Marian Surma

Marian Surma
Data urodzenia

8 października 1929

Data i miejsce śmierci

13 lutego 2018
Poznań

Profesor nauk fizycznych
Specjalność: fizyka ciała stałego
Alma Mater

Uniwersytet Jagielloński

Doktorat

1961 – nauki matematyczno-fizyczne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Habilitacja

1969 – nauki matematyczno-fizyczne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Profesura

1977

Nauczyciel akademicki
uczelnia

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Okres zatrudn.

od 1954

Dyrektor
Instytut

Instytut Fizyki UAM

Okres spraw.

1977–1985

Marian Surma (ur. 8 października 1929, zm. 13 lutego 2018 w Poznaniu) – polski naukowiec, fizyk, profesor zwyczajny Wydziału Fizyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, specjalista w zakresie fizyki ciała stałego, nadprzewodnictwa, zjawisk magneto i elektrooptycznych, struktury elektronowej metali. Opracował i opatentował metodę pomiaru magneto-optycznego markera choroby nowotworowej (raka prostaty).

Życiorys

Urodził się 8 października 1929 roku.

W 1954 roku ukończył studia magisterskie w Instytucie Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Doktorat uzyskał w 1961[1], a habilitował się w 1969 roku. Tytuł profesora z zakresu nauk fizycznych otrzymał 20 października 1977, a w 1991 został profesorem zwyczajnym.

Był jednym z uczniów prof. Arkadiusza Piekary[2]. Dzięki inicjatywie Arkadiusza Piekary, Mariana Surmy, Jerzego Małeckiego i Joanny Gibalewicz zbudowano aparaturę, która powalała otrzymywać impulsowe pola magnetyczne o rekordowych jak na rok 1957 wartościach kilkuset tysięcy erstedów (36T), w których badane są magnetooptyczne zjawiska w ciekłych dielektrykach[3.1][4].

W latach siedemdziesiątych pod kierownictwem doc. dr. hab. Mariana Surmy Zespół Badań Własności Elektrycznych Metali i Półmetali w Silnym Polu Magnetycznym prowadził badania, przy ścisłej współpracy z Instytutem Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN, nad własnościami elektrycznymi metali i półmetali w silnym polu magnetycznym, które dotyczyły stanów przewodnictwa elektrycznego związków międzymetalicznych[3.2].

Prowadził badania eksperymentalne nad rezonansem cyklotronowym, które zapoczątkował jeszcze w czasie swojego pobytu w National High Magnetic Field Laboratory w USA, w 1963 roku[5]. W grudniu 1964 roku przebywał z tygodniową wizytą w École Normale Supérieure w Paryżu, gdzie wygłosił referat naukowy[6]. W latach 1964–1965 odbywał staże zagraniczne w Massachusetts Institute of Technology, National High Magnetic Field Laboratory, Cambridge oraz w Technical University of Denmark, Physics Laboratory w 1975[7]. Badał nieliniowe zjawiska optyczne wymuszone działaniem zewnętrznych pól elektrycznych i magnetycznych, a także oddziaływań międzycząsteczkowych w roztworach cieczy molekularnych.

Wspólnie z dr hab. Anną Mikusińską-Planner był pionierem w dziedzinie rentgenostrukturalnych badań surowicy krwi pacjentów z chorobami nowotworowymi, które stały się nowym obszarem fizyki medycznej[8].

Od 1954 roku do śmierci pracował w Instytucie Fizyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a w latach 1984–1991 w Zakładzie Fizyki Ciała Stałego Politechniki Koszalińskiej.

Był przez wiele lat dyrektorem Instytutu Fizyki UAM[9][10] oraz twórcą i wieloletnim Kierownikiem Zakładu Optyki i Laboratorium Wysokich Pól Magnetycznych Wydziału Fizyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu[11].

Od 1976 roku sprawował funkcję przewodniczącego Rady Zakładowej Związku Nauczycielstwa Polskiego[12].

Członek Polskiego Towarzystwa Fizycznego, Polskiego Komitetu Normalizacyjnego, Condensed Matter Division of the European Physical Society (1985–1992) i Polskiego Towarzystwa Badań Radiacyjnych, Polskiej Akademii Nauk[13].

