Lubikowo

Lubikowo

wieś
Państwo	Polska
Województwo	lubuskie
Powiat	międzyrzecki
Gmina	Przytoczna
Strefa numeracyjna	95
Kod pocztowy	66-342[2]
Tablice rejestracyjne	FMI
SIMC	0185880
Położenie na mapie gminy Przytoczna Lubikowo
Położenie na mapie Polski Lubikowo
Położenie na mapie województwa lubuskiego Lubikowo
Położenie na mapie powiatu międzyrzeckiego Lubikowo
52°32′43″N 15°42′17″E/52,545278 15,704722[1]

Zobacz w indeksie Słownika geograficznego Królestwa Polskiego hasło Lubikowo

Lubikowo (pol. hist.Lubiekowo^[3][4]) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Przytoczna. W 2011 roku w Lubikowie liczba ludności wynosiła 349 osób^[5].

Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską. Ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od drugiej połowy XIII wieku. Wymieniona w dokumencie zapisanym po łacinie z 1295 jako „Lubecovo", 1391 „de Lubecow”, 1396 "Lubekowo", 1406 "Lubyacowfo, Lubacowo", 1415 "Lubecowo", 1416 "Lubyecowo", 1418 "Lwbecowo, Lubeyacowo", 1418 "Lubyeakowfo", 1422 "Lubyakowo", 1423 "Lubyathowo", 1425 "Lubyethowo", 1427 "Lubiethowo", 1428 "Lubecowo, Lubicowo", 1430 "Lubycowo", 1436 (kopia z 1483) Lubyekowo, 1442 "Lubyechowo", 1443 "Lubiechowo", 1443 "Lubiekowo, Lubiakowo", 1510 „Lubyekowo”, 1517 "Lubiecowo", 1517 "Lubienkowo", 1519 "Lyvbyekowo", 1545 "Lyubyekowo", 1563 "Liubiekowo", 1564 "Lubichow", 1571 (kopia z 1592) "Lubikowo”, 1580 „Lubiekowo”, 1622-1624 „Lubiekowo”^[3][6].

Nazwa miejscowości pochodzi od nazwy osobowej „Lubiak” utworzonej od staropolskiego imienia męskiego Lubomir z dodanym sufiksem -owo^[6]. Od nazwy wsi wzięło swą nazwę położone obok Jezioro Lubikowskie. Od pierwotnej nazwy wsi „Lubiekowo” pochodzi polskie odmiejscowe nazwisko Lubiekowskich należące do lokalnego szlacheckiego rodu oraz dawnych posiadaczy miejscowości^[3].

Po rozbiorach Polski jakie miały miejsce w latach 1772–1795, w okresie zaborów, przed traktatem wersalskim Niemcy używali zgermanizowanych nazw miejscowości utworzonych od pierwotnej nazwy polskiej. W 1884 odnotowano formy „Libuch” oraz „Liebuch”^[6].

Początkowo wieś była własnością rycerską, potem kościelną, a następnie szlachecką należącą do lokalnej szlachty polskiej z rodu Lubiekowskich, którzy od pierwotnej nazwy wsi przyjęli odmiejscowe nazwisko. Później należała także do Żydowskich, Mrowińskich, Strzeżmińskich. Od 1320 miejscowość leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1443 odnotowano ją w powiecie poznańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. Od 1580 leżała w parafii Rokitno^[3].

W 1295 książę wielkopolski oraz król Polski Przemysł II oznajmił w łacińskim dokumencie, że Bartłomiej i Mikołaj synowie Męcza dali biskupowi poznańskiemu część Lubikowa, a w zamian otrzymali dziedzinę Krupczyno oraz 30 grzywien srebra^[3].

