Panacela

Panacela
Walker, 1865
Ilustracja
Panacela lewinae
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Rząd

motyle

Podrząd

Glossata

Infrarząd

motyle różnoskrzydłe

Nadrodzina

Bombycoidea

Rodzina

Eupterotidae

Podrodzina

Panacelinae

Rodzaj

Panacela

Typ nomenklatoryczny

Panacela rufescens Walker, 1865

Synonimy
  • Semuta Walker, 1865
  • Mallodeta Turner, 1922
  • Lewinibombyx Strand, 1929
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Panacela – rodzaj motyli z rodziny Eupterotidae, jedyny z monotypowej podrodziny Panacelinae. Obejmuje trzy opisane gatunki. Zamieszkują wschodnią część Australii.

Morfologia

Owad dorosły

Imago gatunku typowego w pozycji spoczynkowej

Motyle o rozpiętości skrzydeł od 26 do 44 mm[1]. Ciało mają obficie owłosione[2]. Barwa ciała i tła obu par skrzydeł jest rudoszara lub szarobrązowa[1].

Głowa ma małe, nagie oczy złożone, częściowo skryte wśród owłosienia[2]. Głaszczki wargowe są zdrobniałe i ukryte wśród owłosienia lub całkiem zanikłe[1].

Skrzydła przednie mają zarys trójkątny, tylne zaś zaokrąglone krawędzie zewnętrzne[1]. Użyłkowanie obu par odznacza się umieszczeniem na wspólnym trzonku pierwszej gałęzi żyłki medialnej i sektora radialnego, jak również umieszczeniem na wspólnym trzonku trzeciej gałęzi żyłki medialnej i pierwszej gałęzi żyłki kubitalnej przedniej. W skrzydle przednim wspólny trzonek pierwszej i drugiej gałęzi sektora radialnego jest falisty, za punktem początkowym wolnej sekcji trzeciej gałęzi sektora radialnego wyraźnie wygięty ku żyłce radialnej. Tylne skrzydło ma w obrębie komórki dyskalnej żyłkę poprzeczną łączącą żyłki medialną pierwszą i drugą dłuższą od żyłki poprzecznej łączącej żyłki medialne drugą i trzecią[3]. Odnóża pary środkowej i tylnej mają po dwie ostrogi na goleniach, przedniej nie mają tychże ostróg. Ostrogi środkowych goleni są wyprostowane[3].

Genitalia samca mają unkus o pojedynczym wierzchołku, co jest cechą unikalną na tle rodziny. Błony po bokach unkusa są zesklerotyzowane[4]. Juksta jest niewygraniczona szwem. Walwa podzielona jest na kolcowatą kostę i łyżeczkowaty sakulus. Sakus jest niezmodyfikowany, walcowaty[2].

Larwa

Ciało gąsienicy cechuje się wyraźnie widocznymi scoli grzbietowymi pierwszej i drugiej pary na wszystkich segmentach. Przednie odnóża nie są zrośnięte biodrami. Posuwki mają pionowy skleryt ze szczecinkami podzielony pasmem błoniastego oskórka[4].

Ekologia i występowanie

Gąsienice przechodzą rozwój na drzewach liściastych[3]. Do ich roślin pokarmowych należą przedstawiciele m.in. rodzajów eukaliptus, Lophostemon, Angophora i Syncarpia[5][6]. Żerują gromadnie w workowatych oprzędach rozpiętych na gałęziach. Bronią się za pomocą włosków parzących[3].

Przedstawiciele rodzaju zamieszkują wschodnią część Australii, a ze stanu Queensland znane są wszystkie jego gatunki[1].

Taksonomia

Rodzaj ten wprowadzony został w 1865 roku przez Francisa Walkera. Autor umieścił w nim pojedynczy, opisany w tej samej publikacji gatunek Panacela rufescens[7], który później zsynonimizowano z Bombyx lewinae, tworząc obecną kombinację[1][8]. W 1922 roku Alfred Jefferis Turner opisał kolejny gatunek z rodzaju, jak również wprowadził monotypowy rodzaj Mallodeta[1], który potem zsynonimizowano z Panacela[8]. W 1929 roku Embrik Strand wprowadził dla rodzaju obejmującego tylko Bombyx lewinae synonimiczną nazwę Lewinibombyx[9].

W sumie do rodzaju zalicza się trzy opisane gatunki[8]:

William T.M. Forbes w 1955 roku wyróżnił dla omawianego rodzaju monotypową podrodzinę Panacelinae w obrębie rodziny Eupterotidae[2]. Joël Minet w 1994 roku włączył do Panacelinae również rodzaj Cotana na podstawie cech użyłkowania[10][3]. W 2003 roku Rolf G. Oberprieler, Wolfgang A. Nässig i Edward David Edwards przenieśli jednak rodzaj Cotana do Eupterotinae, przywracając Panacelinae monotypowść. Zwrócili oni uwagę, że cechy użyłkowania nie są jednakowe między Cotana i Panacela i prawdopodobnie nie są homologiczne, a zmienność użyłkowania wśród Eupterotidae jest ogromna, za to samcze genitalia u Panacela są unikalne na tle rodziny; zwrócono również uwagę na odmienności w anatomii gąsienic obu rodzajów[4].

Znaczenie gospodarcze i medyczne

Włoski parzące gąsienic P. lewinae odnotowane zostały jako przyczyna powstawania podrażnień skóry u człowieka (lepidopteryzmu)[11].

Przypisy

  1. ↑ a b c d e f g A. Jefferis Turner. Revision of Australian Lepidoptera. Saturniadae, Bombycidae, Eupterotidae, Notodontidae. „Proceedings of the Linnean Society of New South Wales”. 47, s. 348–390 (358–359), 1922. 
  2. ↑ a b c d W.T.M. Forbes. The subdivision of the Eupterodidae (Lepidoptera). „Tijdschrift voor entomologie”. 98, s. 85–132, 1955. 
  3. ↑ a b c d e Claude Lemaire, Joël Minet, The Bombycoidea and their Relatives, [w:] Niels P. Kristensen (red.), Handbook of Zoology. Volume IV Arthropoda: Insecta. Part 35. Lepidoptera, Moths and Butterflies Volume 1: Evolution, Systematics, and Biogeography, Berlin, New York: W. de Gruyter, 1999, s. 329–331.
  4. ↑ a b c Oberprieler, R.G.; Nässig, W.A.; Edwards, E.D.. Ebbepterote, a new genus for the Australian Eupterote expansa (T. P. Lucas), with a revised classification of the family Eupterotidae (Lepidoptera). „Invertebrate systematics”. 17, s. 99–110, 2003. DOI: 10.1071/IS02028. 
  5. ↑ David Carter: Kolekcjoner: Motyle. Warszawa: Wiedza i Życie, 1993, s. 211.
  6. ↑ I.F.B. Common: Moths of Australia. Melbourne University Press, 1990.
  7. ↑ F. Walker: List of the Specimens of Lepidopterous Insects in the Collection of the British Museum. Part XXXII. Supplement.--Part 2. London: British Museum (Natural History), 1865, s. 546–547.
  8. ↑ a b c Panacela Walker, 1865. [w:] funet.fi [on-line]. [dostęp 2026-07-02].
  9. ↑ Embrik Strand, Lewinibombyx, [w:] A. Seitz, Die Grossschmetterlinge der Erde : eine systematische Bearbeitung der bis jetzt bekannten Grossschmetterlinge, Stuttgart: Verlag des Seitzschen Werkes, s. 381 [dostęp 2026-07-02].
  10. ↑ J. Minet. The Bombycoidea: phylogeny and higher classification (Lepidoptera: Glossata). „Entomologica scandinavica”. 25 (1), s. 63–88, 1994. DOI: 10.1163/187631294X00045. 
  11. ↑ R.V. Southcott. Lepidopterism in the Australian region. „Records of the Adelaide Children's Hospital”. 2, s. 87-173, 1978. 

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya