Mikołaj Piaskowski
Junosza | |
| Data urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Ojciec |
Antoni Piaskowski |
| Odznaczenia | |
Mikołaj Józef Piaskowski herbu Junosza (ur. 5 grudnia 1726, zm. 8 marca 1803 w Janowcu) – kasztelan inowłodzki w 1785 roku, szambelan Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1765 roku[1], podkomorzy krzemieniecki w latach 1765-1785, chorąży wołyński w 1765 roku, wojski włodzimierski w latach 1758-1765, starosta piaseczyński[2] i taraszczański, kawaler Orderu Świętego Stanisława, przeciwnik Konstytucji 3 maja i targowiczanin.
Życiorys
Pochodził z rodu Piaskowskich, jednej z najbogatszych wielkopolskich rodzin magnackich w czasach I Rzeczypospolitej. Syn Antoniego Piaskowskiego oboźnego polnego litewskiego zmarłego w 1763. Posiadał kilkoro rodzeństwa, większość o nieznanych imionach, wśród nich m.in. siostry Klarę i Franciszkę, obie urodzone ok. 1730 roku. Poseł województwa wołyńskiego na sejm 1758 roku[3], na sejm 1762 roku[4] i na sejm konwokacyjny 1764 roku[5]. Konsyliarz konfederacji Czartoryskich w 1764 roku[6]. Jako poseł na sejm elekcyjny 1764 roku z województwa wołyńskiego i deputat podpisał pacta conventa Stanisława Augusta Poniatowskiego[7]. Komisarz z rycerstwa Komisji Skarbowej Koronnej w 1765 roku[8]. Poseł województwa wołyńskiego na Sejm Czaplica 1766 roku[9]. W 1766 roku kupił od Stanisława Lubomirskiego miejscowość Krasne w powiecie jampolskim, gdzie założył swoją stałą siedzibę. W 1787 roku w pałacu Piaskowskiego w Krasnem nocował Stanisław August Poniatowski wracający z Kamieńca do Warszawy. Krasne znajdowało się w rękach Piaskowskich do rozwiązania I Rzeczypospolitej przez Sejm[10][11].
Ożenił się 17 lutego 1772 roku z Joanną z Szaniawskich (zm. 1799 w Janowcu). Mikołaj Piaskowski był politykiem i oratorem czynnym w latach 80. XVIII wieku, o czym świadczą wydawane przez niego broszury o tematyce politycznej. 8 maja roku 1785 w kościele Św. Krzyża w Warszawie otrzymał z rąk Stanisława Augusta Poniatowskiego Order Świętego Stanisława. W dowód wdzięczności Piaskowski jeszcze przed faktycznym otrzymaniem orderu napisał i wydał dziękczynną broszurę na cześć króla, zatytułowaną Podziękowanie Nayjasnjeyszemu Panu Jasnie Wielmoznego Mikołaja Junosza Piaskowskiego Starosty Taraszczanskiego, Orderu Świętego Stanisława Kawalera Za Order Orła Białego Dnia 6. Februarii Roku 1785[12]. Konsyliarz konfederacji generalnej koronnej w konfederacji targowickiej[13].
Wiadomo, że w roku 1789 Piaskowski był już starostą taraszczańskim; Taraszcza i wchodzące w jej klucz wsie przynosiły mu rocznie ponad 55 tysięcy złotych polskich.
Mikołaj jest znany przede wszystkim jako właściciel zamku w Janowcu nad Wisłą, który rzekomo wygrał w karty w 1783 roku od znanego awanturnika i konfederaty barskiego Jerzego Marcina Lubomirskiego. Mikołaj prowadził rozrzutny tryb życia i nie będąc w stanie utrzymać olbrzymiej twierdzy doprowadził ją do opłakanego stanu i ostatecznie sprzedał Janowi Potockiemu w 1791 roku[14]. Fakt ten nie jest jednak pewny, ponieważ niektóre źródła podają, że zamek był własnością Piaskowskich do śmierci Mikołaja w 1803 roku, po czym został sprzedany rodzinie Osławskich[15]. W okresie kiedy zamkiem władali Piaskowscy przeobraził się on ze świeżo wyremontowanej rezydencji w ruinę, którą pozostaje do dzisiaj.