Zmarł 13 lutego 2018. Został pochowany 16 lutego 2018 roku na cmentarzu parafialnym św. Stanisława Kostki w Poznaniu[14].

Życie prywatne

Żonaty. Miał córkę Alicję i syna Karola.

Odznaczenia i nagrody

  • Laureat Nagrody Ministra Edukacji Narodowej (kilkakrotnie)
  • 1954: Nagroda Polskiego Towarzystwa Fizycznego
  • 1960: Nagroda Polskiego Towarzystwa Badań Radiacyjnych
  • 1975: Nagroda European Physical Society, Geneva

Patent

Opracował i opatentował metodę pomiaru magneto-optycznego markera choroby nowotworowej (raka prostaty) – Patent: PL 192250 B1 WUP 09/06 29.09.2006.Sposób oceny stanu zaawansowania choroby nowotworowej[15][16].

Wybrane książki i publikacje

  • Struktura elektronowa i własności fizyczne ciał stałych i cieczy. 2 pr. zbior. pod red. Mariana Surmy. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 1979, seria: Seria Fizyka / Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu; nr 37.
  • Molecular Complexes in Dilute Liquid Binary Solutions. „Physics and Chemistry of Liquids”. 27, 1994. 
  • Marian Surma. Magnetooptical characterization of human blood serum: correlation between neoplasmic changes and their biomolecular information carriers. „Physics and Chemistry of Liquids”. 45, 2006. 

Przypisy

  1. ↑ Fizyka Dielektrykow i Radiospektroskopia, Wydania 12-14. Państwowe Wydawn. Naukowe, 1981, s. 58.
  2. ↑ Arkadiusz Henryk Piekara: Nayiasnieyszemu y naypotęznieyszemu panu: czyli o nauki horyzontach dalekich. Instytut Wydawniczy Pax, 1984, s. 283. ISBN 83-211-0482-7.
  3. ↑ Witold Jakóbczyk, Stefan Weyman: Nauka w Wielkopolsce, przeszłość i teraźniejszość: studia i materiały. Wydawn. Poznańskie, 1973.
    1. ↑ S. 1116.
    2. ↑ S. 1135.
  4. ↑ Nauka, Wydania 3-4. Zakład narodowy im. Ossolińskich, 2000, s. 206.
  5. ↑ Matematyka, fizyka i chemia na Uniwersytecie Poznańskim (1919-1969). Wydanie 9 z Seria: Prace z dziejów Uniwersytetu, Uniwersytet Poznański. Wydawn. Naukowe Uniwersytetu im Adama Mickiewicza, 1971.
  6. ↑ Kronika Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu za lata akademickie 1962/63-1964/65. Drukarnia Uniwersytetu, 1967, s. 393.
  7. ↑ Who is Who in Physics Poland ↓.
  8. ↑ XLII Zjazd Fizyków Polskich / 42nd General Meeting of Polish Physicists. Poznań: Wydział Fizyki Technicznej, Politechnika Poznańska, 2013, s. 104. ISBN 978-83-936586-0-2.
  9. ↑ Kronika miasta Poznania, Tom 45. Wydawnictwo Miejskie, 1977, s. 28.
  10. ↑ Kronika 1979 ↓, s. 209.
  11. ↑ Kronika Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu za rok akademicki 1978/80 i 1980/81. UAM, 1978, s. 176.
  12. ↑ Kronika 1979 ↓, s. 376.
  13. ↑ Dąbrowski, Mirosław: Poczet wielkopolskich członków Polskiej Akademii Nauk. Ośrodek Wydawnictw Naukowych, 2000, s. 146. ISBN 83-85481-32-X.
  14. ↑ Nekrolog: Marian Surma. wyborcza.pl, 2018-02-15. [dostęp 2018-02-16]. (pol.).
  15. ↑ Opis patentowy: Sposób oceny stanu zaawansowania choroby nowotworowej, wyd. 1999, Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej [zarchiwizowane z adresu 2018-02-17].
  16. ↑ Podstawowe dane bibliograficzne: PAT.192250. Urząd Patentowy RP. [dostęp 2019-01-14].

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya