Lucjan Motyka

Lucjan Motyka
Data i miejsce urodzenia	4 maja 1915 ; Kraków, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci	22 listopada 2006 ; Warszawa, Polska
	Minister kultury i sztuki
Okres	od 12 grudnia 1964; do 26 października 1971
Przynależność polityczna	Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Poprzednik	Tadeusz Galiński
Następca	Czesław Wiśniewski (p.o.)
	Ambasador PRL w Czechosłowacji
Okres	od 25 listopada 1971; do 29 kwietnia 1975
Poprzednik	Włodzimierz Janiurek
Następca	Jan Mitręga
	Ambasador PRL w Bułgarii
Okres	od 1978; do 1980
Poprzednik	Jerzy Muszyński
Następca	Władysław Napieraj
	Odznaczenia
	;
	Multimedia w Wikimedia Commons

Lucjan Motyka (ur. 4 maja 1915 w Krakowie, zm. 22 listopada 2006 w Warszawie) – polski działacz młodzieżowy i związkowy, polityk socjalistyczny, minister kultury i sztuki (1964–1971), ambasador PRL w Czechosłowacji (1971–1975), Bułgarii (1978–1980) i Szwajcarii (1980–1983), poseł do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL I, II, III, IV, V i VII kadencji. Budowniczy Polski Ludowej.

Życiorys

Posiadał wykształcenie średnie. Od 1931 robotnik budowlany, działacz młodzieżowy i związkowy, m.in. Związku Zawodowego Transportowców i Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, od tego samego roku także działacz Polskiej Partii Socjalistycznej, w 1937 osadzony przez sześć miesięcy w obozie w Berezie Kartuskiej. Podczas okupacji niemieckiej pracował w Wieliczce, jednocześnie działał w konspiracji. W latach 1943–1944 przebywał w obozie koncentracyjnym w Auschwitz, uciekł z obozu 19 lipca 1944.

Od kwietnia do listopada 1945 I sekretarz Wojewódzkiego Komitetu „lubelskiej” PPS w Krakowie, w latach 1945–1947 sekretarz Komitetu Centralnego Związków Zawodowych. Od 1947 do 1948 był przewodniczącym Centralnego Komitetu Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego. W latach 1948–1949 był sekretarzem generalnym Związku Młodzieży Polskiej. W latach 1949–1950 był dyrektorem Głównego Urzędu Kultury Fizycznej, a w latach 1950–1951 był przewodniczącym Głównego Komitetu Kultury Fizycznej. Od 1951 pracował w Ministerstwie Kultury i Sztuki, początkowo jako dyrektor departamentu, a następnie dyrektor Centralnego Zarządu Sztuk Plastycznych i Wystaw. W latach 1955–1957 podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Sztuki.

W 1948 wraz z PPS przystąpił do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W latach 1948–1980 był członkiem Komitetu Centralnego PZPR. Zaliczany do byłych członków PPS zbliżonych do „puławian” podczas walki o władzę w kierownictwie PZPR w latach pięćdziesiątych^[1]. Od lutego 1957 do grudnia 1964 był I sekretarzem Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Krakowie.

Od 12 grudnia 1964 do 26 października 1971 był ministrem kultury i sztuki w trzecim i czwartym rządzie Józefa Cyrankiewicza oraz w rządzie Józefa Cyrankiewicza i Piotra Jaroszewicza. Członek Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu w 1968^[2]. W czerwcu 1968 wszedł w skład Komitetu Honorowego obchodów 500. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika^[3]. W latach 1945–1972 i 1976–1980 był posłem do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL I, II, III, IV, V i VII kadencji, w latach 1946–1947 przewodniczący Komisji Administracji i Bezpieczeństwa KRN. Od 1971 był członkiem Obywatelskiego Komitetu Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie^[4].

Od 1971 do 1975 był ambasadorem PRL w Pradze. Następnie w latach 1975–1977 był kierownikiem Wydziału Kultury KC PZPR. W latach 1978–1980 był ambasadorem w Sofii, a od 1980 do 1983 w Bernie.

Na emeryturze był powoływany w skład wielu ciał doradczych i komitetów honorowych. W latach 1986–1989 członek Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa Wojciechu Jaruzelskim. Był długoletnim członkiem Komitetu Redakcyjnego kwartalnika KC PZPR „Z Pola Walki” oraz członkiem Rady Naczelnej i Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. W maju 1985 wybrany na jednego z wiceprezesów Zarządu Głównego ZBoWiD^[5]. Od czerwca 1985 był członkiem Komitetu Redakcyjnego dla opracowania Pism zebranych Władysława Gomułki^[6]. Wchodził w skład Zespołu KC PZPR ds. Zasłużonych Działaczy Ruchu Robotniczego^[7]. Członek Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa (w latach 1988–1990 Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa)^[8]. Wieloletni przewodniczący Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem oraz sekretarz generalny Międzynarodowego Komitetu Oświęcimskiego. 28 listopada 1988 wszedł w skład Honorowego Komitetu Obchodów 40-lecia Kongresu Zjednoczeniowego PPR-PPS – powstania PZPR^[9]. W maju 1989 został przewodniczącym Komitetu Założycielskiego Towarzystwa Polsko-Żydowskiego^[10]. W październiku 1989 wszedł w skład Centralnej Komisji Zjazdowej PZPR, która przygotowywała dokumenty programowe i organizacyjne na ostatni, XI Zjazd PZPR^[11].

Był żonaty z Anielą Zdzisławą z domu Kieres (1921–2003).

Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera H-16-4)^[12].

Odznaczenia i wyróżnienia (lista niepełna)

Order Budowniczych Polski Ludowej (1980)^[13]
Order Sztandaru Pracy I klasy^[14]
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Order Krzyża Grunwaldu III klasy (1946)^[15]
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (19 lipca 1946)^[16]
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Krzyż Oświęcimski (1985)^[17]
Medal „Za udział w walkach w obronie władzy ludowej” (1986)^[18]
Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974)
Medal 40-lecia Polski Ludowej (1984)^[19]
Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955)^[20]
Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1968)^[21]
Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1967)^[22]
Medal im. Ludwika Waryńskiego (1986)^[23]
Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej” (1987)^[24]
Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej” (1966)^[25]
Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1966)^[26]
Odznaka „Za Zasługi dla ZBoWiD”
Złota Odznaka Honorowa Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej (1967)^[27]
Odznaka honorowa Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich (1968)^[28]
Pamiątkowy Medal z okazji 40. rocznicy powstania Krajowej Rady Narodowej (1983)^[29]
Medal pamiątkowy „40-lecia PZPR” (1988)^[30]
Złota odznaka „Zasłużony dla Dolnego Śląska” (1970)^[31]
Odznaka „Budowniczy Nowej Huty” (1959)^[32]
Złoty Medal 800-lecia Koźla (1965)^[33]
Honorowy Medal Międzynarodowej Federacji Bojowników Ruchu Oporu (1986)^[34]
Order Jeźdźca z Madary I stopnia (Bułgaria, 1980)^[35]
Wielki Oficer Orderu Lwa Białego (Czechosłowacja, 1975)^[36]
Medal „40. rocznica Wyzwolenia Czechosłowacji przez Armię Radziecką” (Czechosłowacja, 1985)^[37]
Honorowy Medal 50-lecia Mongolskiej Rewolucji Ludowej (Mongolia, 1971)^[38]
Krzyż Wielkiego Oficera Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (Włochy, 1965)^[39]^[40]
Medal 250-lecia Politechniki Czeskiej w Pradze (CVUT) (1973)^[41]
Dyplom honorowy Komitetu do spraw Wydawnictw przy Radzie Ministrów ZSRR (1968)^[42]
Tytuł „Honorowego Obywatela Nowego Sącza” (1962)^[43]
Honorowy członek Związku Polskich Artystów Plastyków (1964)^[44]
Kowadło Kuźnicy (2005)^[45]

Przypisy

↑ Październik i „Mała stabilizacja”. W: Jerzy Eisler: Zarys dziejów politycznych Polski 1944–1989. Warszawa: POW „BGW”, 1992, s. 62. ISBN 83-7066-208-0.
↑ „Trybuna Robotnicza”, nr 133 (7571) 5 czerwca 1968, s. 2
↑ „Urania”, nr 3, marzec 1969, s. 84
↑ „Biuletyn Zamek”, nr 17a, 19 czerwca 1971, s. 5
↑ Wierni tradycjom walki o wolność i demokrację – wierni Polsce Ludowej, „Trybuna Robotnicza”, nr 104, 6 maja 1985, s. 1–2
↑ Prace nad wydaniem „Pism zebranych” Władysława Gomułki, „Życie Warszawy”, nr 133, 10 czerwca 1985, s. 2
↑ Weterani ciągle czynni, „Życie Partii”, nr 2, 28 stycznia 1987, s. 2
↑ Skład Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa 1988–2011. radaopwim.gov.pl.
↑ „Trybuna Robotnicza”, nr 277, 29 listopada 1988, s. 5
↑ Powstało Towarzystwo Polsko-Żydowskie, „Życie Warszawy”, nr 120, 23 maja 1989, s. 6
↑ Uchwała w sprawie powołania Centralnej Komisji Zjazdowej, „Trybuna Ludu”, nr 242, 17 października 1989, s. 3
↑ Wyszukiwarka grobów w Warszawie
↑ Lista osób odznaczonych w Belwederze. „Nowiny”, s. 2, Nr 159 z 23 lipca 1980.
↑ Profil na stronie Biblioteki Sejmowej
↑ M.P. z 1947 r. Nr 51, poz. 237
↑ M.P. z 1947 r. Nr 27, poz. 194 („za wybitne zasługi w dziele organizacji Związków Zawodowych i działalność Związkową na terenie kraju”)
↑ Stefan Oberleitner, Polskie ordery, odznaczenia i niektóre wyróżnienia zaszczytne 1705–1990: vademecum dla kolekcjonerów. Polska Rzeczpospolita Ludowa, 1944–1990, Wydawnictwo Kanion, 1992, s. 123
↑ Godnie kontynuować tradycję, „Rzeczpospolita”, nr 263, 11 listopada 1986, s. 7
↑ Przygotowania do VII Kongresu, „Za Wolność i Lud”, nr 1, 5 stycznia 1985, s. 1–2
↑ M.P. z 1955 r. Nr 101, poz. 1400 – Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 – na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.
↑ Min. L. Motyka odznaczony medalem „Za zasługi dla obronności kraju”, „Trybuna Robotnicza”, nr 105, 3 maja 1968, s. 2
↑ Za zasługi dla obronności Kraju, „Za Wolność i Lud”, nr 11, 1 czerwca 1967, s. 1–2
↑ W uznaniu zasług, „Życie Partii”, nr 8, 22 kwietnia 1987, s. 20
↑ Odznaczenia dla polskich twórców kultury, „Życie Warszawy”, nr 230, 2 października 1987, s. 2
↑ Min. L. Motyka otrzymał odznakę „Zasłużonego Działacza Kultury Fizycznej”, „Życie Warszawy”, nr 158, 2 lipca 1966, s. 8
↑ Nadzwyczajna sesja Sejmu, „Trybuna Robotnicza”, nr 172, 22 lipca 1966, s. 1
↑ Złote Odznaki TPPR dla kierownictwa Ministerstwa Kultury i Sztuki, „Trybuna Ludu”, nr 305, 3 listopada 1967, s. 4
↑ Jadwiga Kołodziejska, Księga VI Zjazdu Bibliotekarzy Polskich, 12–14 lutego 1968, Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, 1969, s. 2
↑ Uhonorowani pamiątkowymi medalami, „Trybuna Robotnicza”, nr 307, 30 grudnia 1983, s. 3
↑ W 40. rocznicę kongresu zjednoczeniowego, „Głos Pomorza”, nr 292, 16 grudnia 1988, s. 2
↑ Dni Kultury Dolnego Śląska, „Trybuna Ludu”, nr 325, 22 listopada 1970, s. 1
↑ Dziennik Urzędowy Rady Narodowej w m. Krakowie, nr 13, 5 września 1959, s. 7
↑ Rok kulturalny 1965–1966 rozpoczęty, „Głos Nauczycielski”, nr 41, 10 października 1965, s. 5
↑ W Warszawie trwa posiedzenie Biura FIR, „Dziennik Polski”, 11 września 1986, s. 1
↑ Odznaczenie Ambasadora PRL w LRB, „Trybuna Ludu”, nr 269, 11 listopada 1980, s. 7.
↑ Československý řád Bílého lva 1923–1990
↑ W Ambasadzie CSRS, „Za Wolność i Lud”, nr 21, 25 maja 1985, s. 5
↑ Wysokie odznaczenia mongolskie dla polskich działaczy, „Trybuna Ludu”, nr 289, 16 października 1971, s. 2
↑ Order Odrodzenia dla G. Saragata. Odznaczenia włoskie dla przywódców polskich. „Dziennik Polski”. 246, s. 1, 16 października 1965.
↑ Dettaglio decorato. Motyka Sig. Lucjan (wł.)
↑ „Głos Ludu”, nr 130, 1 listopada 1973, s. 1
↑ Radzieckie dyplomy honorowe dla polskich działaczy kultury, „Trybuna Ludu”, nr 15, 16 stycznia 1968, s. 4
↑ 670-lecie Nowego Sącza, „Trybuna Ludu”, nr 311, 9 listopada 1962, s. 3
↑ Zjazd plastyków zakończył obrady, „Trybuna Ludu”, nr 82, 22 marca 1964, s. 2
↑ Kowadła Kuźnicy [online], kuznica.org.pl .

Bibliografia

Leksykon historii Polski, Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Warszawa 1995
Mała Encyklopedia Sportu (tom 2) z 1986
T. Mołdawa, Ludzie władzy 1944–1991, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1991, s. 400
Pamięć wiecznie żywa. 40 lat działalności Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa, Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa, Warszawa 1988
J. Stroynowski (red.), Who is who in the Socialist countries of Europe: a biographical encyclopedia of more than 12,600 leading personalities in Albania, Bulgaria, Czechoslovakia, German Democratic Republic, Hungary, Poland, Romania, Yugoslavia 1989, tom 3, K.G. Saur Pub., 1989
„Za Wolność i Lud”, 4 maja 1985, nr 18 (1115), s. 9
„Za Wolność i Lud”, 4 lutego 1984, nr 5 (1050), s. 4

[1] Październik i „Mała stabilizacja”. W: Jerzy Eisler: Zarys dziejów politycznych Polski 1944–1989. Warszawa: POW „BGW”, 1992, s. 62. ISBN 83-7066-208-0.

[2] „Trybuna Robotnicza”, nr 133 (7571) 5 czerwca 1968, s. 2

[3] „Urania”, nr 3, marzec 1969, s. 84

[4] „Biuletyn Zamek”, nr 17a, 19 czerwca 1971, s. 5

[5] Wierni tradycjom walki o wolność i demokrację – wierni Polsce Ludowej, „Trybuna Robotnicza”, nr 104, 6 maja 1985, s. 1–2

[6] Prace nad wydaniem „Pism zebranych” Władysława Gomułki, „Życie Warszawy”, nr 133, 10 czerwca 1985, s. 2

[7] Weterani ciągle czynni, „Życie Partii”, nr 2, 28 stycznia 1987, s. 2

[8] Skład Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa 1988–2011. radaopwim.gov.pl.

[9] „Trybuna Robotnicza”, nr 277, 29 listopada 1988, s. 5

[10] Powstało Towarzystwo Polsko-Żydowskie, „Życie Warszawy”, nr 120, 23 maja 1989, s. 6

[11] Uchwała w sprawie powołania Centralnej Komisji Zjazdowej, „Trybuna Ludu”, nr 242, 17 października 1989, s. 3

[12] Wyszukiwarka grobów w Warszawie

[13] Lista osób odznaczonych w Belwederze. „Nowiny”, s. 2, Nr 159 z 23 lipca 1980.

[14] Profil na stronie Biblioteki Sejmowej

[15] M.P. z 1947 r. Nr 51, poz. 237

[16] M.P. z 1947 r. Nr 27, poz. 194 („za wybitne zasługi w dziele organizacji Związków Zawodowych i działalność Związkową na terenie kraju”)

[17] Stefan Oberleitner, Polskie ordery, odznaczenia i niektóre wyróżnienia zaszczytne 1705–1990: vademecum dla kolekcjonerów. Polska Rzeczpospolita Ludowa, 1944–1990, Wydawnictwo Kanion, 1992, s. 123

[18] Godnie kontynuować tradycję, „Rzeczpospolita”, nr 263, 11 listopada 1986, s. 7

[19] Przygotowania do VII Kongresu, „Za Wolność i Lud”, nr 1, 5 stycznia 1985, s. 1–2

[20] M.P. z 1955 r. Nr 101, poz. 1400 – Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 – na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.

[21] Min. L. Motyka odznaczony medalem „Za zasługi dla obronności kraju”, „Trybuna Robotnicza”, nr 105, 3 maja 1968, s. 2

[22] Za zasługi dla obronności Kraju, „Za Wolność i Lud”, nr 11, 1 czerwca 1967, s. 1–2

[23] W uznaniu zasług, „Życie Partii”, nr 8, 22 kwietnia 1987, s. 20

[24] Odznaczenia dla polskich twórców kultury, „Życie Warszawy”, nr 230, 2 października 1987, s. 2

[25] Min. L. Motyka otrzymał odznakę „Zasłużonego Działacza Kultury Fizycznej”, „Życie Warszawy”, nr 158, 2 lipca 1966, s. 8

[26] Nadzwyczajna sesja Sejmu, „Trybuna Robotnicza”, nr 172, 22 lipca 1966, s. 1

[27] Złote Odznaki TPPR dla kierownictwa Ministerstwa Kultury i Sztuki, „Trybuna Ludu”, nr 305, 3 listopada 1967, s. 4

[28] Jadwiga Kołodziejska, Księga VI Zjazdu Bibliotekarzy Polskich, 12–14 lutego 1968, Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, 1969, s. 2

[29] Uhonorowani pamiątkowymi medalami, „Trybuna Robotnicza”, nr 307, 30 grudnia 1983, s. 3

[30] W 40. rocznicę kongresu zjednoczeniowego, „Głos Pomorza”, nr 292, 16 grudnia 1988, s. 2

[31] Dni Kultury Dolnego Śląska, „Trybuna Ludu”, nr 325, 22 listopada 1970, s. 1

[32] Dziennik Urzędowy Rady Narodowej w m. Krakowie, nr 13, 5 września 1959, s. 7

[33] Rok kulturalny 1965–1966 rozpoczęty, „Głos Nauczycielski”, nr 41, 10 października 1965, s. 5

[34] W Warszawie trwa posiedzenie Biura FIR, „Dziennik Polski”, 11 września 1986, s. 1

[35] Odznaczenie Ambasadora PRL w LRB, „Trybuna Ludu”, nr 269, 11 listopada 1980, s. 7.

[36] Československý řád Bílého lva 1923–1990

[37] W Ambasadzie CSRS, „Za Wolność i Lud”, nr 21, 25 maja 1985, s. 5

[38] Wysokie odznaczenia mongolskie dla polskich działaczy, „Trybuna Ludu”, nr 289, 16 października 1971, s. 2

[39] Order Odrodzenia dla G. Saragata. Odznaczenia włoskie dla przywódców polskich. „Dziennik Polski”. 246, s. 1, 16 października 1965.

[40] Dettaglio decorato. Motyka Sig. Lucjan (wł.)

[41] „Głos Ludu”, nr 130, 1 listopada 1973, s. 1

[42] Radzieckie dyplomy honorowe dla polskich działaczy kultury, „Trybuna Ludu”, nr 15, 16 stycznia 1968, s. 4

[43] 670-lecie Nowego Sącza, „Trybuna Ludu”, nr 311, 9 listopada 1962, s. 3

[44] Zjazd plastyków zakończył obrady, „Trybuna Ludu”, nr 82, 22 marca 1964, s. 2

[45] Kowadła Kuźnicy [online], kuznica.org.pl .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]

[25]

[26]

[27]

[28]

[29]

[30]

[31]

[32]

[33]

[34]

[35]

[36]

[37]

[38]

[39]

[40]

[41]

[42]

[43]

[44]

[45]

Lucjan Motyka

Życiorys

Odznaczenia i wyróżnienia (lista niepełna)

Przypisy

Bibliografia

Content Disclaimer