Z ramienia konfederacji targowickiej wybrany w 1793 roku członkiem Komisji Skarbowej Koronnej[16].
Mikołaj zmarł w wieku 77 lat i został pochowany obok swojej żony Joanny (zm. 1799), w krypcie właścicieli Janowca, w kościele p.w. św. Stanisława i św. Małgorzaty w Janowcu. Wewnątrz kościoła znajdują się ich kamienne epitafia[17].
Przypisy
- ↑ AGAD, Metryka Koronna, Księgi Sigillat, 30, k. 41 v.
- ↑ Urzędnicy wołyńscy XIV-XVIII w". Oprac. Marian Wolski, Kórnik 2007, s. 175.
- ↑ Diarjusze sejmowe z wieku XVIII.T.III. Diarjusze sejmów z lat 1750, 1752, 1754 i 1758, Warszawa 1937, s. 286.
- ↑ Dyaryusz Seymu Ordynaryinego Warszawskiego, w Roku, 1762, s. 14.
- ↑ Dyaryusz seymu convocationis siedmio- niedzielnego warszawskiego : zdania, mowy, projekta y manifesta w sobie zawierający, przez sessye zebrany r. p. 1764., fol. 88, mylnie zapisany jako Michał, Archiwum Państwowe w Poznaniu , /Zestawienie według województw, nazwisk, posłów zasiadających na sejmie convocationis 1764 r./ Archiwum Państwowe w Poznaniu Rkps Akta Braci Czeskich syg. 2105, k. 4.
- ↑ Konfederacya Generalna Koronna Po doszłym Seymie Convocationis Zaczęta w Warszawie Dnia 23. Czerwca Roku Pańskiego 1764. Ręką J. O. Xcia Jmci Prymasa Korony Polskiey [...] Stwierdzona, s. 6.
- ↑ Akt elekcyi Roku Tysiąć Siedemset Sześćdziesiątego Czwartego, Miesiąca Sierpnia, Dnia dwudziestego siódmego, s. 21.
- ↑ Antoni Sozański, Imienne spisy osób duchownych, świeckich i wojskowych, które w pierwszych ośmiu latach panowania króla Stanisława Poniatowskiego od 1764-1772 r. w rządzie lub przy administracyi Rzeczypospolitéj udział brały [...]. Cz. 1, Tablice i rejestr, Kraków 1866, s. 10.
- ↑ Dyaryusz seymu walnego ordynaryinego odprawionego w Warszawie roku 1766 ..., [b.n.s]
- ↑ Taraszcza, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, tom XII, s. 162.
- ↑ Krasne, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, tom IV, s. 626.
- ↑ Tekst Podziękowania na stronie Repozytorium Cyfrowego Instytutów Naukowych.
- ↑ Dariusz Rolnik, Szlachta koronna wobec konfederacji targowickiej (maj 1792 - styczeń 1793), Katowice 2000, s. 162.
- ↑ Janowiec – Bastejowy zamek magnacki (Zamki Polskie).
- ↑ Janowiec-zamkipolskie.pl.
- ↑ Korrespondent Kraiowy y Zagraniczny. 1793, nr 36 + dod., s. 708.
- ↑ Janowiec kościół św. Stanisława i św. Małgorzaty [online], www.lubelskieklimaty.pl [dostęp 2022-05-30].
Bibliografia
- hasło „Piaskowski Mikołaj”, w: Polski Słownik Biograficzny, t. 25, s. 811.
- Polski Słownik Biograficzny; Uzupełnienia i sprostowania do art. Piaskowski Mikołaj; t. 42.
- Teodor Szeliga Żychliński jr, Biskupi, Senatorowie i Dygnitarze Polscy, Poznań 1886.
Linki zewnętrzne
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.