Kronika
Kronika (z gr. chronos – czas) – faktograficzny opis wydarzeń w układzie chronologicznym, również utwór dziejopisarski o charakterze literackim, typowy dla średniowiecza[1].
Kronika nie zawiera analizy tych wydarzeń, może jednak zawierać podsumowania oraz komentarz autora. Wydarzenia te najczęściej dotyczą życia państwa, instytucji, organizacji itp. Zapis tych wydarzeń może odbywać się na bieżąco, w miarę ich rozwoju lub później[1]. Kroniki zaliczane są do utworów epickich, często łączą ze sobą cechy powieści, legendy oraz baśni.
Kroniki w Polsce
Najsłynniejszymi polskimi kronikarzami są:
- Jan Długosz,
- Wincenty Kadłubek,
- Janko z Czarnkowa,
- Maciej Miechowita,
- Marcin Kromer,
- Marcin Bielski,
- Maciej Stryjkowski,
- Władysław z Gielniowa[2].
Pierwszą znaną nam kroniką o Polsce jest napisana przez cudzoziemca Kronika Galla Anonima[3]. Istotne dla poznania dawnych dziejów Polski są także kroniki z innych krajów, takie jak:
- czeska Kronika Kosmasa;
- ruska kronika Powieść minionych lat autorstwa Nestora z Kijowa;
- kronika Thietmara.
Kroniki poza Polską
Europa
Innymi ważnymi kronikami są:
- Geoffrey z Monmouth: Historia królów Brytanii (Anglia)
- Fernão Lopes: Kroniki Królewskie (Portugalia)
- Damião de Góis: Kronika wielce szczęśliwego króla Dom Manuela (Portugalia)
- Saxo Gramatyk: Gesta Danorum (Dania)
- Chronicon Lethrense (Dania)
- Arakel z Tebryzu: Księga dziejów (Armenia)
- Paisjusz Chilendarski: Słowianobułgarska historia (Bułgaria)
- Michał Psellos: Kronika czyli historia jednego stulecia Bizancjum (Grecja)
- Ari Þorgilsson: Íslendingabók (Islandia).
Poza Europą
- Kojiki, czyli księga dawnych wydarzeń (Japonia)
- Tajna historia Mongołów (Mongolia)
Kronika jako felieton
Kroniką nazywa się także odmianę felietonu, cykliczny utwór publicystyczno-dziennikarski, rejestrujący bieżące wydarzenia społeczno-obyczajowe, kulturalne, towarzyskie wraz z odautorskim komentarzem. W Polsce kroniki stały się popularne w XIX wieku, pisali je m.in. Bolesław Prus i Antoni Słonimski.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b Gazda 2009 ↓, s. 494–495.
- ↑ Gazda 2009 ↓, s. 497–498.
- ↑ Gazda 2009 ↓, s. 497.
Bibliografia
- Grzegorz Gazda: Słownik europejskich kierunków i grup literackich XX wieku. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-15724-1.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.