Lammeröfen

Lammeröfen

Lammerklamm

kod: NDM00143
Lammerklamm, widok na kładkę pieszą i dolny odcinek wąwozu
pomnik przyrody
Państwo	Austria
Położenie	Scheffau am Tennengebirge, Salzburg
Data utworzenia	18 lutego 1977
Powierzchnia	18,74 ha
Ochrona	skalny przełom rzeki Lammer
Położenie na mapie Austrii Lammerklamm
47°35′03″N 13°15′58″E/47,584167 13,266111
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Lammeröfen, także Lammerklamm – wąwóz rzeki Lammer w Austrii, położony w kraju związkowym Salzburg, na terenie gminy Scheffau am Tennengebirge. Znajduje się w dolnej części doliny Lammertal, w pobliżu osady Oberscheffau, pomiędzy północnymi podnóżami Tennengebirge a południową częścią Osterhorngruppe^[1][2].

Wąwóz stanowi przełom Lammer, będącej prawym dopływem Salzachy. Ma około 1 km długości, a różnica wysokości pomiędzy jego górnym i dolnym odcinkiem wynosi około 43 m. Najwęższa część nosi nazwę Dunkle Klamm, czyli „ciemny wąwóz”. Przez Lammeröfen prowadzi udostępniona turystycznie trasa wyposażona w schody, pomosty i kładki^[1].

Lammeröfen znajdują się w rejonie Oberscheffau, pomiędzy należącym do Osterhorngruppe szczytem Schwarzer Berg a Roadbergiem, zaliczanym do przedgórza Tennengebirge. Lammer przepływa przez wąwóz na odcinku pomiędzy około 10,5 a 9,5 kilometrem swojego biegu, licząc od ujścia do Salzachy^[2].

W pobliżu wąwozu przebiega droga krajowa B162, określana jako Lammertalstraße, łącząca okolice Golling an der Salzach z Abtenau. Droga omija skalny przełom, prowadząc przez wyżej położony teren w rejonie Purgstall^[1][2].

Dolne wejście do wąwozu znajduje się w pobliżu Oberscheffau. Przy wejściu urządzono parking oraz zaplecze przeznaczone dla odwiedzających^[1].

Wąwóz powstał wskutek erozyjnej działalności Lammer, która wcięła swoje koryto w wapienne podłoże. Proces pogłębiania przełomu zachodził szczególnie intensywnie podczas topnienia lodowców po kolejnych okresach zlodowaceń, gdy przepływ wód był większy niż współcześnie^[1].

Skalne ściany wąwozu są zbudowane przede wszystkim z wapieni charakterystycznych dla Północnych Alp Wapiennych. Erozja wodna doprowadziła do powstania stromych ścian, przewężeń, zagłębień i kotłów eworsyjnych^[1].

W górnym odcinku Lammer przepływa przez najwęższą część przełomu, określaną jako Dunkle Klamm. Dalej dolina rozszerza się, po czym ponownie zwęża w miejscu przekraczanym przez kładkę pieszą. Poniżej tego odcinka wąwóz otwiera się w kierunku Oberscheffau^[1].

Lammer ma 42,3 km długości i w całości przepływa przez kraj związkowy Salzburg. Jej źródła znajdują się poniżej Tauernkogelu, na terenie gminy Sankt Martin am Tennengebirge. Rzeka płynie początkowo na wschód, a następnie przez Annaberg-Lungötz i Abtenau kieruje się na północ i zachód^[3][2].

Po przepłynięciu przez Lammeröfen rzeka przecina teren gminy Scheffau am Tennengebirge, a następnie uchodzi do Salzachy w gminie Golling an der Salzach, na północny zachód od przełęczy Pass Lueg^[2].

Pierwszą trasę umożliwiającą przejście przez wąwóz wykonano w 1884 roku. Obecnie szlak prowadzi wzdłuż skalnych ścian i obejmuje zabezpieczone schody, pomosty, poręcze oraz kładki przerzucone nad korytem rzeki^[1].

Trasa przeznaczona jest dla ruchu pieszego. Jej przejście wymaga pokonania schodów oraz odcinków o wilgotnym i śliskim podłożu. Szczególnie charakterystyczną częścią szlaku jest boczne dojście prowadzące do najwęższego fragmentu wąwozu, określanego jako Dunkle Klamm^[1].

Wąwóz stanowi jedną z atrakcji turystycznych regionu Tennengau. Jest odwiedzany przede wszystkim w sezonie wiosennym, letnim i jesiennym, natomiast możliwość wejścia zależy od warunków pogodowych, stanu wody i decyzji zarządcy trasy^[1].

Lammeröfen są chronione jako pomnik przyrody kraju związkowego Salzburg. Obszar został objęty ochroną 18 lutego 1977 roku i figuruje w wykazie pod oznaczeniem NDM00143. Powierzchnia chronionego obszaru wynosi 18,74 ha^[4].

Przedmiotem ochrony jest przełomowy odcinek Lammer wraz ze skalnymi ścianami, formami powstałymi wskutek erozji wodnej oraz bezpośrednim otoczeniem wąwozu^[4].

Nazwa Lammerklamm składa się z nazwy rzeki oraz niemieckiego słowa Klamm, oznaczającego wąski, skalny wąwóz rzeczny. Nazwa Lammer została odnotowana w 1124 roku w formie Lamara^[5].

Regionalna nazwa Lammeröfen wiąże się ze słowem Öfen, używanym w nazewnictwie alpejskim w odniesieniu do skalnych przewężeń oraz form erozyjnych powstających w korycie rzeki^[1].

• Oficjalna strona Lammerklamm (niem.)