Nachman Majzel

Nachman Majzel

Data urodzenia	1887
Data śmierci	1966
Zawód, zajęcie	publicysta, wydawca, krytyk
Multimedia w Wikimedia Commons

Nachman Majzel (ur. 1887, zm. 1966) – żydowski wydawca, publicysta, krytyk literacki i historyk literatury jidysz.

Urodził się w 1887 roku w Kijowie^[1] lub w okolicach^[2], w zamożnej rodzinie^[1]. Otrzymał tradycyjne wykształcenie^[2]. W 1905 roku ukazało się jego debiutanckie opowiadanie napisane po hebrajsku, zaś w jidysz zadebiutował cztery lata później artykułem na temat twórczości Dawida Bergelsona^[2]. W 1910 roku zaczął współwydawać periodyk „Der Jidiszer Almanach”^[1]. Przed I wojną światową należał także do redakcji „Di Jidisze Welt” i zarządzał wydawnictwem Kunst Farlag^[2]. W 1917 roku współzałożył wydawnictwo Kijew Farlag, które w przeciągu czterech lat wydało co najmniej sto publikacji w jidysz^[2]. Angażował się również w działalność wydawniczą Kultur-Lige^[2].

Na początku lat 20. zamieszkał w Warszawie, gdzie w 1921 roku powołał nowy oddział Kultur-Lige^[2]. Trzy lata później, wraz z Izraelem Jehoszuą Singerem, Perecem Markiszem i Melechem Rawiczem, założył czasopismo literacko-kulturalne „Literarisze Bleter”, którego został w 1925 roku redaktorem naczelnym^[2]. „Literarisze Bleter” stał się czołowym magazynem literacko-kulturalnym w międzywojennej Polsce^[2], a dzięki staraniom Majzela wiele miejsca na łamach periodyku poświęcono historii literatury i kultury jidysz oraz analizowano rynek wydawniczy^[3]. Oprócz tego Majzel publikował także m.in. na łamach gazet „Hajnt” i „Forverts”, a w latach 1928–1932 prowadził cotygodniowy dodatek literacki do „Hajnt”^[2]. Napisał również szereg istotnych prac naukowych na temat literatury jidysz^[2], m.in. na temat twórczości Icchoka Lejba Pereca, Mendele Mojchera Sforima, Hirsza Glika czy Chaima Żytłowskiego^[1].

W 1937 roku Majzel wziął udział w Żydowskim Światowym Kongresie Kultury w Paryżu, podczas którego założono Jidiszer Kultur Farband (JIKuF), po czym wyjechał do Stanów Zjednoczonych^[1]. Osiadł w Nowym Jorku, gdzie działał w JIKuF-ie i wydawał dla organizacji miesięcznik „Jidisze Kultur”^[2].

W 1964 roku wyjechał do Izraela i zamieszkał w kibucu Allonim^[2]. Zmarł dwa lata później^[1].

• Noente un wajte („Bliskie i dalekie”), zbiór studiów i szkiców, dwa tomy, 1924–1926^[1]
• Pereces Briw un redes, 1929^[2]
• Szolem Asz. Zajn lebn un szafn, 1931^[2]
• Der Mendele turem, 1932^[2]
• Mendele Mojcher Sforim, 1936^[2]
• Josef Opatoszu, zajn lebn un szafn, 1937^[2]
• Gewen a moł a łebn. Dos jidisze kultur-łebn in Pojłn cwiszn bajde wełt-miłchome („Było sobie życie. Żydowskie życie kulturalne w Polsce w okresie międzywojennym”), 1951^[1]
• Dos jidisze szafn un der jidiszer szrajber in Sowietnfarband („Żydowscy twórcy i żydowscy pisarze w Związku Radzieckim”) 1959^[1]