Miejscowość była wsią szlachecką będącą przedmiotem sprzedaży oraz dziedziczenia dzięki czemu została odnotowana przez liczne historyczne dokumenty prawne, własnościowe i podatkowe. W 1406 Mikołaj Żydowski (z Żydowa koło Obornik) toczył procesy z Boguszem Lubiakowskim o dziedzinę Lubikowo. Bogusz wraz z innymi, którzy mieli prawo do wsi nie stawili się na proces w terminie i sąd przysądził Lubikowo Mikołajowi Żydowskiemu. W 1407 został on pozwany przez Teodoryka Iwieńskiego, występującego w imieniu Hinczki i Kachny z Lubikowa, pod zarzutem bezprawnego przejęcia wsi przemocą. W 1427 imiennie odnotowano Pawła sołtysa Lubikowa, niegdyś kmiecia z Dzięcielina. W 1443 woźny sądowy zeznał, że odnowił granicę oraz potwierdził kopce graniczne pomiędzy dziedzinami należącymi do braci Marcina i Jana w Przetocznie (obecnie Przytoczna) a Lubikowem własnością Dobiesława Mrowińskiego. W 1457 Szczepan (Stephanus) z Lubikowa zobowiązany został do przestrzegania ustanowionych granic i kopców między wsią a wsiami należącymi do klasztoru bledzewskiego – Rokitno i Kalsko pod karą umowną 200 grzywien^[3].

W latach 1406-1419 odnotowano dziedziców wsi oraz braci Bogusława Bogusza Lubiekowskiego, a w latach 1415-1445 Przecława Lubiekowskiego. Byli oni synami Wincentego z Policka. W 1406 w jednej ze spraw sądowych odnotowano Bogusława Lubiakowskiego. W latach 1415-1416 Przecław Lubiekowski toczył procesy sądowe o Lubikowo. W 1415 z Wierzbiętą dziedzicem Lubikowa, a w procesie tym Jarosław z Lubikowa oraz Iwna] dowodził, że Lubikowo jest jego dziedziną. W 1416 Przecław Lubiekowski toczył spór z Jarosławem podkomorzym kaliskim Jarosławem przedstawiając dokument nabycia (łac „litera resignatoria”) dwóch części Lubikowa dowodząc, że trzecią części tej wsi otrzymał w podziale majątku od braci. W 1418 Przecław i Hinczka niegdyś dziedzice Lubikowa trzykrotnie przedkładali w sądzie dokument nabycia dziedziny Brzeźno koło Międzychodu, a nikt nie zgłosił roszczeń z tytułu prawa bliższości. W 1418 Bogusław Lubiekowski oraz niejaki Fabian poręczyli za Jana Kurskiego. W 1418 Bogusław Lubiekowski dziedzic Lubiekowa był w sporze sądowym z Konopką z Kurska. W 1420 Przecław Lubiekowski wystąpił w sądzie w imieniu swojej żony Helżki (Elżbiety) oraz jej brata Piotra dziedziców z Kubaczyna. W 1424 Przecław z Sepna toczył proces z Anną wdową po Wincentym z Policka i jej synami Mikołajem i Wincentym o to, że pozwani synowie Anny zabili Bogusława Lubiekowskiego, brata tegoż Przecława; pozwani nie stanęli na terminie i zasądzeni zostali na 60 grzywien za zabicie i 15 grzywien za obcięcie ręki. Pozwani zasądzeni zostali na karę 3 grzywny dla powoda Przecława i tyleż dla sądu, bo nie zapłacili 75 grzywien za zabicie i obcięcie ręki wspomnianego Bogusława^[3].

