Obwód charkowski
| obwód | |||||
.jpg)
| |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Siedziba | |||||
| Kod ISO 3166-2 |
UA-63 | ||||
| Gubernator | |||||
| Powierzchnia |
31 415 km² | ||||
| Populacja (2021) • liczba ludności |
| ||||
| Tablice rejestracyjne |
AX; KX | ||||
| Szczegółowy podział administracyjny | |||||
| Liczba rejonów |
7 | ||||
Położenie na mapie Ukrainy
| |||||
| 49°35′24″N 36°25′48″E/49,590000 36,430000 | |||||
| Strona internetowa | |||||
Obwód charkowski (ukr. Харківська область) – jeden z 24 obwodów Ukrainy. Leży we wschodniej części Ukrainy, od północy graniczy z Rosją, od wschodu z obwodem ługańskim, od południowego wschodu z obwodem donieckim, od południowego zachodu z obwodem dniepropetrowskim, od zachodu z obwodem połtawskim, od północnego zachodu z obwodem sumskim. Obwód zajmuje powierzchnię 31 415 km², co stanowi 5,2% powierzchni Ukrainy.
Obwód charkowski jest trzecim najbardziej zaludnionym obwodem na Ukrainie. Ponad połowa mieszkańców mieszka w stolicy obwodu Charkowie. W stolicy okręgu większość mieszkańców posługuje się językiem rosyjskim, na prowincji natomiast ludność używa dialektu stanowiącego mieszankę języka rosyjskiego i ukraińskiego, zwanego surżyk.
Obwód leży na obszarze Ukrainy Słobodzkiej (północna i środkowa część) i Zaporoża (południowa część).
Podział administracyjny
Obwód dzieli się na siedem rejonów[2][3][4]:
Do 19 lipca 2020 roku obwód dzielił się na 27 rejonów[3]:
- bałaklijski
- barwinkowski
- błyzniukiwski
- bogoduchowski
- borowski
- charkowski
- czuhujewski
- dworiczniański
- dergaczewski
- iziumski
- kehycziwski
- kołomacki
- krasnohradzki
- krasnokutski
- kupiański
- łozowski
- nowowodołazki
- perwomajski
- peczeniski
- sachnowszczyński
- szewczenkowski
- wałkowski
- wełykoburłucki
- wołczański
- zaczepyliwski
- zmijiwski
- zołocziwski
oraz sześć miast wydzielonych: Charków, Czuhujew, Izium, Kupiańsk, Lubotyn, Łozowa oraz Złatopil.
Historia
Terytorium obwodu zostało zaludnione w późnym paleolicie (10–12 tys. lat temu), lecz archeologowie odkryli na tym terenie ślady człowieka neandertalskiego pochodzące sprzed 80 tys. lat.
W czasach Jagiellonów obszar znajdował się w granicach Wielkiego Księstwa Litewskiego. W 1503 Litwa utraciła północno-wschodnią część regionu. Południowo-zachodnia część w 1569 przeszła w granice Korony Królestwa Polskiego. Administracyjnie przynależała do województwa kijowskiego prowincji małopolskiej. Do lat 30. XVII wieku tereny dzisiejszego obwodu charkowskiego były stosunkowo słabo zaludnione. W czasie powstania Chmielnickiego nastąpił znaczny napływ ukraińskich chłopów z obszarów objętych walkami. W 1656 na mocy ugody perejasławskiej, tereny te razem z całą Ukrainą Lewobrzeżną zostały włączone do Rosji. Utratę obszaru przez Polskę zatwierdził traktat Grzymułtowskiego w 1686 r.
Przez kolejne 340 lat obszar był silnie rusyfikowany. W połowie XVIII wieku Charków stał się centrum administracyjnym oraz kulturalnym Imperium Rosyjskiego. W latach 1919–1934 stolica obwodu była jednocześnie stolicą Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Obwód charkowski we współczesnych granicach został utworzony 27 lutego 1932. Obwody charkowski oraz kijowski były najbardziej dotkniętymi rejonami w czasach wielkiego głodu na Ukrainie w latach 30. W latach II wojny światowej o Charków toczyły się cztery ciężkie bitwy.
W 1940 Charków był jednym z miejsc zbrodni katyńskiej. W 2000 r. w Charkowie został otwarty Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu.
Demografia
Skład narodowościowy obwodu w 2001 roku według ukraińskiego spisu powszechnego[5]:
- Ukraińcy: 2048,7 tys. (70,7%)
- Rosjanie: 742 tys. (25,6%)
- Białorusini: 14,7 tys. (0,5%)
- Żydzi: 11,5 tys. (0,4%)
- Ormianie: 11,1 tys. (0,4%)
- Azerowie: 5,6 tys. (0,2%)
- Gruzini: 4,4 tys. (0,15%)
- Tatarzy: 4,2 tys. (0,14%)
- Mołdawianie: 2,5 tys. (0,09%)
- Wietnamczycy: 2,4 tys. (0,08%)
Największe miasta
Przypisy
- ↑ Чисельність наявного населення України на 1 січня 2021 року [online] [dostęp 2021-07-31] [zarchiwizowane z adresu 2021-05-26] (ukr.).
- ↑ Довідник КАТОТТГ [online], directory.org.ua [dostęp 2025-06-02].
- ↑ a b Про утворення та ліквідацію районів [online], Офіційний вебпортал парламенту України [dostęp 2025-06-02] (ukr.).
- ↑ Автор, Децентралізація в Україні [online], decentralization.gov.ua [dostęp 2025-06-02] [zarchiwizowane z adresu 2025-06-02].
- ↑ Всеукраїнський перепис населення 2001 | English version | Results | General results of the census | National composition of population | Kharkiv regio... [online], 2001.ukrcensus.gov.ua [dostęp 2017-11-25].
| Obwody | |
|---|---|
| Republika autonomiczna | |
| Miasta wydzielone | |
| Miasta obwodowe |
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.