Newlin
Newlin (Niewlin) – polski herb szlachecki z nobilitacji.
Opis herbu
Herb według pierwotnego nadania: W polu błękitnym między dwiema gwiazdami złotymi złota strzała skrzyżowana z mieczem takiejż barwy. Nad hełmem w koronie skrzydło orle czarne przeszyte strzałą złotą. Labry: czerwone, podbite srebrem.
Wersja upowszechniona w późniejszych przedstawieniach: W polu błękitnym strzała złota w słup, przekrzyżowana (także jelcem miecza), między dwiema takimiż gwiazdami w pas. W klejnocie nad hełmem w koronie skrzydło orle czarne przeszyte strzałą.
Najwcześniejsze wzmianki
Herb pierwotnie nadany Szymonowi i Ernestowi Ronenbergom, nobilitowanym 24 kwietnia 1572 roku. Szymon był medykiem i lekarzem królewskim, nagrodzono go za leczenie Zygmunta Augusta. Ernest był wojskowym i zasłużył się w wojnie o Inflanty. Szymański pisze, że jest to herb rodowy z Niemiec, który król udostojnił gwiazdami i być może klejnotem[1]. Dwie gwiazdy miały symbolizować dwóch braci. W latach późniejszych herb wyłącznie w swojej odmienionej formie (strzała wyprostowana, miecz zastąpiony jakby przez sam jelec) wymieniały polskie herbarze, m.in. Okolskiego (Orbis Polonus, 1641-45), Niesieckiego (Korona polska, 1738) i Ostrowskiego (Księga herbowa rodów polskich, 1897, 1906). W 1659 roku herb Newlin wraz nobilitacją otrzymał Jan Mazaraki z wojska zaporoskiego, zaś w 1764 roku wraz z potwierdzeniem szlachectwa Franciszek Łukowicz wraz z braćmi, przedstawiciel szlachty kaszubskiej[2].
Pochodzenie nazwy
Wedle dokumentu nobilitacyjnego, nazwa herbu pochodzi od bitwy pod Newlem, w której miał polec Ernest Ronnenberg[2]. Należy zauważyć, iż bitwa ta rozegrała się przed jego nobilitacją.
Herbowni
Oprócz rodzin Ronnenberg, Mazaraki i Łukowicz (Lukowicz, Lukowitz), którym nadano herb Newlin, Tadeusz Gajl wymienia tego herbu jeszcze nazwiska Brudzewski, Doliński, Newliński i Kliński[3]. Barbarę Brudzewską herbu Newlin wymieniają materiały genealogiczne Dworzaczka[4]. Nazwisko Newliński według Brezy mieli przyjąć potomkowie Ernesta Ronnenberga[5]. Przypisanie rodzinie Klińskich jest błędne, rodzina ta była herbu Junosza odmienny. Łukowiczowie mieli posługiwać się w XIX-XX wieku przydomkiem Syrwind vel Sirwind, mającym nawiązywać do ich rzekomego litewskiego pochodzenia[2].
Rodzina Łukowiczów
Rodzina szlachecka osiadła w Prusach Królewskich, której nazwisko pochodzić może od nazwy osobowej Łuk lub Łuka, albo od imienia Łukasz. Wedle rodowej tradycji jej najdawniejszy przodek Grzegorz miał pochodzić z Litwy, gdzie w XVI wieku posiadał dobra Zadziewie. Tradycję litewskiego pochodzenia jak i wczesnego szlachectwa członków rodu podważają badania genealogiczne. Najwcześniej znany przedstawiciel rodzin, Piotr Łukowicz, był wzmiankowany w 1705 roku. Pełnił funkcję sołtysa kosobudzkiego i określano go mianem honestus. Nie był zatem szlachcicem. Jego bratem był Maciej, ożeniony w 173 roku ze szlachcianką, sam jednak nadal nie był określony jako szlachcic. Franciszek Łukowicz, który dla siebie i braci otrzymał potwierdzenie szlachectwa w 1764 roku, był synem Piotra[6]. Największe znaczenie osiągnął jego syn, Józef Łukowicz. Rodzina Łukowiczów w XIX wieku była dość licznie rozrodzona i obejmowała różne poziomy zamożności - od gospodarzy gburskich po posiadaczy ziemskich. Gałąź rodziny osiadła w Prusach, gdzie służyli wojskowo. Nazwisko Łukowicz funkcjonuje do dzisiaj, głównie na Pomorzu[2].
Rodzina Mazaraki
Przypisy
- ↑ Józef Szymański: Herbarz rycerstwa polskiego z XVI wieku. Warszawa: DiG, 2001, s. 188. ISBN 83-7181-217-5.
- ↑ a b c d Przemysław Pragert: Herbarz szlachty kaszubskiej. T. 4. Gdańsk: Wydawnictwo Oskar Sp, z o.o. w koedycji z BiT Beata Żmuda-Trzebiatowska, 2015, s. 168-169. ISBN 978-83-65175-14-4. ISBN 978-83-927383-6-7.
- ↑ Tadeusz Gajl: Herbarz polski od średniowiecza do XX wieku : ponad 4500 herbów szlacheckich 37 tysięcy nazwisk 55 tysięcy rodów. L&L, 2007. ISBN 978-83-60597-10-1.
- ↑ Marek Jerzy Minakowski: Genealogia potomków Sejmu Wielkiego. [dostęp 2019-10-20].
- ↑ Edward Breza: Nazwiska Pomorzan: pochodzenie i zmiany. T. 3. 2004, s. 239.
- ↑ Zatem było to de facto, nadanie szlachectwa, a nie potwierdzenie
Linki zewnętrzne
- Herb Newlin z oryginalnego nadania z listą nazwisk w elektronicznej wersji Herbarza polskiego Tadeusza Gajla
- Herb Newlin w późniejszej wersji z listą nazwisk w elektronicznej wersji Herbarza polskiego Tadeusza Gajla
| Herby | |
|---|---|
| Elementy herbu | |
| Oznaki godności | |
| Inne | |
| Działy heraldyki |
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.