Kurzeszyn
| wieś | |
 Kurzeszyn – centrum miejscowości | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2020) |
153[2] |
| Strefa numeracyjna |
46 |
| Kod pocztowy |
96-200[3] |
| Tablice rejestracyjne |
ERW |
| SIMC |
0735782 |
Położenie na mapie gminy wiejskiej Rawa Mazowiecka  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa łódzkiego  | |
Położenie na mapie powiatu rawskiego  | |
 51°49′36″N 20°16′52″E/51,826667 20,281111[1]
| |
Kurzeszyn (nazwa oboczna: Stary Kurzeszyn[1]) – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka.
Położenie
Kurzeszyn leży na Równinie Łowicko-Błońskiej, w północno-wschodniej części województwa łódzkiego, przy drodze wojewódzkiej nr 707 prowadzącej ze Skierniewic do Rawy Mazowieckiej, w odległości około 70 km na południowy zachód od Warszawy. Odległość od stolicy województwa – Łodzi wynosi około 65 km.
Rawa Mazowiecka – siedziba powiatu i gminy leży w odległości około 8 km na południe od Kurzeszyna.
Opis miejscowości
Kurzeszyn jest typową ulicówką położoną wzdłuż drogi prowadzącej do Rawy Mazowieckiej. Osada leży nad rzeką Rawką.
Wieś zamieszkuje około 750 osób.
W miejscowości znajdują się szkoła podstawowa, kościół i cmentarz a także młyn oraz kilka sklepów.
W centrum wsi znajduje się kamienny obelisk, upamiętniający ruch oporu i ofiary z czasów II wojny światowej.
Okolicę Kurzeszyna stanowią głównie pola uprawne i łąki.
Historia
Pierwsze pisemne wzmianki o Kurzeszynie pochodzą z XV wieku, aczkolwiek osadnictwo na tym terenie ma znacznie starsze tradycje. Na terenie wsi nad rzeką znajdują się fragmenty (około 40%) grodziska z połowy XII wieku. Są one pozostałością grodu drewnianego istniejącego na miejscu dzisiejszej wsi.
W okresie II wojny światowej w okolicy Kurzeszyna działały silne oddziały partyzanckie. Dla ich zaopatrzenia 25 marca 1943 roku lotnictwo brytyjskie dokonało w pobliżu Kurzeszyna zrzutu broni i amunicji.
W związku z działającym w okolicy ruchem oporu pod koniec 1943 roku Niemcy dokonali aresztowań ludności. Spośród zatrzymanych mieszkańców wsi 28 osób zostało wywiezionych do obozu koncentracyjnego Auschwitz.
W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kurzeszyn. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa skierniewickiego.
Zabytki
Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[4] na listę zabytków wpisane są obiekty:
- kościół parafialny pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski, 1923-24, nr rej.: 512 z 8.11.1978
- plebania, nr rej.: j.w.
- cmentarz rzymskokatolicki (część), nr rej.: 880 z 10.04.1992
Kościół
Parafia w Kurzeszynie powstała w 1512 roku, pierwszym kościołem we wsi był drewniany kościół ufundowany i wyposażony przez jednego z władców Mazowsza. Kolejną, także drewnianą świątynię pod wezwaniem św. Katarzyny wzniósł w 1607 roku biskup łucki – Paweł Wołucki. Kościół ów przetrwał do I wojny światowej, kiedy to w 1914 roku spłonął w wyniku działań wojennych, będących częścią bitwy nad Rawką. Po zakończeniu wojny wzniesiono kolejną świątynię, istniejącą do dziś. Jest to murowany kościół pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski, zbudowany w latach 1922–1924 z datków przekazanych przez parafian. Wzniesiony został na rzucie prostokąta zamkniętego nieco węższą apsydą, według projektu Perkowskiego i Millera. Kościół jest świątynią jednonawową, z dwuspadowym dachem. Jego fasadę wieńczy dzwonnica, zaś portal wejściowy - trójkątny szczyt, wsparty na dwóch kolumnach typu toskańskiego. W 1931 roku świątynię konsekrował kardynał Aleksander Kakowski.
Kościół oraz stojąca w jego pobliżu stara plebania, a także część cmentarza wpisane są do rejestru zabytków.
Poza kościołem w Kurzeszynie znajduje się także kilka kapliczek, wśród nich murowana kapliczka przydrożna pochodząca z XIX wieku Obiekty te również mają charakter zabytkowy.
Zobacz też
- pobliskie wsie: Julianów Raducki, Raducz, Stara Rawa, Nowy Kawęczyn, Nowy Dwór, Przewodowice, Rossocha
- Goworek z Kurzeszyna
Przypisy
- ↑ a b Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 65666.
- ↑ Ludność Gminy Rawa Mazowiecka na dzień 31 grudnia 2020 r.. rawam.ug.gov.pl. [dostęp 2022-04-27].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 645 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- ↑ NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 2022-04-27].
Linki zewnętrzne
- Kurzeszyn, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 946.
- Kurzeszyn, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 202.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.