Mirogonowice
| wieś | |
 Pozostałości zabytkowego zespołu dworskiego | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Strefa numeracyjna |
41 |
| Kod pocztowy |
27-425[2] |
| Tablice rejestracyjne |
TOS |
| SIMC |
0276558[3] |
Położenie na mapie gminy Waśniów  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego  | |
Położenie na mapie powiatu ostrowieckiego  | |
 50°51′39″N 21°11′54″E/50,860833 21,198333[1]
| |
Mirogonowice – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Waśniów[4][3].
Jest częścią składową sołectwa Wronów.
W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa kieleckiego.
Przed 2023 r. miejscowość była przysiółkiem wsi Wronów[5][4].
Historia
Nazwa miejscowości – w dawnych wariantach (1470) Myrogonyowieże, potem także Mirogonice lub Mirogoniewice – jest nazwą patronimiczną i pochodzi od staropolskiego imienia męskiego Mirogniew. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego podaje, iż Mirogonowice były folwarkiem i osadą leśną w powiecie opatowskim, gminie Boksyce, parafii Waśniów. Leżały w odległości 19 wiorst od Opatowa[6].
W XV w. z łanów kmiecych w Mirogonowicach dziesięcinę oddawano biskupowi krakowskiemu, a z łanów dworskich proboszczowi w Waśniowie. Pod koniec XIX wieku folwark miał 9 domów, 108 mieszkańców i 471 mórg ziemi, osada leśna z kolei 1 dom, 8 mieszkańców i 156 mórg ziemi.
Do 1886 Mirogonowice oraz wieś Wronów tworzyły folwark o powierzchni 882 mórg, z czego 595 mórg stanowiły grunty orne i ogrody, 55 mórg – łąki, 1 morgę – pastwiska, 150 mórg – lasy, a 21 mórg – nieużytki i place. W folwarku był wówczas 1 budynek murowany oraz 37 drewnianych. Stosowano płodozmian 16-polowy[7].
Ostatnim właścicielem miejscowości był Wincenty Sebastian Reklewski (1875–1939) herbu Gozdawa, zamordowany 27 grudnia w czasie napadu rabunkowego na plebanię w Waśniowie, niosąc pomoc ówczesnemu proboszczowi.
W czerwcu 1944 w rejonie Mirogonowic i Wronowa rozpoczęła się koncentracja oddziałów Narodowych Sił Zbrojnych z okręgów: Częstochowa, Lublin, oraz powiatów: Stopnica, Kielce, Opatów, Pińczów i Jędrzejów, w wyniku której 18 czerwca 1944 doszło do utworzenia 204. Pułku Piechoty pod dowództwem majora Eugeniusza Kernera „Kazimierza”, przekształconej 11 sierpnia 1944 w większą jednostkę taktyczną pod nazwą Brygada Świętokrzyska.
W okresie PRL, w latach 1958–1992, w Mirogonowicach funkcjonowało „Państwowe Gospodarstwo Rolne Mirogonowice”.
Zabytki
Do rejestru zabytków nieruchomych zostały wpisane pozostałości zespołu dworskiego – lamus oraz park (nr rej.: A.623/1-2 z.11.12.1957 i z 21.06.1967)[8].
- Zrujnowany dwór barokowo-klasycystyczny z XVIII wieku (stanął przed 1778). Budynek drewniany o konstrukcji zrębowej, szalowany i bielony oraz podpiwniczony. Układ wnętrza dwutraktowy – symetryczny w osi z sienią i salonem. W południowo-wschodnim narożu znajdowała się kaplica, której wyposażenie przeniesione zostało do kościoła w Waśniowie. Wewnątrz budynku można było podziwiać malowidła z początku XIX wieku – scenki mitologiczne i rodzajowe, motywy roślinne, ornamentalne, wazonowe, putta, układy groteskowe i arabeskowe (zdjęte i zabezpieczone), a także dwa marmurowe kominki oraz piece. Część wyposażenia trafiła do Muzeum Wsi Kieleckiej – Oddziału w Tokarni.
- Budynek dworu (grożący zawaleniem) rozebrano, a na jego miejscu w 2007 właściciel prywatny postawił nowy dworek.
- Murowany lamus z XVII wieku. Wzniesiony na planie kwadratu, posiada czterospadowy dach gontowy sklepienie kolebkowo-krzyżowe oraz oszkarpowanie na narożach. W XVII w. był zborem braci polskich.
- Budynki gospodarcze (stodoła, spichlerz), oficyny i kuźnia z zegarem słonecznym z XIX wieku.
- Park o powierzchni 10 ha – niejednorodny stylistycznie z pięknie zachowanym drzewostanem. Jego część stanowi ogród włoski, tarasowy, założony najprawdopodobniej przy budowie dworu. Osią zwrócony jest w kierunku Pasma Jeleniowskiego, obstawiony alejami grabowymi a uzupełniony lipami. W niego wpisany jest ogród krajobrazowy założony w XIX wieku. Podzielony został szpalerami wiązów, bzów, alejami brzozowymi, lipowymi i świerkowymi. Wraz z luźno rozrzuconymi grupami drzew (wiązy, graby, kasztanowce, cisy), tworzą one szereg zgeometryzowanych układów zieleni. Całość dopełniał schodzący ku południu szpalerowy sad, założony w latach 1920–1930.
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 81010.
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1554 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- ↑ a b TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
- ↑ a b Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2022 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2783 (ISAP))
- ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
- ↑ Wronów (2), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIV: Worowo – Żyżyn, Warszawa 1895, s. 53.
- ↑ Mirogonice al. Mirogonowice, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VI: Malczyce – Netreba, Warszawa 1885, s. 495.
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2026, s. 46 [dostęp 2015-12-21].
Bibliografia
- Turystyczny Portal Powiatu Ostrowieckiego, Ziemia waśniowska (południe)
- Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880-1885, Tom VI, s. 495; Tom XIV, s. 53.
- Strona internetowa gminy Waśniów
- https://web.archive.org/web/20081003041002/http://endecja.pl/kalendarium/wydarzenie/115
- Drzewo genealogiczne rodziny Reklewskich
- Strona internetowa gminy Waśniów
- Informacje o malowidłach ściennych z dworu w Mirogonowicach zabezpieczonych przez ASP w Krakowie. mw.asp.krakow.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-10-26)].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.