukowe w Toruniu (pierwsze TN na Pomorzu).
- Trwały prześladowania unitów w Królestwie Polskim.
- Duchowieństwo unickie diecezji chełmskiej wydało deklarację o przystąpieniu do Cerkwi prawosławnej (ostateczna likwidacja wyznania unickiego na terenach b. Królestwa Polskiego i ziemiach zabranych przez Rosję).
- W Królestwie Polskim utworzono przy sądach okręgowych gubernialne wydziały hipoteczne.
- Rozpoczęto prace przy odnawianiu Sukiennic w Krakowie.
- Zakończono budowę budynku I Liceum Ogólnokształcącego im. Juliusza Słowackiego w Elblągu.
Wydarzenia na świecie
- 5 stycznia – otwarto Operę Paryską.
- 26 stycznia – Amerykanin George Green opatentował elektryczne wiertło dentystyczne.
- 2 marca – Béla Wenckheim został premierem Królestwa Węgier.
- 3 marca:
- w Paryżu odbyła się prapremiera opery Carmen Georges’a Bizeta.
- w Montrealu rozegrano pierwszy mecz hokeja na lodzie.
- 10 marca – Louis Buffet został premierem Francji.
- 29 marca – erupcja wulkanu Askja na Islandii.
- 10 kwietnia:
- w Japonii ustanowiono Order Wschodzącego Słońca.
- w kanadyjskiej prowincji Alberta założono Fort Calgary (od 1894 roku miasto Calgary).
- 8 maja – Charilaos Trikupis został premierem Grecji.
- 17 maja – w Louisville w stanie Kentucky odbył się pierwszy wyścig konny Kentucky Derby.
- 22 maja – Albert Barnes Steinberger został pierwszym premierem Samoa.
- 8 czerwca – francuski astronom Alphonse Borrelly odkrył planetoidę (146) Lucina.
- 19 czerwca – w Bośni i Hercegowinie wybuchło antytureckie powstanie.
- 25 sierpnia – kapitan Matthew Webb pierwszy raz w historii przebył wpław La Manche.
- 25 października – w Bostonie odbyło się prawykonanie I Koncertu fortepianowego b-moll Piotra Czajkowskiego.
- Guangxu został wybrany na cesarza Chin.
- Wielka Brytania odkupiła od władcy Egiptu jego udziały w Kanale Sueskim.
- Helena Bławatska założyła w Nowym Jorku Towarzystwo Teozoficzne.
- Powstanie Katolickiego Uniwersytetu Paryskiego (Institut Catholique).
Urodzili się
- 9 stycznia – Stepan Tomasziwski, ukraiński historyk, publicysta, polityk (zm. 1930)
- 10 stycznia – Henryk Julian Gay, polski architekt i inżynier (zm. 1936)
- 13 stycznia – Alina Świderska, polska pisarka, tłumaczka (zm. 1963)
- 14 stycznia – Albert Schweitzer, niemiecki myśliciel, teolog protestancki, muzyk, lekarz, misjonarz i filozof (zm. 1965)
- 15 stycznia:
- Józef Maria Fernández Sánchez, hiszpański lazarysta, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1936)
- Alojzy Variara, włoski misjonarz, błogosławiony katolicki (zm. 1923)
- 16 stycznia – Stanisław Garlicki, polski matematyk, chemik (zm. 1935)
- 27 stycznia – Eilert Falch-Lund, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1960)
- 28 stycznia – Karol Juliusz Drac, polski wynalazca, konstruktor i badacz w dziedzinie fotografii barwnej (zm. 1906)
- 1 lutego – Jakub z Ghaziru, libański kapucyn, błogosławiony katolicki (zm. 1954)
- 2 lutego – Fritz Kreisler, austriacki skrzypek, kompozytor (zm. 1962)
- 5 lutego – Gonzalo Queipo de Llano, hiszpański generał (zm. 1951)
- 6 lutego – Julian Makowski, polski prawnik, dyplomata, wykładowca akademicki (zm. 1959)
- 9 lutego – Leon Pluciński, polski ziemianin, polityk, wicemarszałek Sejmu (zm. 1935)
- 10 lutego:
- Kazimierz Kühn, polski działacz społeczny, Prezydent Płocka (zm. 1957)
- Elvira Notari, włoska scenarzystka, reżyserka i producentka filmowa (zm. 1946)
- 16 lutego – Anna Tumarkin, rosyjska filozof, doktor filozofii (zm. 1951)
