Krsta Cicvarić

Krsta Cicvarić
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

14 września 1879
Nikojevići

Data i miejsce śmierci

31 października 1944
Belgrad

Multimedia w Wikimedia Commons

Krsta Cicvarić (srb. Крста Цицварић, ur. 14 września 1879 we wsi Nikojevići, zm. 31 października 1944 w Belgradzie[1]) – serbski pisarz i dziennikarz.

Życiorys

Był synem Zaharije i Jovanki[2]. Uczył się w gimnazjum w Užicach, w tym czasie zafascynował się ideologią anarchistyczną[1]. Po kłótni i znieważeniu nauczyciela fizyki, a także deklaracji postawy ateistycznej został wydalony ze szkoły. Gimnazjum ukończył w Belgradzie. Przez kilka miesięcy studiował filozofię na Uniwersytecie Wiedeńskim, a następnie na uniwersytecie w Belgradzie[2]. Ostatecznie studia porzucił i otrzymał pracę w urzędzie miejskim w Belgradzie. Pracę tę stracił z powodów politycznych, przez kilka miesięcy przebywał w więzieniu[1].

Od roku 1905 wydawał czasopismo anarchistyczne Хлеба и слободе, w 1907 został właścicielem i redaktorem naczelnym pisma Radnička borba (Радничкa борбa), na łamach którego prezentował poglądy anarchosyndykalistyczne[1]. Czasopismo nie przynosiło dochodów i aby się utrzymać pisał do innych czasopism (Pravda, Novi vrijeme, Zvon, Tribuna, Dnevni list). W 1907 napisał artykuł, w którym zadeklarował, że prowadzi walkę z państwem przy użyciu wszelkich środków, także tych niedozwolonych[3]. Został za to skazany na rok więzienia i wysłany do zakładu karnego w Požarevacu. W roku 1908 zwolniony na mocy amnestii. Od roku 1911 wydawał czasopismo Straż (Straža), określane jako pismo wolnej myśli, a następnie pismo Pijemont (Пијемонт)[1].

W czasie I wojny światowej trafił na front i został wzięty do niewoli austro-węgierskiej. Trzy lata spędził w obozie jenieckim w Neusiedl am See[1]. Po zakończeniu wojny powrócił do Belgradu i rozpoczął pracę w piśmie Beogradski dnevnik - pisał głównie artykuły wstępne i polemiki o charakterze politycznym. W sierpniu 1922 objął stanowisko redaktora naczelnego czasopisma. W swoich tekstach koncentrował się na krytyce Partii Radykalnej i jej przywódców, Nikoli Pašicia i Stojana Proticia, był także krytykiem projektu konstytucji Królestwa SHS, uznając, że jest sprzeczna z duchem demokracji. W roku 1923 nawoływał króla Aleksandra do wprowadzenia dyktatury, aby ukrócić samowolę partii politycznych[1].

W roku 1929 związał się z pismem Balkan, wydawanym przez Svetolika Savicia. W tym czasie Cicvarić pisał głównie o skandalach, przestępstwach, odwoływał się do niesprawdzonych plotek i pogłosek. Artykuły Cicvaricia określano mianem rewolwerowego dziennikarstwa (revolveraško novinarstvo)[3]. W każdym kolejnym numerze pisma pojawiały się sprostowania wcześniejszych artykułów. W latach 30. często wyrażał poglądy antychorwackie i antysemickie. W jednym z tekstów oskarżył Żydów o czynienie zła na całym świecie, usprawiedliwiając politykę antyżydowską hitlerowskich Niemiec[1].

W czasie niemieckiej okupacji Jugosławii (1941-1944) podupadł na zdrowiu i prawie stracił wzrok. Utrzymywał się pisując do proniemieckich czasopism (Srpski narod, Balkan) teksty o tematyce antyżydowskiej, za co został aresztowany po zajęciu Belgradu przez partyzantów komunistycznych i oskarżony o współpracę z okupantem[1]. Zginął zastrzelony bez sądu w swoim mieszkaniu w Belgradzie przez funkcjonariuszy OZNA[2]. Miejsce jego pochówku pozostaje nieznane.

Twórczość

Oprócz artykułów publicystycznych Cicvarić pozostawił po sobie 15 książek, o tematyce polityczno-filozoficznej.

  • 1905: Из анархистичког програма (скупљени новински чланци)
  • 1909: Плава књига о српском питању
  • 1909: Основни проблем филозофије
  • 1909: Идеализам или материјализам
  • 1909: Како ћемо победити Аустрију
  • 1909: Анархизам и анархисти
  • 1910: Дарвин или Лемарк пад дарвинистичке доктрине
  • 1910: Светозар Марковић и бирократски систем пред судом Слободана Јовановића
  • 1910: Социјализам и Балканска конфедерација или један крупан успех српске социјалне демократије
  • 1910: Српска социјалдемократија на прекрету
  • 1910: О Сањину - одбрана и критика
  • 1910: Демократија и социјализам
  • 1912: Критички есеји
  • 1919: Стојан Протић и наш нови устав

Przypisy

  1. ↑ a b c d e f g h i Крста Цицварић. srpskaenciklopedija.org. [dostęp 2021-12-05]. (serb.).
  2. ↑ a b c Simo Ćirković: Ко је ко у Недићевој Србији 1941-1944. Belgrad: 2009, s. 509. ISBN 978-86-07-01889-5.
  3. ↑ a b Krsto Cicvarić, otac srpskih tabloida. blic.rs. [dostęp 2021-12-05]. (serb.).

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya