Marek Grela

Marek Grela

Marek Grela, w tle Adam Traczyk (2018)
Data i miejsce urodzenia	27 lutego 1949 Kraków
Doktor habilitowany nauk ekonomicznych
Specjalność: stosunki międzynarodowe, handel zagraniczny
Alma Mater	Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
Doktorat	1977 – nauki ekonomiczne Uniwersytet Warszawski
Habilitacja	1990 – nauki ekonomiczne Uniwersytet Warszawski
nauczyciel akademicki
uczelnia	Akademia Finansów i Biznesu Vistula; Wydział Biznesu i Stosunków Międzynarodowych
Ambasador RP przy Unii Europejskiej
Okres spraw.	2002–2006
Poprzednik	Iwo Byczewski
Następca	Piotr Wojtczak
Dyrektor generalny służby zagranicznej
Okres spraw.	17 września 1996–31 grudnia 1996
Poprzednik	Janusz Stańczyk
Następca	Jan Granat
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Marek Artur Grela (ur. 27 lutego 1949 w Krakowie) – polski dyplomata, ekonomista, wiceminister spraw zagranicznych, ambasador RP przy Unii Europejskiej, wysoki rangą urzędnik Sekretariatu Rady Unii Europejskiej w Brukseli, a następnie europejskiej służby dyplomatycznej (Europejska Służba Działań Zewnętrznych), ambasador ad personam.

Maturę zdał w IX Liceum Ogólnokształcącym w Krakowie^[1]. W 1972 r. ukończył studia na Wydziale Handlu Zagranicznego SGPiS, w 1977 r. doktoryzował się w Instytucie Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego, a w 1990 r. został doktorem habilitowanym (tytuł pracy: Polska a stosunki Wschód-Zachód w latach osiemdziesiątych)^[2].

W 1972 r. rozpoczął pracę w Ministerstwie Spraw Zagranicznych w Departamencie Studiów i Programowania. Uczestniczył w negocjacjach Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w Helsinkach i Genewie (1973–1975). W latach 1977–1981 był II sekretarzem ambasady PRL w Madrycie.

Od grudnia 1981 do 1989 r. pracował naukowo w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych oraz w Institute of East-West Security Studies w Nowym Jorku (1983–1984). Był również sekretarzem naukowym Komitetu Badań nad Pokojem Polskiej Akademii Nauk. Był doradcą polskiej delegacji podczas konferencji KBWE w Wiedniu (1987–1988).

Od 1989 r. ponownie w MSZ – jako doradca w gabinecie ministra, a następnie jako wicedyrektor Departamentu Instytucji Europejskich (w tym charakterze uczestniczył przez pewien czas w rokowaniach układu stowarzyszeniowego Polski ze Wspólnotami Europejskimi). Uczestniczył w misjach obserwacyjnych ONZ w Namibii (1989) i Nikaragui (1990). W latach 1991–1996 był radcą-ministrem, a następnie chargé d’affaires ambasady RP w Dublinie.

Po powrocie do Polski objął stanowisko dyrektora generalnego MSZ (17 września 1996 – 31 grudnia 1996) i następnie wiceministra spraw zagranicznych (4 kwietnia 1997 – 31 grudnia 1997). W latach 1998–2002 był stałym przedstawicielem (ambasadorem) RP przy Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) oraz przy Światowym Programie Żywnościowym (WFP) w Rzymie.

W kwietniu 2002 został ambasadorem RP przy Wspólnotach Europejskich, a z chwilą zawarcia traktatu akcesyjnego pierwszym stałym przedstawicielem (ambasadorem) RP przy Unii Europejskiej. Funkcję tę pełnił do 31 sierpnia 2006.

W latach 2006–2012 był dyrektorem do spraw stosunków transatlantyckich, Ameryki Łacińskiej, walki z terroryzmem oraz ONZ w Sekretariacie Generalnym Rady Unii Europejskiej w Brukseli, a następnie głównym doradcą w europejskiej służbie dyplomatycznej (Europejska Służba Działań Zewnętrznych). Od 2013 r. konsultant ds. europejskich oraz współpracownik polskich i zagranicznych ośrodków studiów międzynarodowych.

Zasiadał w radzie Fundacji Aleksandra Kwaśniewskiego „Amicus Europae”. Jest członkiem Stowarzyszenia Euro-Atlantyckiego oraz doradcą dyplomatycznym Krajowej Izby Gospodarczej. Jest profesorem Akademii Finansów i Biznesu Vistula w Warszawie.

Jest autorem kilkudziesięciu publikacji naukowych z zakresu międzynarodowych stosunków gospodarczych i politycznych.

Włada językami: angielskim, hiszpańskim, francuskim i rosyjskim.

Syn Zenona^[3]. Żonaty z Anną Grelą, ma dwoje dzieci (Agnieszka i Tomasz).

• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1997)^[3]
• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2012)^[4]
• Order Podwójnego Białego Krzyża III klasy (Słowacja, 1998)^[5]

• Marek Grela: Oficjalne reakcje zagraniczne na wydarzenia w Polsce 1 sierpnia 1980 – 13 grudnia 1981 : dokumenty. Warszawa: Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, 1982, s. 192. OCLC 838634289.
• Marek Grela: Oficjalne reakcje zagraniczne na wydarzenia w Polsce 13 grudnia 1981 – 31 grudnia 1982 : dokumenty (w wyborze). Cz. 1–2. Warszawa: Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, 1984, s. 155. OCLC 838561309.
• Marek Grela: Polska a stosunki Wschód – Zachód w latach osiemdziesiątych. Warszawa: Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, 1989, s. 192. OCLC 69474762.
• Marek Grela, Zdzisław Rapacki: Partnerstwo wschodnie Unii Europejskiej. Warszawa: Akademia Finansów i Biznesu Vistula, 2016, s. 196. ISBN 978-83-64614-26-2.

• Marek Grela [online], Europejska Akademia Dyplomacji, 24 listopada 2020 [dostęp 2021-03-12] [zarchiwizowane z adresu 2020-11-24] .
• dr hab. Marek Artur Grela prof. AFiB Vistula [online], Vistula University, 25 lipca 2020 [dostęp 2021-03-12] [zarchiwizowane z adresu 2020-07-25] .
• Komisja Spraw Zagranicznych /nr 9/ [online], orka.sejm.gov.pl, 15 stycznia 2002 [dostęp 2021-03-12] .