- 18 lutego – Erik Hartvall, fiński żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1939)
- 20 lutego:
- Bolesław Hryniewiecki, polski botanik, historyk botaniki i pedagog (zm. 1963)
- Marie Marvingt, francuska pielęgniarka, lotniczka, sportsmenka, inicjatorka utworzenia latających ambulansów, pierwsza kobieta, która latała jako pilot bojowy (zm. 1963)
- 21 lutego:
- Jeanne Calment, rekordzistka długości życia ludzkiego (zm. 1997)
- Louis Huybrechts, belgijski żeglarz sportowy (zm. 1963)
- 24 lutego – Aleksander Mardkowicz, karaimski literat, wydawca i działacz społeczny (zm. 1944)
- 27 lutego:
- Sperancja od Krzyża, hiszpańska karmelitanka misjonarka, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1936)
- Wojciech Tomaka, polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy przemyski (zm. 1967)
- 3 marca – Cyryl Ratajski, polski polityk, prezydent Poznania, minister spraw wewnętrznych, podczas II wojny światowej delegat rządu emigracyjnego na kraj (zm. 1942)
- 7 marca – Maurice Ravel, kompozytor francuski (zm. 1937)
- 11 marca - Helen Hay Whitney, amerykańska poetka (zm. 1944)
- 13 marca – Rodryg Aguilar Alemán, meksykański duchowny katolicki, męczennik, święty (zm. 1927)
- 22 marca – Adolf Martens, polski budowniczy (zm. 1939)
- 27 marca – Rudolf Pilát, czeski taternik, alpinista, działacz wspinaczkowy i numizmatyk (zm. 1946)
- 3 kwietnia – Wincenty Hermanowski, polski samorządowiec, prezydent Białegostoku (zm. 1947)
- 4 kwietnia – Kazimierz Prószyński, polski wynalazca, pionier światowej kinematografii (zm. 1945)
- 5 kwietnia – Celestyn Rydlewski, polski lekarz, major (zm. 1940)
- 12 kwietnia – Stanisław Adamski, polski duchowny katolicki, biskup katowicki (zm. 1967)
- 16 kwietnia – Aleksander Mogilnicki, polski prawnik (zm. 1956)
- 25 kwietnia – Maria Alvarado Cardozo, wenezuelska zakonnica, założycielka augustianek Najświętszego Serca Jezusa, błogosławiona katolicka (zm. 1967)
- 20 maja:
- Hendrik Offerhaus, holenderski wioślarz (zm. 1953)
- Stanisław Osiecki, polski polityk, poseł na Sejm i senator RP, minister reform rolnych oraz przemysłu i handlu, wicemarszałek Sejmu (zm. 1967)
- 30 maja – Giovanni Gentile, włoski filozof (zm. 1944)
- 6 czerwca – Thomas Mann, pisarz niemiecki (zm. 1955)
- 9 czerwca – Henry Hallett Dale, angielski fizjolog i biochemik, noblista (zm. 1968)
- 15 czerwca – Witold Ostrowski, polski działacz społeczny, prezydent Krakowa (zm. 1942)
- 16 czerwca – Aleksander Maciesza, polski lekarz, antropolog, Prezydent Płocka (zm. 1945)
- 28 czerwca – Henri Lebesgue, francuski matematyk (zm. 1941)
- 3 lipca – Ferdinand Sauerbruch, niemiecki chirurg, pionier torakochirurgii (zm. 1951)
- 7 lipca – Maria Sojkowa, polska działaczka narodowa i społeczna, członkini Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego (zm. 1944)
- 10 lipca – Edmund Clerihew Bentley, brytyjski poeta (zm. 1956)
- 15 lipca – Charles Mallory Hatfield, amerykański "zaklinacz deszczu" (zm. 1958)
- 21 lipca – Charles Gondouin, francuski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1947)
- 26 lipca – Carl Gustav Jung, szwajcarski psycholog i psychiatra (zm. 1961)
- 27 lipca – Theodorus van Roosmalen, holenderski duchowny katolicki, wikariusz apostolski Gujany Holenderskiej (zm. 1957)
- 30 lipca – Anicet Kopliński, polski kapucyn, męczennik, błogosławiony katolicki (zm. 1941)
- 31 lipca – Edvin Hagberg, szwedzki żeglarz, olimpijczyk (zm. 1947)
- 2 sierpnia – Helena Romer-Ochenkowska, polska prozaiczka, publicystka, działaczka społeczna (zm. 1947)
