Pantanal
| Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO | |
 Pantanal w czasie pory deszczowej | |
| Państwo | |
|---|---|
| Typ |
przyrodniczy |
| Spełniane kryterium |
VII, IX, X |
| Numer ref. | |
| Region[b] |
Ameryka Łacińska i Karaiby |
| Historia wpisania na listę | |
| Wpisanie na listę |
2000 |
Położenie na mapie Ameryki Południowej  | |
 17°43′00″S 57°23′00″W/-17,716667 -57,383333
| |
Pantanal – rozległa równina aluwialna w Ameryce Południowej. Rozciąga się na obszarze centralno-zachodniej Brazylii (stany Mato Grosso i Mato Grosso do Sul), wschodniej Boliwii i północno-wschodniego Paragwaju. Nazwa Pantanal pochodzi od portugalskiego słowa pantano oznaczającego bagno. Kiedy Portugalczycy dotarli do tych terenów, wzięli je za śródlądowe morze. Teren ten regularnie zalewany jest przez rzekę Paragwaj i jej dopływy. Zajmuje powierzchnię 200 000 km². Głębokość wody może przekraczać 6 metrów, w porze suchej zmniejsza się o około 4 metrów[1].
Pantanal cechuje się bogactwem i różnorodnością przyrody. Został wydzielony jako ekoregion przez WWF (identyfikator NT0907) w ramach biomu zalewowe formacje trawiaste i sawanny[2] oraz przez One Earth w ramach bioregionu sawanny zalewowe i suche lasy pantanalu[3]. Pantanal boliwijski, a dokładnie Park Narodowy Otuquis, został w 2001 roku uznany za obszar wodno-błotny mający znaczenie międzynarodowe i objęty konwencją ramsarską[4]. Konwencją tą objęty jest również Park Narodowy Pantanal Matogrossense w Brazylii[4].
Sezonowość
Równina kształtowana jest przez dwie pory – suchą i deszczową. Pora deszczowa trwa latem, czyli tutaj od października do marca. Roczne opady wynoszą od 1000 do 1400 mm. Ze względu na małe nachylenie (2 cm/km) woda gromadzi się i zalewa całą nizinę, pozostawiając jedynie małe fragmenty – położone wyżej wyspy, gdzie skupia się zwierzyna. W porze suchej – od kwietnia do września – teren wysycha, tworząc sawannę[1].
Flora
Na równinie występuje kilka ekosystemów[1]:
- na południu tropikalne lasy suche, zielone jedynie w porze deszczowej,
- na wschodzie otwarte sawanny Cerrado (tzw. Wysoki Pantanal),
- na północy tropikalne lasy wilgotne,
- bliżej Boliwii znajdują się także jeziora, a nawet słonawe laguny.
W najniższych partiach Pantanal pokrywają tysiące stałych i półstałych jezior, starorzeczy i stawów o średnicy od kilku metrów do kilkudziesięciu kilometrów. Są one często pokryte roślinnością reprezentującą najbardziej zróżnicowane zbiorowiska roślin wodnych na świecie. Powszechnie występującymi tu gatunkami pleustofitów są eichhornia gruboogonkowa, Salvinia auriculata i pistia rozetkowa. Gatunki helofityczne, rosnące w pobliżu brzegów jezior i w płytszych wodach to Cyperus giganteus, Scirpus validus i Typha dominguensis. W Campos i sezonowo zalewanych formacjach trawiastych dominują rośliny zielne, które tolerują powodzie i pożary. Typowymi gatunkami tych formacji są Axonopus purpusii, Eleocharis acutangula i proso. Sporadycznie występuje tu też krzew Vernonia scabra[2].
Nieco wyżej rozciągają się sawanny drzewiaste przechodzące w lasy tropikalne (cerrado). Obszar jest mniej narażony na zalanie i bardziej narażony na ogień. Dominują tu zazwyczaj trawy (np. Elionurus muticus) z krzewami (Chomelia obtusa, Qualea i Curatella americana) i niskimi drzewami, niekiedy z Copernicia alba.
Wzdłuż rzek i na najwyżej położonych terenach występują lasy galeryjne z Psidium kennedyanum, akacjami, puchowcem pięciopręcikowym, Enterolobium contortisiliquum, Piptadenia macrocarpa, Caesalpinea paraguariensis i mimozami[2].
Fauna
Świat zwierząt równiny jest również bardzo zróżnicowany. Występuje tu około 80 gatunków ssaków. Należą do nich między innymi: jaguar, puma, ocelot, wilk grzywiasty, arirania, mrówkojad wielki, jeleń bagienny, pekari, tapir, pancernik olbrzymi i kapibara. Te ostatnie w porze suchej obserwuje się w stadach nawet do 100 osobników. Występuje tu również 5 gatunków małp[1].
O bogactwie tego rejonu świadczy przede wszystkim wielkość awifauny. Występuje tu około 650 gatunków ptaków[2], w tym 45 gatunków szponiastych i 26 gatunków papug[1]. Występuje tu również nandu. Pantanal jest największym i najzasobniejszym terenem zimowisk dla ptaków z Ameryki Północnej[1].
Wśród 80 gatunków gadów[2] występują np. przedstawiciele kajmanów i anakondy[1].
W rzekach Pantanalu żyje 400 gatunków ryb[2], a wśród nich kilka gatunków piranii[1], a także endemiczne płaszczki słodkowodne, ryby dwudyszne i flądrokształtne[2].
Pantanal zamieszkuje również około 500 gatunków motyli[2]
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h Pantanal. W: R.W. McColl: Encyclopedia of World Geography. T. 1. Facts on File, Inc., 2005. ISBN 978-0-8160-7229-3. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h Central South America: Southwestern Brazil, into Bolivia and Paraguay. World Wildlife Fund. [dostęp 2022-03-22]. (ang.).
- ↑ Pantanal. One Earth. [dostęp 2022-03-22]. (ang.).
- ↑ a b Ramsar Sites Information Service. [dostęp 2022-03-22].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.