W latach 1425-1426 Przecław Lubiekowski z Sepna i Policka toczył spór z Helżką Baranowa z Policka. W 1426 woźny sądu ziemskiego zeznał, że wwiązał tegoż Przecława w Policko. W 1425 Przecław Lubiekowski, Lubiakowski wystąpił w sądzie jako pełnomocnik (łac. „nuncius”) Pakosza Wolikowskiego z Wolikowa koło Grodziska Wielkopolskiego (obecnie to Wołkowo). Wystąpił także w sądzie w imieniu Abrahama Zbąskiego. W 1428 Przecław Lubiekowski z Sepna toczy procesy z Jurgą (Jerzym) Jarogniewskim o Sepno. W 1428 Przecław Lubiekowski niegdyś dziedzic w Lubiekowie wystąpił w sądzie w imieniu kmiotki Agnieszki żony Andrzeja z Przeprostyni (obecnie Przyprostynia). W 1430 Przecław Lubiekowski pozwany został przez Marcina Komorowskiego z Komorowa koło Wolsztyna. W 1435 ponownie odnotowano Przecława Lubiekowskiego dziedzica Lubiekowa oraz rycerza (łac. „armiger”) w diecezji poznańskiej. W 1437 Przecław Lubiekowski pełnił funkcje wicesędziego w Kościanie i Poznaniu. W 1443 wspomniano ponownie Przecława Lubiekowskiego z Lubiekowa. W 1443 Przecław Lubiekowski zeznał, że kiedy był sędzią we wsi Tomice, wtedy to Tomina kmiotka z Brzozy naganiła mu szlachectwo. W 1444 Elżbieta (Halszka) żona Przecława Lubiekowskiego toczyła procesy z Anną żoną Mikołaja z Trzcianki. W 1445 wspomniana została Elżbieta żona Przecława Lubiekowskiego. W 1445 Przecław Lubiekowski był sędzią polubownym w sporze pomiędzy dziedzicami Sepna^[3].

W 1467 Szczepan dziedzic Lubikowa zapisał żonie Małgorzacie po 300 złotych węgierskich posagu i wiana na połowie wsi. W 1494 imiennie wymieniony został Piotr Poszdzech kmieć z Lubikowa, który płacił dziedzicowi wsi jedną grzywnę czynszu rocznego. W 1475 wieś znalazła się w wykazie zaległości podatkowych. W 1508 miał miejsce pobór we wsi od 9 łanów, 6 groszy od karczmy. W 1563 miał miejsce pobór od 22 łanów, karczmy dorocznej oraz młyna dorocznego napędzanym jednym kołem wodnym. W 1564 w Lubikowie było 18 łanów. W 1577 Jan Strzeżmiński ze Strzeżmina (obecnie Strzyżmin) płacił pobór od swojej własności w Lubikowie. W 1580 odnotowano kolejny pobór podatków ze wsi. Zapłacił go właściciel Jan Strzeżmiński od 22 półłanków, 11 zagrodników, 8 komorników, jednego rataja (najemnego pracownika) od pługa, a także od karczmy dorocznej, dwóch pasterzy wypasających 100 owiec, 1/8 łana należącego do młynarza^[3].

W 1529 Jan Lubiekowski zapisał swojej żonie Reginie córce zmarłego Mikołaja Budziłowskiego po 245 grzywien posagu i wiana na 1/4 Lubikowa. W 1546 zrezygnował z majętności na rzecz córki Jadwigi przekazując jej na własność całą wieś ale zachowując sobie dożywocie^[3].

W 1580 miejscowość była wsią szlachecką o nazwie Lubiekowo i położona była w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów^[7]. Po rozbiorach Polski miejscowość wraz z całą Wielkopolską znalazła się w zaborze pruskim.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

• Antoni Gąsiorowski: Słownik historyczno-geograficzny województwa poznańskiego w średniowieczu, cz. III L-Q, zeszyt 4, hasło „Lubikowo”. Poznań: Wydawnictwo PTPN, 1992, s. 627-630.
• Kazimierz Rymut: Nazwy Miejscowe Polski. Historia, Pochodzenie, Zmiany, Tom XVI L-Ma, hasło „Lubikowo”. Kraków: Polska Akademia Nauk Instytut Języka Polskiego, 2005, s. 202-203. ISBN 83-88866-26-5.

• Lubikowo w „Słowniku historyczno-geograficznym województwa poznańskiego w średniowieczu”