- 9 sierpnia – Albert Ketèlbey, brytyjski kompozytor, dyrygent, pianista (zm. 1959)
- 11 sierpnia – Ignacy Boerner, polski polityk, minister poczt i telegrafów (zm. 1933)
- 16 sierpnia – Franciszek Bujak, polski historyk dziejów gospodarczych i społecznych (zm. 1953)
- 22 sierpnia – Maria Dowmuntowa, polska aktorka (zm. 1951)
- 30 sierpnia – Otokar Chlup, czeski pedagog (zm. 1965)
- 1 września – Edgar Rice Burroughs, amerykański pisarz, twórca cyklu książek o przygodach Tarzana (zm. 1950)
- 3 września:
- Ignacy Manteuffel, polski prawnik, polityk, wojewoda kielecki (zm. 1927)
- Ferdinand Porsche, konstruktor samochodów (zm. 1951)
- 9 września – Michał Woźniak, polski duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1942)
- 15 września – Kazimierz Ignacy Sosnowski, polski nauczyciel, krajoznawca, działacz turystyczny (zm. 1954)
- 17 września – John Holmes Overton, amerykański polityk, senator ze stanu Luizjana (zm. 1948)
- 22 września – Mikalojus Konstantinas Čiurlionis, litewski kompozytor, malarz i grafik (zm. 1911)
- 24 września – Helena Stattler, polska matematyk, pedagog, autorka podręczników szkolnych, działaczka niepodległościowa i oświatowa (zm. 1955)
- 2 października – Maksymilian Paradystal, polski działacz niepodległościowy i oficer, odznaczony Orderem Virtuti Militari (zm. 1929)
- 6 października – Arthur Allers, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1961)
- 8 października – Lawrence Doherty, brytyjski tenisista (zm. 1919)
- 12 października – Aleister Crowley, angielski poeta i pisarz, alpinista, szachista, filozof (zm. 1947)
- 23 października:
- Gilbert Newton Lewis, amerykański fizyk, chemik (zm. 1946)
- Carl Thaulow, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1942)
- 29 października - Anastasija Bicenko, rosyjska rewolucjonistka (zm. 1938)
- 9 listopada – Marcelina Rościszewska, polska działaczka niepodległościowa, pedagog (zm. 1949)
- 10 listopada – Hansi Niese, austriacka aktorka (zm. 1934)
- 18 listopada – Adela Comte-Wilgocka, polska śpiewaczka operowa (sopran), pedagog (zm. 1960)
- 19 listopada – Hiram Bingham III, amerykański odkrywca, polityk, senator ze stanu Connecticut (zm. 1956)
- 24 listopada – Xawery Dunikowski, pedagog, rzeźbiarz i malarz (zm. 1964)
- 25 listopada – Konrad Koziczinski, niemiecki taternik (zm. ?)
- 27 listopada – Władysław Orkan, polski pisarz (zm. 1930)
- 30 listopada – Otto Strandman, estoński premier i naczelnik państwa (zm. 1941)
- 3 grudnia – Bernard Lichtenberg, proboszcz katedry berlińskiej, błogosławiony, męczennik reżimu hitlerowskiego (zm. 1943)
- 4 grudnia – Rainer Maria Rilke, austriacki poeta i powieściopisarz, przedstawiciel symbolizmu (zm. 1926)
- 5 grudnia – Michał Milewski, polski generał (zm. 1935)
- 6 grudnia – Jarogniew Drwęski, polski działacz narodowy, prezydent Poznania (zm. 1921)
- 7 grudnia – Mieczysław Bilski, polski prawnik, działacz państwowy II Rzeczypospolitej, wojewoda kielecki (zm. 1939)
- 12 grudnia:
- Maria Giuliani, włoska misjonarka, męczennica, święta katolicka (zm. 1900)
- Mieczysław Kaplicki, polski lekarz, polityk, prezydent Krakowa (zm. 1959)
- Gerd von Rundstedt, niemiecki feldmarszałek z czasów II wojny światowej (zm. 1953)
- 17 grudnia – Jan Michalski, polski inżynier, polityk, minister aprowizacji, prezydent Radomia (zm. po 1934)
- 19 grudnia – Mileva Marić, serbska matematyczka i fizyczka, pierwsza żona Alberta Einsteina (zm. 1948)
- 21 grudnia:
- Paweł Bienias, polski ludwisarz, działacz polonijny, właściciel ziemski (zm. 1934)
- Halvor Møgster, norweski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1950)
- 25 grudnia – Theodor Innitzer, austriacki duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Wiednia (zm. 1955)
- 30 grudnia – Jean-Guy Gautier, francuski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1938)
- 31 grudnia:
- Wacław Bajkowski, polski adwokat, polityk, prezydent Lublina (zm. 1941)
- Wojciech Owczarek, polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy włocławski (zm. 1938)
- data dzienna nieznana:
- Teresa Chen Jinjie, chińska męczennica, święta katolicka (zm. 1900)
- Jehuda Lejb Majmon, izraelski polityk (zm. 1962)
- Jan Ventura Solsona, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1936)
- Jan Wang Kuixin, chiński męczennik, święty katolicki (zm. 1900)
Zmarli
- 3 stycznia – Pierre Larousse, francuski pisarz, gramatyk, leksykograf i wydawca (ur. 1817)
- 6 stycznia – płk Piotr Wysocki, przywódca spisku, który doprowadził do wybuchu powstania listopadowego (ur. 1797)
- 20 stycznia – Jean-François Millet, francuski malarz (ur. 1814)
- 22 lutego – Jean Baptiste Camille Corot, francuski malarz (ur. 1796)
- 7 marca – John Edward Gray, brytyjski zoolog (ur. 1800)
- 20 marca – January Suchodolski, polski malarz batalista okresu romantyzmu (ur. 1797)
- 28 marca – Abraham Faure, południowoafrykański dziennikarz, działacz społeczny, duchowny protestancki (ur. 1795)
- 2 kwietnia – Franciszek Coll, hiszpański dominikanin, założyciel Dominikanek od Zwiastowania NMP, święty katolicki (ur. 1812)
- 29 maja – Maciej Wołonczewski (lit. Motiejus Valančius), pisarz, historyk, etnograf, biskup żmudzki (ur. 1801)
- 2 czerwca – Józef Kremer, polski polihistor, filozof, estetyk, historyk sztuki, prekursor psychologii (ur. 1806)
- 3 czerwca – Georges Bizet, francuski kompozytor (ur. 1838)
- 9 czerwca – Karol Libelt, polski filozof, działacz polityczny i społeczny, prezes Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (ur. 1807)
- 14 czerwca – Heinrich Louis d’Arrest, niemiecki astronom (ur. 1822)
- 14 lipca – Guillaume Henri Dufour, szwajcarski inżynier, kartograf, generał (ur. 1787)
- 23 lipca – Isaac Merritt Singer, amerykański wynalazca współczesnej maszyny do szycia (ur. 1811)
- 31 lipca – Andrew Johnson, 17. prezydent USA (ur. 1808)
- 3 sierpnia – Agenor Romuald Gołuchowski, arystokrata polski, galicyjski hrabia, austriacki polityk konserwatywny, minister spraw wewnętrznych Austrii (ur. 1812)
- 4 sierpnia – Hans Christian Andersen, duński bajkopisarz (ur. 1805)
- 10 października – Aleksiej Konstantinowicz Tołstoj, rosyjski poeta i dramatopisarz (ur. 1817)
- 6 listopada – Wojciech Stattler, polski malarz (ur. 1800)
- 17 listopada – Achille Ginoulhiac, arcybiskup Lyonu (ur. 1806)
- 9 grudnia – Aleksander Stryjeński, polski inżynier wojskowy i cywilny, kartograf (ur. 1803)
- 24 grudnia – Gotthold Christian Clausnitzer, niemiecki duchowny luterański, pierwszy proboszcz parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Katowicach (ur. 1810)
- data dzienna nieznana:
- Wojtek Mateja, ostatni tatrzański zbójnik grasujący na terenie Tatr i Podhala
Święta ruchome
- Tłusty czwartek: 4 lutego
- Ostatki: 9 lutego
- Popielec: 10 lutego
- Niedziela Palmowa: 21 marca
- Wielki Czwartek: 25 marca
- Wielki Piątek: 26 marca
- Wielka Sobota: 27 marca
- Wielkanoc: 28 marca
- Poniedziałek Wielkanocny: 29 marca
- Wniebowstąpienie Pańskie: 6 maja
- Zesłanie Ducha Świętego: 16 maja
- Boże Ciało: 27 maja
Zobacz też
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.